Τέσσερις δεκαετίες μετά την έκρηξη του αντιδραστήρα 4 στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ, ορισμένες μορφές ζωής μέσα στη Ζώνη Αποκλεισμού όχι μόνο έχουν επιβιώσει και προσαρμοστεί, αλλά φαίνεται πως αναπτύσσονται ιδιαίτερα καλά.
Μέρος αυτής της ανθεκτικότητας αποδίδεται στην απουσία ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά για έναν συγκεκριμένο οργανισμό, τουλάχιστον, η ιονίζουσα ακτινοβολία που παραμένει στα κτίρια γύρω από τον αντιδραστήρα μπορεί να αποτελεί πλεονέκτημα, αναφέρει το Science Alert.
Οι επιστήμονες εντόπισαν έναν μαύρο μύκητα που, προσκολλημένος στους εσωτερικούς τοίχους ενός από τα πιο ραδιενεργά κτίρια στον κόσμο, φαίνεται να ανθίζει. Ονομάζεται Cladosporium sphaerospermum και ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι η σκούρα χρωστική ουσία του – η μελανίνη – μπορεί να του επιτρέπει να αξιοποιεί την ιονίζουσα ακτινοβολία με τρόπο που θυμίζει φωτοσύνθεση των φυτών. Ο μηχανισμός αυτός έχει ονομαστεί ραδιοσύνθεση. Παρότι έχει διαπιστωθεί ότι ο μύκητας αναπτύσσεται με την παρουσία ακτινοβολίας, τα ακριβή βιοχημικά αίτια παραμένουν υπό διερεύνηση.
Ραδιοσύνθεση, όπως φωτοσύνθεση
Το ενδιαφέρον ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν η μικροβιολόγος Nelli Zhdanova και η ομάδα της από την Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Ουκρανίας πραγματοποίησαν έρευνα στη Ζώνη Αποκλεισμού. Ανακάλυψαν μια κοινότητα 37 ειδών μυκήτων, συνήθως σκούρου έως μαύρου χρώματος και πλούσιων σε μελανίνη. Ο C. sphaerospermum κυριαρχούσε στα δείγματα και παρουσίαζε τα υψηλότερα επίπεδα ραδιενεργού μόλυνσης.
Αργότερα, ομάδα των Ekaterina Dadachova και Arturo Casadevall από το Κολέγιο Ιατρικής Άλμπερτ Άινσταϊν στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η ακτινοβολία δεν τον βλάπτει όπως συμβαίνει σε άλλα είδη. Αντίθετα, ο μύκητας αναπτύσσεται καλύτερα υπό ιονίζουσα ακτινοβολία. Πειράματα κατέγραψαν αλλαγές στη συμπεριφορά της μελανίνης, οδηγώντας το 2008 τους ερευνητές να προτείνουν έναν μηχανισμό παρόμοιο με τη φωτοσύνθεση: ο μύκητας φαίνεται να συλλέγει ακτινοβολία και να τη μετατρέπει σε ενέργεια, ενώ η μελανίνη τον προστατεύει από τις βλαβερές συνέπειες της ακτινοβολίας.
Όπως σημειώνει ομάδα υπό τον μηχανικό Nils Averesch του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, η ραδιοσύνθεση ως μηχανισμός δεν έχει ακόμα πλήρως επιβεβαιωθεί, ούτε έχει αποδειχθεί η παραγωγή ενέργειας υψηλότερης αξίας. Άλλοι μελανινοπαθείς μύκητες, όπως οι Wangiella dermatitidis και Cladosporium cladosporioides, αντιδρούν διαφορετικά στην ακτινοβολία, υποδηλώνοντας ότι η συμπεριφορά του C. sphaerospermum δεν είναι γενικευμένη.
Το αν πρόκειται για εξελικτική προσαρμογή που του επιτρέπει να εκμεταλλεύεται μια θανατηφόρα για άλλους οργανισμούς πηγή ενέργειας ή για αντίδραση στρες που ενισχύει την επιβίωση υπό ακραίες συνθήκες, παραμένει άγνωστο. Το βέβαιο είναι ότι ο ταπεινός, μαύρος μύκητας αξιοποιεί την ιονίζουσα ακτινοβολία με τρόπο που τον βοηθά να επιβιώνει, ακόμη και να ευδοκιμεί, σε ένα περιβάλλον απαγορευτικό για τον άνθρωπο.
Πηγή: cnn.gr