Απορρίφθηκαν από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας οι αιτήσεις που είχαν καταθέσει εννέα ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού και η Ένωση Ιδιωτικών Πανεπιστημίων, με τις οποίες ζητούσαν την ακύρωση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων πανεπιστημίων στη χώρα.
Η απόφαση αφορά την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής ύψους 2.000.000 ευρώ, καθώς και παραβόλου 600.000 ευρώ για την υποβολή αίτησης αδειοδότησης.
Η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας
Με την απόφαση 284/2026 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (Πρόεδρος: Μιχάλης Πικραμένος, Εισηγήτρια: Κατερίνα Κονιδιτσιώτου), απορρίφθηκε η αίτηση ακύρωσης κατά της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 7363/27.9.2024 των υπουργείων Οικονομίας και Οικονομικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Η απόφαση ρυθμίζει τη διαδικασία κατάθεσης εγγυητικής επιστολής και την καταβολή παραβόλου για την αδειοδότηση παραρτημάτων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
Σκεπτικό για την ανώτατη εκπαίδευση
Το δικαστήριο έκρινε ότι η ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί ιδιαίτερο τομέα, καθώς συνδέεται με το αγαθό της παιδείας, την ελευθερία του λόγου και την ελεύθερη διακίνηση ιδεών.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτουν περιθώριο εκτίμησης για τον καθορισμό των όρων λειτουργίας των παρόχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες και το επίπεδο προστασίας που επιδιώκουν να διασφαλίσουν.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι οι προϋποθέσεις που θέτει ο ελληνικός νόμος υπηρετούν σκοπούς γενικού συμφέροντος και αποσκοπούν στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης.
Μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας και αυστηρή αδειοδότηση
Σύμφωνα με την απόφαση, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι τα παραρτήματα πανεπιστημίων λειτουργούν με μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, υπό αυστηρές προϋποθέσεις αδειοδότησης και συνεχή έλεγχο λειτουργίας.
Η λειτουργία τους τελεί υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής, με στόχο τη διασφάλιση ακαδημαϊκών και οικονομικών προδιαγραφών αντίστοιχων με εκείνες της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.
Οι λόγοι που απορρίφθηκαν
Το ΣτΕ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το πλαίσιο αντίκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο, μεταξύ άλλων ως προς:
-
την προϋπόθεση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
-
το ύψος του κόστους ίδρυσης και λειτουργίας
-
τους όρους αδειοδότησης και εποπτείας
-
την αξιολόγηση από την ΕΘΑΑΕ
-
τη συνύπαρξη διαφορετικών παρόχων ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης (κολεγίων και ΝΠΠΕ).
Παράλληλα, κρίθηκε ότι οι περιορισμοί αυτοί είναι σύμφωνοι με την αρχή της αναλογικότητας και δεν παραβιάζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ελευθερίας εγκατάστασης.
Διατυπώθηκε μειοψηφία
Στην απόφαση διατυπώθηκε μειοψηφία από μέλη του δικαστηρίου, η οποία εξέφρασε επιφυλάξεις κυρίως ως προς την υποχρέωση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των ιδρυμάτων και το ύψος του προβλεπόμενου παραβόλου.