Κατά την παρουσίαση της «Ιθάκης» στα Ιωάννινα, ο Αλέξης Τσίπρας ανέπτυξε τους επτά κεντρικούς άξονες για μια νέα πορεία της χώρας, όπως αυτοί επεξεργάστηκαν από το Ινστιτούτο του.
Οι προτάσεις εστιάζουν στην τοπική οικονομία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την τεχνολογική αυτονομία.
1. Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες και ενεργειακή δημοκρατία
Προτεραιότητα αποτελεί η πρόσβαση στο δίκτυο για μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες, με έμφαση στους Δήμους και τους μικρούς παίκτες, έναντι των μεγάλων συμφερόντων που αποσάρθρωσαν το σύστημα. Η μεγάλη ρήξη που απαιτείται είναι η διασφάλιση της ενεργειακής δημοκρατίας και αυτονομίας, η οποία θα οδηγήσει άμεσα στη μείωση του κόστους των τροφίμων.
2. Θεσμική κατοχύρωση της κοινωνικά υποστηριζόμενης γεωργίας
Πρόταση για τη δημιουργία μιας άμεσης σχέσης μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή. Το μοντέλο αυτό προβλέπει σταθερό εισόδημα για τον αγρότη και εγγυημένη ποιοτική παραγωγή για τον καταναλωτή, ενισχύοντας την πρωτογενή παραγωγή με όρους δικαιοσύνης.
3. Ενίσχυση τοπικής οικονομίας μέσω δημόσιων δαπανών
Ανακατεύθυνση των υπαρχουσών δημόσιων δαπανών με αξιοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η πρόταση προβλέπει τη χρήση ρητών κριτηρίων στις δημόσιες προμήθειες που θα επιτρέπουν την προτίμηση ντόπιων παραγωγών, καθιστώντας τη δημόσια δαπάνη μοχλό για την τοπική ανάπτυξη.
4. Τεχνολογική αυτονομία και ανοιχτό λογισμικό
Σήμερα ο αγρότης εξαρτάται από πολυεθνικές ακόμη και για τα εξαρτήματα του τρακτέρ του, ενώ το κράτος δαπανά εκατομμύρια σε λογισμικό πολυεθνικών, με τα δεδομένα των πολιτών να βρίσκονται σε πλατφόρμες εκτός Ευρώπης. Ο κ. Τσίπρας πρότεινε τη στήριξη τοπικών εγχειρημάτων όπως οι Tzoumakers και το Μπουλούκι, που προωθούν το ανοιχτό λογισμικό, τη διαμοιρασμένη γνώση, την τοπική κατασκευή και τη δημοκρατική διακυβέρνηση. Η μετάβαση αυτή απαιτεί πολιτική απόφαση και στήριξη.
5. Νόμος περί ακαλλιεργησίας και αξιοποίησης της γης
Η μακρόχρονη ακαλλιεργησία διαλύει τον αγροτικό ιστό και ερημώνει την ύπαιθρο. Υπάρχει η νομική βάση για την αναδιανομή γαιών προς παραγωγική εκμετάλλευση. Το κράτος οφείλει να παρέχει κίνητρα για εκμίσθωση ή παραχώρηση ακαλλιέργητης γης, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόζεται στη Γαλλία μέσω αντίστοιχου φορέα, ώστε «ούτε ένα στρέμμα γης να μη μένει ανεκμετάλλευτο».
6. Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων
Το ζήτημα είναι τριπλό: αξιακό (προστασία ζωής και αξιοπρέπειας), ασφάλειας στα σύνορα και οικονομικό, λόγω του δραματικού ελλείμματος εργατικού δυναμικού. Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε πως «οι μετανάστες δεν είναι εισβολείς», αναφέρθηκε στην πρόσφατη τραγωδία στη Χίο ζητώντας διαφάνεια και έρευνα (όπως στην Πύλο) και υπογράμμισε ότι τα σύνορα προστατεύονται με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, όπως έγινε επί θητείας του με την Τουρκία. Απαιτείται μια νέα μεταναστευτική πολιτική ένταξης στον κοινωνικό ιστό, βάσει των αναγκών κάθε κλάδου, περιφέρειας και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
7. Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου
Η ίση μεταχείριση συχνά παράγει ανισότητα εις βάρος της υπαίθρου. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν:
-
Διεκδίκηση μεταφορικού ισοδύναμου για τις ορεινές περιοχές.
-
Μηδενισμό φορολογίας σε ορεινές περιοχές.
-
Ειδικό φορολογικό και νομικό πλαίσιο για κοινωνικά καταστήματα.
-
Επαναφορά του θεσμού των κοινοτήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε πως οι προτάσεις αυτές είναι προϊόν επεξεργασίας του Ινστιτούτου και υπογράμμισε: «Δεν είναι ζήτημα το πότε, αλλά το πώς· πόσο έτοιμοι και αποφασισμένοι θα είμαστε για να πάει το καράβι μπροστά».
Θα ακολουθήσει πλήρες ρεπορτάζ…