Βαριά κληρονομιά αφήνει το 2025 στους προϋπολογισμούς των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς συνοδεύτηκε από έντονες ανατιμήσεις σε βασικά είδη πρώτης ανάγκης, συμπιέζοντας ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα εισοδήματα. Παρά το γεγονός ότι ο μέσος ρυθμός μεταβολής των τιμών παρέμεινε συγκρατημένος, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στο +2,5%, οριακά χαμηλότερα από τον στόχο του 2,6%, η εικόνα στην καθημερινότητα είναι σαφώς πιο επιβαρυμένη.
Τα επιμέρους στοιχεία δείχνουν ότι οι τομείς της διατροφής και της στέγασης έγιναν ακριβότεροι, ενώ παράλληλα ο «σιωπηλός» πληθωρισμός στις υπηρεσίες και το αυξημένο κόστος υγείας επιβαρύνουν σταθερά τα νοικοκυριά.
Τρόφιμα: οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις στα απολύτως αναγκαία
Η πιο έντονη πίεση καταγράφεται στα τρόφιμα. Στην κορυφή των αυξήσεων βρίσκονται βασικά είδη καθημερινής κατανάλωσης, όπως το μοσχάρι με άνοδο σχεδόν 27%, ο καφές με αυξήσεις άνω του 20% και οι σοκολάτες και τα προϊόντα σοκολάτας κοντά στο 20%. Ακολουθούν το κακάο, το τσάι, το αρνί και το κατσίκι, τα νωπά φρούτα, το γάλα και το γιαούρτι.
Πρόκειται για αγαθά που δύσκολα μπορούν να περικοπούν από το οικογενειακό καλάθι. Ακόμη και όταν οι καταναλωτές στρέφονται σε φθηνότερες επιλογές ή μειώνουν τις ποσότητες, το συνολικό κόστος διατροφής παραμένει αυξημένο. Έτσι εξηγείται γιατί, παρά την αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού, το αίσθημα ακρίβειας παραμένει έντονο.
Στέγαση: όχι μόνο τα ενοίκια
Δεύτερη μεγάλη εστία πίεσης αποτελεί η στέγαση. Τα ενοίκια κύριας κατοικίας αυξήθηκαν με ρυθμό που ξεπερνά το 8%, ωστόσο το πρόβλημα δεν περιορίζεται εκεί. Σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφονται και στη μίσθωση γκαράζ και χώρων στάθμευσης, καθώς και σε υπηρεσίες όπως οι εργασίες ελαιοχρωματιστή, υδραυλικού και γενικότερα η συντήρηση και επισκευή κατοικιών.
Ακόμη και νοικοκυριά που δεν αντιμετωπίζουν αύξηση ενοικίου βλέπουν το κόστος διαβίωσης να ανεβαίνει μέσω αυτών των υποστηρικτικών δαπανών. Η στέγη μετατρέπεται έτσι σε ένα σύνολο συνεχώς ακριβότερων εξόδων.
Ο «σιωπηλός» πληθωρισμός των υπηρεσιών
Τρίτος κρίσιμος παράγοντας είναι ο πληθωρισμός στον κλάδο των υπηρεσιών. Στις μεγαλύτερες αυξήσεις περιλαμβάνονται οι υπηρεσίες μεταφορών, τα εστιατόρια και τα καφέ, τα πακέτα διακοπών εσωτερικού και εξωτερικού, αλλά και διάφορες επαγγελματικές υπηρεσίες.
Οι αυξήσεις αυτές δεν γίνονται πάντα άμεσα αντιληπτές, καθώς δεν εμφανίζονται καθημερινά στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Σε ετήσια βάση, όμως, περιορίζουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα και οδηγούν σε αλλαγές συμπεριφοράς, όπως λιγότερες έξοδοι και περιορισμό των διακοπών.
Υγεία και φροντίδα: ανελαστικό κόστος
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ομάδα της υγείας και της φροντίδας. Μεγάλες αυξήσεις καταγράφονται στην ιδιωτική ασφάλιση υγείας, στις παραϊατρικές υπηρεσίες, στην αποκλειστική νοσοκόμα και στον σχετικό ιατρικό εξοπλισμό.
Σε αυτόν τον τομέα η ζήτηση είναι ανελαστική. Όταν υπάρχει ανάγκη, δεν υπάρχουν περιθώρια αναβολής, με αποτέλεσμα κάθε αύξηση τιμής να μεταφράζεται άμεσα σε απώλεια εισοδήματος για άλλες βασικές ανάγκες.
Μετακινήσεις και τουρισμός
Η εικόνα συμπληρώνεται από τις μετακινήσεις και τον τουρισμό. Οι πτήσεις εξωτερικού σημείωσαν αυξήσεις που φτάνουν το 18%, τα πακέτα διακοπών έως και το 9%, ενώ αυξημένο είναι και το κόστος συντήρησης μέσων προσωπικής μεταφοράς. Η κινητικότητα γίνεται ακριβότερη, είτε αφορά αναψυχή είτε εργασία, αν και θετικό στοιχείο αποτελεί η συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα κίνησης.
Ένας πληθωρισμός χωρίς περιθώρια άμυνας
Συνολικά, ο πληθωρισμός του 2025 δεν είναι ένας γενικός, οριζόντιος πληθωρισμός. Πρόκειται για έναν πληθωρισμό καθημερινότητας, που πλήττει τομείς όπου τα νοικοκυριά δεν έχουν περιθώρια άμυνας: το φαγητό, τη στέγη, την υγεία, τις βασικές υπηρεσίες και τις μετακινήσεις. Παρά τη βελτίωση των επίσημων δεικτών, η κοινωνική αίσθηση ακρίβειας παραμένει ισχυρή και επίμονη.
Πηγή: Naftemporiki