Η 25η Μαρτίου είναι θρησκευτική και εθνική γιορτή. Είναι θρησκευτική, γιατί γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και εθνική, γιατί η ημέρα αυτή σηματοδοτεί την έναρξη της ελληνικής επανάστασης ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία το 1821.
Ας δούμε πώς άρχισαν όλα.
Γιορτάζουμε την ανεξαρτησία της Ελλάδας κι όπως και στην περίπτωση της 28ης Οκτωβρίου, έτσι και την 25η Μαρτίου γιορτάζουμε ουσιαστικά την έναρξη και όχι τη λήξη της επανάστασης.
Πιο συγκεκριμένα, η Επανάσταση, σε διπλωματικό επίπεδο, ξεκίνησε ήδη από τα τέλη Φεβρουαρίου του 1821 από τη μακρινή Μολδοβλαχία (σημερινή Ρουμανία) από τον πρίγκηπα Αλέξανδρο Υψηλάντη.
Στην Ελλάδα η εξέγερση ξεκίνησε από την Πελοπόννησο και γρήγορα εξαπλώθηκε στη Στερεά Ελλάδα κι από εκεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην καλλιέργεια της εθνικής ταυτότητας που ήταν απαραίτητη για την εκκίνηση της Επανάστασης καταλυτικό ρόλο έπαιξε ο νεοελληνικός διαφωτισμός.
Από τους κυριότερους εκπροσώπους του υπήρξε ο Ρήγας Φεραίος ή Βελεστινλής, ο οποίος είχε γράψει και το περίφημο «καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά 40 χρόνια σκλαβιά και φυλακή», φράση η οποία συνδέθηκε άρρηκτα με τον απελευθερωτικό αγώνα.
Σύμφωνα με τους λαϊκούς θρύλους η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Καλάβρυτα και συγκεκριμένα από την Αγία Λαύρα.
Εκεί, ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε κρυφά τη σημαία της Επανάστασης στις 25 Μαρτίου 1821, δίνοντας το έναυσμα για τον απελευθερωτικό αγώνα.
Το γεγονός αυτό καταγράφηκε ιστορικά και μάλιστα του δόθηκε έμφαση καθώς συσχέτιζε κατά κάποιον τρόπο την Εκκλησία και τη θρησκευτική παράδοση με την Επανάσταση.
Επίσης, σύμφωνα με μια άποψη η ημερομηνία επιλέχθηκε αφενός λόγω της θρησκευτικής σημασίας της και αφετέρου γιατί πίστευαν ότι την ημέρα εκείνη θα μπορούσαν να κρύψουν την Επανάσταση μέσα στους θρησκευτικούς πανηγυρισμούς.
Βρισκόμαστε στην Εποχή των Επαναστάσεων, η οποία έχει αρχίσει από την Αμερικανική Επανάσταση του 1776 και τελειώνει με τις Ευρωπαϊκές Επαναστάσεις του 1848. Η ελληνική επανάσταση παραδόξως έχει επιβιώσει και οι Έλληνες αναζητούν έναν βασιλιά να δώσει αξιοπιστία στο νεοσύστατο κράτος τους. Ωστόσο δεν είναι εύκολο να βρεθεί κάποιος να κυβερνήσει μια τόσο μικρή και κατεστραμμένη χώρα. Τελικά οι μεγάλες δυνάμεις συμφώνησαν με τον βασιλιά της Βαυαρίας και μεγάλο φιλέλληνα, Λουδοβίκο τον Α’, να στείλει στην Ελλάδα τον 17χρονο γιο του, Όθωνα.
Έτσι στις αρχές του 1833, ο ανήλικος ακόμα Όθωνας, αποβιβάζεται στο Ναύπλιο για να γίνει ο βασιλιάς της Ελλάδος. Οι ελπίδες όλων, Ελλήνων και μη, τον συντροφεύουν.
Το κράτος, που δημιουργήθηκε με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830, ήταν ένα μικρό γεωγραφικά κράτος που τα βόρεια σύνορά του έφταναν μέχρι τη σημερινή Θεσσαλία, δηλαδή από τον κόλπο του Παγασητικού έως τον κόλπο του Αμβρακικού. Ο πληθυσμός της Ελλάδας ήταν περίπου 800.000, με το 80% αυτού του πληθυσμού να είναι αγρότες και όλοι Χριστιανοί Ορθόδοξοι.
Τι γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου και η αγαπημένη σκορδαλιά του βασιλιά Όθωνα
Όταν ο Όθωνας αποφάσισε το 1834 να μεταφέρει την πρωτεύουσα από το Ναύπλιο στην Αθήνα για να τονισθεί η σύνδεση της νεότερης με την Αρχαία Ελλάδα, σκέφτηκε ότι θα πρέπει να καθιερωθεί και μια Εθνική Επέτειος. Αν και η επανάσταση δεν ξεκίνησε την 25η Μαρτίου, ο Όθωνας αποφάσισε να ορίσει τη συγκεκριμένη μέρα για να συνδεθεί με τη θρησκευτική γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Το έθνος- κράτος χρειαζόταν μια μεγάλη γιορτή για την ίδρυσή του, αφού όλα τα κράτη έκαναν το ίδιο. Οι Αμερικανοί γιόρταζαν την 4η Ιουλίου της Αμερικανικής Επανάστασης, οι Γάλλοι τη 14η Ιουλίου της Γαλλικής Επανάστασης.
Η γιορτή θα έδινε στους Έλληνες ενότητα και τι καλύτερο από μια θρησκευτική γιορτή, όπου όπως ο Άγγελος Κυρίου, ανήγγειλε στη Θεοτόκο τη γέννηση του Χριστού, έτσι ακριβώς με την 25η Μαρτίου, με τον Ευαγγελισμό, αναγγέλθηκε και η Ανάσταση του ελληνικού Έθνους.
Έτσι στις 25 Μαρτίου του 1838, ο παντρεμένος πιά Όθωνας ξεκινάει με την Αμαλία από τα ανάκτορα για να φτάσει μέσω της Αιόλου στην εκκλησία της Αγ. Ειρήνης, που ήταν τότε η μητρόπολη, για την τέλεση της επίσημης δοξολογίας. Στις πρώτες σειρές παρακάθισαν οι οπλαρχηγοί Μακρυγιάννης, Κολοκοτρώνης και Νικηταράς και δίπλα τους οι εκπρόσωποι των ξένων δυνάμεων.
Έξω από την Αγ. Ειρήνη, ο λαός της Αθήνας πανηγύριζε προσδοκώντας ένα καλύτερο μέλλον.
Γιατί τρώμε μπακαλιάρο σκορδαλιά την 25η Μαρτίου
Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι η παλαιότερη και πιο αυστηρή χρονική περίοδος νηστείας για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Από την καθιέρωσή της, περίπου τον 4ο αιώνα μ.Χ., προβλέπεται, κατά τα πρότυπα των μοναχών, ξηροφαγία με τους πιστούς να τρώνε μόνο μια φορά την ημέρα κι αυτή μετά τις 3 το μεσημέρι.
Μέσα στην περίοδο της Σαρακοστής η νηστεία μπορεί να διακοπεί τρεις φορές, δίνοντας μια ευκαιρία στους πιστούς να δυναμώσουν για να συνεχίσουν. Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις γίνεται για τη γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου, όπου οι πιστοί μπορούν να φάνε ψάρι. Η δεύτερη την Κυριακή τωνΒαΐων (με ψάρι) και η τρίτη την Μεγάλη Πέμπτη (με λάδι).
Ο Ευαγγελισμός είναι μια χαρμόσυνη γιορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι θεομητορική εορτή, αφιερωμένη στην Παναγία και ως εκ τούτου ιδιαίτερα σημαντική για τα μοναχικά τυπικά, επιτρέπονται το ψάρι, το λάδι καιτο κρασί.