Συνέντευξη στον Παναγιώτη Μπούρχα
Με λόγο άμεσο και ειλικρινή, ο αντιπρόεδρος της ΔΕΥΑΙ (Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Ιωαννίνων), κ. Ευάγγελος Γιαννούλας, ξεδιπλώνει στο epirusgate.gr το όραμά του για μια Δημοτική Επιχείρηση που δεν περιορίζεται στον ρόλο της ως “υπηρεσίας νερού”, αλλά που μετασχηματίζεται σε οργανισμό υπόδειγμα λειτουργίας και διαφάνειας. Παρά το αρνητικό παρελθόν της βαριάς θέσης που ανέλαβε – με τις συχνές αποτυχίες προηγούμενων διοικήσεων – ο ίδιος τονίζει πως αντιμετώπισε τη συμμετοχή του ως προσωπική πρόκληση: «Δεν ήρθαμε εδώ για να περάσουμε. Ήρθαμε για να αφήσουμε πίσω κάτι που θα μείνει», όπως λέει χαρακτηριστικά. Και προσθέτει ακόμα πως αυτό που τον ενδιαφέρει προσωπικά δεν είναι να φύγει «αθόρυβα» αλλά να αφήσει η σημερινή διοίκηση της επιχείρησης πίσω της μια ΔΕΥΑΙ που να μπορεί να λειτουργεί γιατί όχι και ως πρότυπο για την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο κ. Γιαννούλας στην συνέντευξή του στο epirusgate.gr καταγράφει τις ουσιαστικές τομές που άνοιξαν στην Δημοτική Επιχείρηση τους τελευταίους μήνες: ψηφιακά εργαλεία παρακολούθησης έργων, επαναλειτουργία της αποθήκης, φάκελος τεχνικής επάρκειας προς τη ΡΑΑΕΥ, αποφάσεις για την ενεργειακή αυτονομία και διεκδίκηση πράσινων χρηματοδοτήσεων. Η διοίκηση της ΔΕΥΑΙ προχωρά σήμερα σε ελέγχους για παράνομες συνδέσεις και πιέζει για ρύθμιση των 15 εκατομμυρίων ευρώ οφειλών από επιχειρήσεις. Υπογραμμίζει ότι η τιμή του νερού δεν είναι η υψηλότερη στην Ελλάδα, αλλά οι πιέσεις από ρυθμιστικούς φορείς όπως η ΡΑΑΕΥ και κόστη απαιτούν μείωση λειτουργικών εξόδων.
Για το μέλλον, ο κ. Γιαννούλας στοχεύει σε μια ΔΕΥΑΙ που θα εμπνέει: με σταθερά οικονομικά, βελτιωμένες υποδομές και εξυπηρέτηση, νέες τεχνολογίες, δίκαιη τιμολογιακή πολιτική – τη μεγάλη πρόκληση της παρούσας διοίκησης – και πολιτισμό λογοδοσίας. «Δεν ήρθαμε για δημόσιες σχέσεις, ήρθαμε για να πούμε αλήθειες και να πάρουμε δύσκολες αποφάσεις», δηλώνει, κλείνοντας με μια που διαπερνά το μεγαλύτερο μέρος των απαντήσεών του: «Απλά, μπορούμε και καλύτερα!». Το μήνυμα αυτό αφορά το συνολικό έργο της δημοτικής αρχής του Θωμά Μπέγκα, αυτό τον ενάμιση χρόνο λειτουργίας της τρέχουσας αυτοδιοικητικής θητείας.
Ολόκληρη η συνέντευξη του κ. Γιαννούλα έχει ως εξής:
Ερ.: Κ. Γιαννούλα, η θέση της διοίκησης της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Ιωαννίνων ήταν πάντα μια “ηλεκτρική” καρέκλα που πολλοί μπορεί να εποφθαλμιούσαν, επιδιώκοντας και τα οφέλη που προφανώς υπάρχουν από μια τέτοια πολιτική θέση αλλά που στο τέλος, “έκαιγε” πολιτικά όσους περνούσαν από αυτήν. Πώς λειτουργήσατε από τη στιγμή που ο Θωμάς Μπέγκας σας πρότεινε το συγκεκριμένο πόστο ως και σήμερα;
Απ.: Όταν ανέλαβα, οι περισσότεροι που είχαν περάσει από τη ΔΕΥΑΙ ήξεραν τι σημαίνει: «Από κει δεν φεύγεις επιτυχημένος», μου έλεγαν. Άλλοι το έλεγαν και πιο σκληρά: «Ο πιο πετυχημένος που πέρασε από κει, ήταν απλώς ο λιγότερο αποτυχημένος». Εγώ όμως το βλέπω αλλιώς. Για εμάς είναι πρόκληση. Και όταν έχεις καθαρό σκοπό, ομάδα με αρχές και την πόλη πάνω απ’ όλα, οι πιο δύσκολες θέσεις είναι αυτές που μπορούν να αφήσουν το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα.
Δεν ήρθαμε εδώ για να περάσουμε. Ήρθαμε για να αφήσουμε πίσω κάτι που θα μείνει.
Καταλαβαίνω και τον πολίτη που έχει γκρίνια – και δικαίως. Αυτό που βλέπει είναι η τελική τιμή του νερού ή μία διακοπή υδροδότησης που τον ταλαιπωρεί. Δεν βλέπει την καθημερινή πίεση, τις αποφάσεις, τις μάχες που δίνονται εσωτερικά για να αλλάξει η εικόνα της ΔΕΥΑΙ. Και είναι δική μας ευθύνη αυτό να αρχίσει να αλλάζει. Απλά, μπορούμε και καλύτερα!
Ερ.: Ποιες ουσιαστικές αλλαγές έχουν υπάρξει αυτό το διάστημα της θητείας σας, του λιγότερο από ενάμιση χρόνου, στη διοίκηση της ΔΕΥΑ Ιωαννίνων;
Απ.: Από την πρώτη μέρα, αυτό που είπα στον εαυτό μου ήταν ότι δεν ήρθα εδώ για να “συντηρήσω μια κατάσταση” αλλά για να τη μετακινήσω. Η ΔΕΥΑΙ είναι μια τεράστια υποδομή για την πόλη, με τρομερό αποτύπωμα, και πρέπει να λειτουργεί με όρους διαφάνειας, επάρκειας και τεχνογνωσίας. Δεν είναι απλά μια “υπηρεσία νερού” – είναι κρίσιμος παράγοντας δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής προστασίας και ανθεκτικότητας των Ιωαννίνων.
Μέσα σε αυτό το διάστημα κάναμε κινήσεις που δεν φαίνονται εύκολα εξωτερικά αλλά αλλάζουν τη ροή της επιχείρησης:
- Επαναφέρουμε τη λειτουργικότητα στην αποθήκη που δεν είχε καν υλικά και έλεγχο – μιλάμε για βασική δομή.
- Αλλάζουμε τις διαδικασίες, αποκτούμε εργαλεία παρακολούθησης έργων, κόστους και βλαβών σε πραγματικό χρόνο.
- Φτιάξαμε τεχνικό φάκελο επάρκειας προς τη ΡΑΑΕΥ – κάτι που για χρόνια δεν είχε γίνει.
- Κινούμαστε επιθετικά για χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ και “πράσινων δανείων” για έργα εξοικονόμησης και ενεργειακής αυτονομίας.
- Και κυρίως: βάζουμε επιτέλους πάνω στο τραπέζι την ανάγκη αλλαγής τιμολογιακής πολιτικής, γιατί όσο κι αν δεν είναι ευχάριστο να το λέμε, το μοντέλο που υπήρχε οδηγεί σε αδιέξοδο.
Προσπαθούμε να λειτουργούμε με ανοιχτά χαρτιά. Ό,τι λέμε, το τεκμηριώνουμε. Ό,τι αναλαμβάνουμε, το κυνηγάμε. Και αν χρειαστεί να εξηγήσουμε γιατί κάναμε κάτι δύσκολο ή μη δημοφιλές, θα το κάνουμε – ακόμη και στον εισαγγελέα, όπως έχει ήδη συμβεί. Αυτή είναι η πραγματικότητα όταν είσαι σε θέσεις ευθύνης.
Αυτό που με ενδιαφέρει προσωπικά δεν είναι να φύγω «αθόρυβα» αλλά να αφήσουμε πίσω μας μια ΔΕΥΑΙ που μπορεί να λειτουργεί γιατί όχι και ως πρότυπο για την υπόλοιπη Ελλάδα. Μπορεί να ακούγεται φιλόδοξο, αλλά δεν απέχουμε τόσο όσο νομίζει κανείς.
Ερ.: Μέσα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς, με το εκκρεμές νομοσχέδιο για τις συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ, τις αυξημένες υποχρεώσεις απέναντι στη ΡΑΑΕΥ και τις πιέσεις στα τιμολόγια λόγω κόστους, ποιες αποφάσεις έχετε λάβει που αναπροσανατολίζουν ουσιαστικά το μέλλον της ΔΕΥΑΙ και προστατεύουν τον πολίτη από δυσανάλογες αυξήσεις;
Απ.: Από την πρώτη στιγμή, ήθελα να λειτουργήσω στη ΔΕΥΑΙ όχι απλώς ως μέλος ενός Δ.Σ., αλλά σαν να ήταν η δική μου επιχείρηση. Με την ίδια αίσθηση ευθύνης, με τον ίδιο κόπο, και κυρίως: με το ίδιο θάρρος να λες και τα δύσκολα.
Δεν με ενδιαφέρει να είναι «μια ΔΕΥΑ που στέκεται στα πόδια της». Θέλω να γίνει μια ΔΕΥΑ που εμπνέει, που εφαρμόζει λύσεις πριν γίνουν πρόβλημα, που χτίζει ανθεκτικότητα – και που αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε τις δημοτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα.
Η ΔΕΥΑΙ καλείται να λειτουργήσει σε ένα εξαιρετικά πιεστικό περιβάλλον:
- Με το νομοσχέδιο συγχώνευσης των ΔΕΥΑ να παραμένει ασαφές και ανοιχτό.
- Την ΡΑΑΕΥ να προσθέτει διαρκώς απαιτήσεις συμμόρφωσης.
- Την ενεργειακή κρίση να εκτινάσσει το κόστος λειτουργίας.
- Τον ΣΥΔΛΙ (Σύνδεσμο Ύδρευσης Δήμων Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων) να επιβάλλει 3 συνεχόμενες αυξήσεις μετά από 25 χρόνια.
- Το γεγονός ότι οι πάροχοι ενέργειας συνεχίζουν να χρεώνουν τις υποδομές της επιχείρησης με οικιακό τιμολόγιο, παρότι πρόκειται για δημοτική υποδομή με αυξημένες λειτουργικές ανάγκες.
Σε αυτό το πλαίσιο, ολοκληρώσαμε και θέσαμε σε λειτουργία τη νέα μονάδα βιολογικού καθαρισμού, ένα έργο με τεράστιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα που άργησε πάνω από 10 χρόνια από τη δημοπράτηση, παρότι είχε διαπιστωθεί ανάγκη κατασκευής του 15 χρόνια πριν.
Προχωρήσαμε όμως, άμεσα σε κρίσιμες αποφάσεις. Διαμορφώσαμε ολοκληρωμένους και σαφείς όρους για την συνεργασία με εξειδικευμένες επιχειρήσεις για τη λειτουργία κρίσιμων εγκαταστάσεων. Παρά το πρόσθετο κόστος, αυτό εξασφαλίζει πραγματική προστασία του περιβάλλοντος και δημόσιας υγείας.
Παράλληλα, έχουμε ξεκινήσει μια πολυμέτωπη προσπάθεια συγκράτησης του κόστους και εξορθολογισμού των λειτουργιών, ώστε να αποτρέψουμε περαιτέρω αυξήσεις:
- Δρομολογούμε την οργάνωση της αποθήκη της ΔΕΥΑΙ, η οποία μέχρι σήμερα ήταν ουσιαστικά ανενεργή. Η καταγραφή και σωστή διαχείριση των υλικών θα οδηγήσει σε ουσιαστική εξοικονόμηση πόρων.
- Ξεκινάμε εντατικούς ελέγχους για τον εντοπισμό παράνομων συνδέσεων και κλοπής νερού. Δεν μπορεί να πληρώνει ο συνεπής πολίτης τις ζημιές άλλων.
- Οφειλές επιχειρήσεων προς τη ΔΕΥΑΙ ξεπερνούν τα 15 εκατομμύρια ευρώ. Η ανοχή τελειώνει: καλούμε τους οφειλέτες να ενταχθούν σε ρύθμιση. Δεν γίνεται η επιχείρηση να λειτουργεί υπό αυτό το βάρος.
- Την ίδια στιγμή, η Δευτεροβάθμια Επιτροπή Διαφορών, που ενεργοποιήσαμε και στηρίξαμε από την πρώτη μέρα, έχει δώσει λύση σε δεκάδες αιτήματα πολιτών που “έπαιζαν παλαμάκια” για χρόνια, φέρνοντας επιτέλους δικαιοσύνη και τάξη στις σχέσεις επιχείρησης – πολιτών.
- Καταθέσαμε ολοκληρωμένο φάκελο συμμόρφωσης προς τη ΡΑΑΕΥ.
- Εντάσσουμε συνεχώς έργα ενεργειακής εξοικονόμησης και μείωσης διαρροών σε εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Δεν είναι εύκολες οι αποφάσεις. Δεν είναι “αναίμακτες”. Όχι γιατί έκανες κάτι λάθος, αλλά γιατί τόλμησες να προχωρήσεις εκεί που άλλοι δίστασαν. Εδώ όμως είμαστε για αυτό. Όχι για να διατηρήσουμε ισορροπίες, αλλά για να λύσουμε τα χρόνια και άλυτα.
Αυτό που με ενδιαφέρει προσωπικά δεν είναι να φύγω «αθόρυβα» αλλά να αφήσουμε πίσω μας μια ΔΕΥΑΙ που μπορεί να λειτουργεί γιατί όχι και ως πρότυπο για την υπόλοιπη Ελλάδα. Μπορεί να ακούγεται φιλόδοξο, αλλά δεν απέχουμε τόσο όσο νομίζει κανείς
Ερ.: Τελικά έχουμε το ακριβότερο νερό στην Ελλάδα;
Απ.: Όχι, δεν έχουμε το ακριβότερο νερό στην Ελλάδα. Η τιμή του νερού στη ΔΕΥΑΙ κινείται κοντά στον πανελλαδικό μέσο όρο των δημοτικών επιχειρήσεων. Αλλά στην πραγματικότητα, το ερώτημα δεν είναι αυτό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι: πού πάει η τιμή από εδώ και πέρα; Γιατί οι πιέσεις είναι πολλές – και συνεχώς αυξάνονται. Σήμερα, η ΡΑΑΕΥ (η νέα Αρχή που εποπτεύει όλες τις ΔΕΥΑ της χώρας) επιβάλλει την ανάκτηση κόστους. Με απλά λόγια:
“Πες μου τι σου κοστίζει το νερό – και όρισε τέτοια τιμή ώστε να μη μπαίνεις μέσα.”
Άρα δεν μπορούμε να κόβουμε από ‘δω και να προσθέτουμε από ‘κει για να κατεβάσουμε την τιμή. Πρέπει να μειώσουμε το κόστος, αν θέλουμε να μην επιβαρύνει τον καταναλωτή.
Γι’ αυτό και κινούμαστε σε πρακτικές λύσεις:
- Ξεκινάμε οργάνωση της αποθήκης, για να υπάρχει απόθεμα, τάξη και έλεγχος στο υλικό που αγοράζουμε.
- Προχωράμε σε ψηφιακή παρακολούθηση οχημάτων, για να ελέγχεται η κίνηση και να μειωθούν περιττά έξοδα.
- Θα χτυπήσουμε παράνομες συνδέσεις. Όσοι κλέβουν νερό, ζημιώνουν τους συνεπείς πολίτες. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
- Οι ανεξόφλητες οφειλές – πάνω από 15 εκατ. ευρώ – πρέπει να μπουν σε ρύθμιση. Η ΔΕΥΑΙ δεν είναι τραπεζικός οργανισμός που δανείζει επ’ αόριστον. Είναι δημοτική επιχείρηση.
Τέλος, η δευτεροβάθμια επιτροπή έχει λύσει δεκάδες υποθέσεις πολιτών που παρέμεναν στα συρτάρια για χρόνια. Εφαρμόζουμε κανόνες, αλλά και ακούμε.
Ερ.: Ποιοι βασικοί στόχοι έχουν τεθεί από τη Διοίκηση της ΔΕΥΑΙ και επιδιώκετε να πετύχετε ως το τέλος της θητείας σας;
Απ.: Η ΔΕΥΑΙ δεν είναι μια απλή δημοτική επιχείρηση. Είναι μια εταιρεία αιχμής που διαχειρίζεται έναν κρίσιμο φυσικό πόρο – το νερό – σε μια εποχή που οι ανάγκες αυξάνονται και τα προβλήματα οξύνονται. Αναλάβαμε με συναίσθηση της ευθύνης, και γνωρίζοντας ότι οι αποφάσεις που καλούμαστε να πάρουμε είναι δύσκολες και συχνά ενοχλητικές.
Στόχος μας είναι η ΔΕΥΑΙ να γίνει πρότυπο λειτουργίας και διαφάνειας. Πιο συγκεκριμένα:
- Να σταθεροποιήσουμε τα οικονομικά της επιχείρησης με πλήρη διαφάνεια και έλεγχο των δαπανών.
- Να εφαρμόσουμε νέο μοντέλο διαχείρισης έργων και λειτουργιών, με βάση τη σύγχρονη τεχνολογία και την εξοικονόμηση πόρων.
- Να βελτιώσουμε τις υποδομές, που σε πολλές περιοχές δεν έχουν καλύψει τις ανάγκες.
- Να ενισχύσουμε την εξυπηρέτηση του πολίτη, με απλοποίηση διαδικασιών, ψηφιοποίηση υπηρεσιών και γρήγορη ανταπόκριση.
- Να διεκδικήσουμε προγράμματα ΕΣΠΑ και “πράσινα” χρηματοδοτικά εργαλεία για έξυπνες λύσεις ύδρευσης και ενεργειακής εξοικονόμησης.
- Να διαμορφώσουμε μια νέα κουλτούρα υπευθυνότητας, με δίκαιο έλεγχο σε όλους, είτε είναι οικιακοί καταναλωτές, είτε μεγάλες επιχειρήσεις.
Αυτά δεν είναι απλώς στόχοι, είναι αναγκαίες παρεμβάσεις για να υπάρχει ΔΕΥΑΙ και τα επόμενα χρόνια.
Στη ΔΕΥΑΙ δεν ήρθαμε για να κάνουμε δημόσιες σχέσεις. Ήρθαμε για να διορθώσουμε προβλήματα, να πούμε αλήθειες και να πάρουμε δύσκολες αποφάσεις. Αυτό κάναμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε.
Ό,τι ξεκινήσαμε δεν είναι εύκολο – αλλά είναι σωστό. Και τελικά, αυτό είναι που μένει. Γιατί στα Γιάννενα αξίζει να έχουμε μια ΔΕΥΑΙ που να μας κάνει περήφανους.
Ερ.: Πώς θα κρίνατε συνολικά το έργο της δημοτικής αρχής αυτό τον ενάμιση χρόνο;
Απ.: Καμία δημοτική αρχή δεν μπορεί να κριθεί σε 1,5 χρόνο. Είναι λάθος! Προσωπικά, δεν με ενδιαφέρουν οι επικοινωνιακές νίκες. Με ενδιαφέρει το αποτύπωμα που θα μείνει στο τέλος. Να κάνουμε τα αναγκαία και τα σωστά, ακόμα κι αν δεν ήταν αρεστά. Και νομίζω ότι αυτό είναι και το πνεύμα με το οποίο λειτουργεί συνολικά η δημοτική αρχή. Κανείς δεν είπε ότι όλα λύνονται μέσα σε 1 – 2 χρόνια. Χρειάζεται υπομονή, συνέπεια και επιμονή.
Θα κλείσω όμως ως εξής: Απλά μπορούμε και καλύτερα…!