Τα μυοσκελετικά προβλήματα καταγράφονται πλέον ως ένα από τα συχνότερα ζητήματα υγείας στον ενεργό πληθυσμό, με τον σύγχρονο τρόπο ζωής, την πολύωρη καθιστική εργασία και τη μειωμένη σωματική δραστηριότητα να επιβαρύνουν σημαντικά εργαζόμενους κάθε ηλικίας.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών, Πέτρος Λυμπερίδης, σχεδόν τρεις στους πέντε εργαζόμενους εμφανίζουν μυοσκελετική καταπόνηση, με τις γυναίκες να αναφέρουν υψηλότερα ποσοστά πόνου, κυρίως σε αυχένα και ώμους.
Πόσο συχνά εμφανίζονται τα προβλήματα
Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, το 60% έως 80% των εργαζομένων σε καθιστικές θέσεις θα εμφανίσουν μυοσκελετικά συμπτώματα κάποια στιγμή στην επαγγελματική τους ζωή.
Σε ετήσια βάση, το 40% έως 50% δηλώνει ενεργές ενοχλήσεις, με τον αυχένα (περίπου 60%) και τη μέση (περίπου 50%) να αποτελούν τα συχνότερα σημεία πόνου.
Οι βασικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τη στατική μυϊκή επιβάρυνση, τις αυξημένες πιέσεις στη σπονδυλική στήλη από την καθιστική στάση και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, όπως το εργασιακό στρες.
Οι επιπτώσεις στην εργασία
Η μυοσκελετική καταπόνηση αποτελεί βασική αιτία αναρρωτικών αδειών, ενώ συνδέεται και με το φαινόμενο του «presenteeism», όταν ο εργαζόμενος είναι παρών αλλά αποδίδει λιγότερο λόγω πόνου ή δυσλειτουργιών.
Όπως αναφέρει ο κ. Λυμπερίδης, οι γυναίκες εμφανίζουν έως και 15% υψηλότερα ποσοστά μυοσκελετικών προβλημάτων σε σχέση με τους άνδρες.
Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει τόσο προληπτικά όσο και θεραπευτικά, με παρεμβάσεις πριν την εμφάνιση πόνου ή βλάβης.
Ο φυσικοθεραπευτής αξιολογεί τη στάση σώματος, το εργασιακό περιβάλλον και τις εργονομικές συνθήκες, προτείνοντας εξατομικευμένες ασκήσεις, μικρά διαλείμματα, προσαρμογές στον χώρο εργασίας και τεχνικές αυτοδιαχείρισης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συλλόγου, πρόκειται για παρεμβάσεις με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα και χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με άλλες λύσεις.
Τι ισχύει στην Ευρώπη και τι στην Ελλάδα
Ο κ. Λυμπερίδης υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα κυριαρχεί ακόμη ένα «ιατροκεντρικό» μοντέλο, όπου οι ασθενείς στρέφονται κυρίως στη φαρμακευτική αγωγή και στις διαγνωστικές εξετάσεις.
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αντίθετα, έχει καθιερωθεί η απευθείας πρόσβαση σε φυσικοθεραπευτή ή η παραπομπή σε αυτόν ως πρώτο βήμα αντιμετώπισης.
Χαρακτηριστικά, αναφέρει ότι το Βέλγιο δαπανά περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως για φυσικοθεραπεία, ενώ η Ελλάδα περίπου 80 εκατ. ευρώ.
Οι προτάσεις των φυσικοθεραπευτών
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται η θεσμοθέτηση της αυτοπαραπομπής, δηλαδή η άμεση πρόσβαση σε φυσικοθεραπεία χωρίς ιατρική συνταγή, η ενσωμάτωση φυσικοθεραπευτών σε χώρους εργασίας, σχολεία και δομές τρίτης ηλικίας, καθώς και η ενίσχυση της παρουσίας τους στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας.
Όπως σημειώνει, η επένδυση στη φυσικοθεραπεία δεν αποτελεί επιπλέον κόστος, αλλά μέτρο πρόληψης που μπορεί να μειώσει τις επιβαρύνσεις στο σύστημα υγείας και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των πολιτών.