26 χρόνια από την τραγωδία του Φάλκον – Η μνήμη του Γιάννου Κρανιδιώτη

Είκοσι έξι χρόνια συμπληρώνονται την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου από τον θάνατο του Γιάννου Κρανιδιώτη, με το Υπουργείο Εξωτερικών να εκδίδει ανακοίνωση τιμής για τον πολιτικό και διπλωμάτη που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική εξωτερική πολιτική.

«Καταξιωμένος ακαδημαϊκός, οραματιστής πολιτικός και ευσυνείδητος διπλωμάτης, ο Γιάννος Κρανιδιώτης υπηρέτησε την Ελλάδα με αφοσίωση και διορατικότητα», σημειώνει το ΥΠΕΞ, τονίζοντας πως ως αρχιτέκτονας της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς.

Το μοιραίο δυστύχημα με το Φάλκον

Η 14η Σεπτεμβρίου 1999 καταγράφηκε ως μία από τις πιο σκοτεινές ημέρες της ελληνικής διπλωματίας. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης ταξίδευε με το κυβερνητικό αεροσκάφος τύπου Φάλκον προς το Βουκουρέστι, όπου επρόκειτο να συμμετάσχει σε Διαβαλκανική Διάσκεψη υπουργών Εξωτερικών. Λίγο πριν την προσγείωση, το αεροσκάφος υπέστη σφοδρές αναταράξεις, χάνοντας απότομα ύψος.

Το Φάλκον έπεσε από τα 15.000 στα 3.000 πόδια σε ελάχιστο χρόνο, με αποτέλεσμα όσοι δεν ήταν δεμένοι να εκσφενδονιστούν και να τραυματιστούν θανάσιμα. Η απόφαση του Αρείου Πάγου περιέγραφε το σοκ: οι επιβάτες «κλυδωνίζονταν ως εάν να βρίσκονταν εντός αναδευτήρα».

Νεκροί ανασύρθηκαν ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο 23χρονος γιος του Νικόλας, οι δημοσιογράφοι Δημήτρης Πανταζόπουλος (ΕΡΤ) και Νίνα Ασημακοπούλου (ΕΡΑ), ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος, ο αστυνομικός της προσωπικής του φρουράς Νίκος Ασημακόπουλος και ο μηχανικός του αεροσκάφους Μιχάλης Παπαδόπουλος. Βαρύτατα τραυματίστηκε ο διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του ΥΠΕΞ, Γρηγόρης Παπαδόπουλος, ο οποίος επέζησε μετά από μακρά νοσηλεία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Γ. Ανδριανός: Η κλιματική αλλαγή δοκιμάζει την αλιεία

Ο δημοσιογράφος Αλφόνσος Βιτάλης, που βρισκόταν στο αεροσκάφος και τραυματίστηκε ελαφρά επειδή φορούσε ζώνη, περιέγραψε αργότερα πως «αντικείμενα και άνθρωποι άρχισαν να χτυπιούνται στα τοιχώματα του αεροσκάφους» μόλις άρχισε η πτώση.

Η έρευνα και οι ευθύνες

Η επίσημη έκθεση των ρουμανικών αρχών το 2000 απέδωσε το δυστύχημα σε συνδυασμό τεχνικής βλάβης και λανθασμένων χειρισμών των πιλότων. Επισήμανε, μεταξύ άλλων:

• λάθος χειρισμούς σε σχέση με τον αυτόματο πιλότο,

• ανεπαρκείς οδηγίες για τη διαχείριση υψηλών ταχυτήτων,

• το γεγονός ότι οι περισσότεροι επιβάτες δεν φορούσαν ζώνες.

Οι δύο πιλότοι παραπέμφθηκαν σε δίκη στην Ελλάδα. Ο κυβερνήτης Ιωάννης Ανδρουλάκης καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης για ανθρωποκτονίες από αμέλεια, η οποία στη συνέχεια μετατράπηκε σε φυλάκιση με αναστολή.

Μία τραγωδία με δραματικές λεπτομέρειες

Η τραγωδία είχε και συγκλονιστικές συμπτώσεις. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης επιβιβάστηκε στο Φάλκον την τελευταία στιγμή, παίρνοντας τη θέση του τότε Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Παπανδρέου. Ο γιος του Νικόλας δεν επιθυμούσε να ταξιδέψει, αλλά πείστηκε από τον πατέρα του να τον συνοδεύσει. Μάλιστα, λίγο πριν την απογείωση, ο Κρανιδιώτης φέρεται να είπε σε τηλεφωνική συνομιλία: «Μετά το Βουκουρέστι σκέφτομαι να μείνω λίγο στην Αθήνα, με έχουν κουράσει όλα αυτά τα αεροπλάνα…».

Η παρακαταθήκη

Η απώλεια του Κρανιδιώτη στέρησε από την Ελλάδα και την Κύπρο έναν πολιτικό με όραμα, που είχε συνδέσει το όνομά του με την ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου και τη στρατηγική της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Είκοσι έξι χρόνια μετά, η μνήμη του παραμένει ζωντανή και το έργο του συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς.