Οι οικονομικές απάτες μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες απώλειες και σοβαρή ψυχολογική πίεση στα θύματα, ειδικά όταν στοχεύουν ηλικιωμένους. Όπως υπογραμμίζει η παγκόσμια εταιρεία κυβερνοασφάλειας ESET, οι απάτες αυτού του τύπου αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, στερώντας από ανθρώπους και οικογένειες τις αποταμιεύσεις μιας ζωής.
Μόνο το 2024, Αμερικανοί άνω των 60 ετών κατήγγειλαν απώλειες σχεδόν 4,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων από διαδικτυακές απάτες, σύμφωνα με το Κέντρο Διαδικτυακού Εγκλήματος (IC3) του FBI. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση 43% σε σχέση με το 2023 και είναι πενταπλάσιο σε σύγκριση με το 2020. Η μέση οικονομική ζημιά ανά θύμα ανήλθε στις 83.000 δολάρια, όταν ο μέσος όρος για όλες τις ηλικίες είναι 19.000 δολάρια.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που είδαν τις οικονομίες τους να εξαφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά. Η ESET τονίζει ότι η έκταση του φαινομένου καθιστά αναγκαία τη συστηματική κινητοποίηση των οικογενειών, οι οποίες καλούνται να προστατεύσουν τους γονείς και τους παππούδες τους από ολοένα πιο εξελιγμένες μεθόδους εξαπάτησης.
Γιατί οι απατεώνες στοχεύουν τους ηλικιωμένους
Σύμφωνα με ειδικούς, οι ηλικιωμένοι θεωρούνται «στόχος υψηλής ευκαιρίας» για μια σειρά από λόγους:
• Πρόσβαση σε χρήματα
Πολλοί διαθέτουν αποταμιεύσεις, συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς και περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που τους καθιστά οικονομικά ελκυστικούς στόχους.
• Εμπιστοσύνη στην εξουσία
Παλαιότερες γενιές τείνουν να εμπιστεύονται τηλεφωνήματα και επιστολές που φαίνονται «επίσημα», χωρίς να υποψιάζονται ότι μπορεί να είναι πλαστά.
• Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση
Οι απατεώνες εκμεταλλεύονται την ανάγκη για επικοινωνία, συνδέοντας συχνά τις απάτες με ψεύτικες σχέσεις ή «ρομαντικές» προσεγγίσεις.
• Γνωστική κόπωση και ψηφιακή υπερφόρτωση
Η δυσκολία διαχείρισης πολλών λογαριασμών και η περιορισμένη εξοικείωση με τεχνολογικά περιβάλλοντα αυξάνουν την ευαλωτότητα.
• Τεχνολογικά κενά
Παλαιές συσκευές, αδύναμοι κωδικοί και μειωμένη αντιληπτική ικανότητα απέναντι σε ψεύτικες ιστοσελίδες ή emails διευκολύνουν τους δράστες.
Επιπλέον, οι απατεώνες σήμερα χρησιμοποιούν προηγμένα εργαλεία, όπως βάσεις δεδομένων με παραβιασμένα στοιχεία και τεχνητή νοημοσύνη για κλωνοποίηση φωνής, κάνοντας τα τεχνάσματά τους ακόμη πιο πειστικά.
Το «εγχειρίδιο» του απατεώνα: Οι πιο συνηθισμένες απάτες
Η ESET παρουσιάζει τις μορφές απάτης που στοχεύουν συχνότερα ηλικιωμένους:
• Phishing – Ηλεκτρονικό ψάρεμα
Οι απατεώνες προσποιούνται ότι είναι εκπρόσωποι της εφορίας, τραπεζών ή ασφαλιστικών ταμείων, ζητώντας πληρωμές ή στοιχεία σύνδεσης. Χρησιμοποιούν ιστοσελίδες «αντίγραφα» για να υποκλέπτουν ευαίσθητες πληροφορίες.
• Απάτες τεχνικής υποστήριξης
Ένα ψεύτικο αναδυόμενο μήνυμα ή τηλεφώνημα προειδοποιεί για υποτιθέμενη «μόλυνση» του υπολογιστή. Οι δράστες ζητούν απομακρυσμένη πρόσβαση και στη συνέχεια κλέβουν στοιχεία ή εγκαθιστούν κακόβουλο λογισμικό.
Η ESET καλεί τις οικογένειες να θεσπίσουν πρακτικούς κανόνες ασφαλείας, να επικοινωνούν συχνά με τους ηλικιωμένους συγγενείς τους και να διατηρούν σχέδιο αντίδρασης σε περίπτωση που σημειωθεί ύποπτη δραστηριότητα.
Πηγή: ΟΤ