Σημαντικές αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης αναμένεται να αποτυπωθούν στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, με στόχο τον περιορισμό των φορολογικών επιβαρύνσεων για χιλιάδες νοικοκυριά που κάθε χρόνο επιβαρύνονται από τον υπολογισμό τεκμαρτού εισοδήματος.
Οι νέοι κανόνες αφορούν κυρίως τις κατοικίες και τη δήλωσή τους στο έντυπο Ε1, ενώ επηρεάζουν περιπτώσεις αλλαγής κατοικίας, πώλησης ή αγοράς ακινήτων, φιλοξενίας, φοιτητικής στέγης αλλά και δωρεάν παραχώρησης.
Υπενθυμίζεται ότι τεκμήριο διαβίωσης υπολογίζεται για όλες τις κατοικίες, είτε πρόκειται για ιδιόκτητες, μισθωμένες είτε για δωρεάν παραχωρούμενες.
Μείωση έως 35% στα τεκμήρια κατοικίας
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά τη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες έως και 35%.
Το τεκμήριο υπολογίζεται κλιμακωτά, με βάση την επιφάνεια της κατοικίας αλλά και την τιμή ζώνης της περιοχής όπου βρίσκεται το ακίνητο.
Ενδεικτικά παραδείγματα:
-
Για κύρια κατοικία 80 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, το τεκμήριο μειώνεται από 3.200 ευρώ σε 2.240 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 30%.
-
Για κατοικία 120 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, το τεκμήριο μειώνεται από 8.120 ευρώ σε 5.252 ευρώ, δηλαδή περίπου κατά 35%.
Παράλληλα, προβλέπονται προσαυξήσεις της αντικειμενικής δαπάνης για κατοικίες σε ακριβότερες περιοχές.
Συγκεκριμένα:
-
προσαύξηση 30% για περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 έως 4.999 ευρώ ανά τ.μ.
-
προσαύξηση 58% για περιοχές με τιμή ζώνης 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω.
Για τις μονοκατοικίες το τεκμήριο αυξάνεται κατά 20%, ενώ για τις δευτερεύουσες κατοικίες μειώνεται κατά 50%.
Αλλαγή κύριας κατοικίας μέσα στο 2025
Οι φορολογούμενοι που άλλαξαν κύρια κατοικία μέσα στο 2025 πρέπει να δηλώσουν τα στοιχεία της νέας κατοικίας στο έντυπο Ε1 και συγκεκριμένα στον πίνακα 5 της φορολογικής δήλωσης.
Με βάση την επιφάνεια της κατοικίας και την τιμή ζώνης της περιοχής όπου βρίσκεται, θα υπολογιστεί το ποσό της αντικειμενικής δαπάνης που θα επιβαρύνει τον υπόχρεο και τον ή τη σύζυγο.
Τι ισχύει σε περίπτωση πώλησης κατοικίας
Σε περίπτωση πώλησης κύριας, δευτερεύουσας ή εξοχικής κατοικίας μέσα στο 2025, ο φορολογούμενος θα πρέπει να διαγράψει το συγκεκριμένο ακίνητο από τον πίνακα όπου εμφανίζονται τα ακίνητα στη φορολογική δήλωση.
Η διαγραφή γίνεται είτε με βάση την εικόνα που προκύπτει από το έντυπο Ε9 είτε από τα στοιχεία της προηγούμενης δήλωσης.
Διόρθωση στοιχείων ακινήτων
Εάν τα στοιχεία των ακινήτων που εμφανίζονται στη φορολογική δήλωση δεν είναι σωστά, ο φορολογούμενος έχει τη δυνατότητα να τα διαγράψει και να τα εισαγάγει εκ νέου με τα σωστά δεδομένα.
Οι αλλαγές αυτές αφορούν μόνο τη συμπλήρωση της δήλωσης Ε1 και δεν επηρεάζουν την περιουσιακή εικόνα του φορολογούμενου στο έντυπο Ε9.
Διακοπή ηλεκτροδότησης
Η διακοπή ηλεκτροδότησης ενός ακινήτου δεν συνεπάγεται την κατάργηση του αριθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.
Ο αριθμός παροχής είναι μοναδικός και αναγράφεται στον μετρητή κατανάλωσης ρεύματος (ρολόι), χαρακτηρίζοντας τη σύνδεση του συγκεκριμένου ακινήτου με το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Τι ισχύει για φιλοξενία
Τα τέκνα που φιλοξενούνται από τους γονείς τους, καθώς και όσοι δηλώνουν φιλοξενούμενοι, δεν επιβαρύνονται με το τεκμήριο της κατοικίας στην οποία διαμένουν.
Το τεκμήριο επιβαρύνει το πρόσωπο που προσφέρει τη φιλοξενία.
Φοιτητική κατοικία
Η κατοικία που ενοικιάζουν παιδιά τα οποία είναι εξαρτώμενα μέλη και σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας της οικογένειας δηλώνεται ως δευτερεύουσα κατοικία από τον γονέα.
Με αυτόν τον τρόπο το σχετικό τεκμήριο επιβαρύνει τον γονέα που υποβάλλει τη φορολογική δήλωση.
Δωρεάν παραχώρηση κατοικίας
Η δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας επιφάνειας έως 200 τ.μ. από γονείς προς παιδιά και αντίστροφα, καθώς και προς παππούδες, γιαγιάδες ή εγγόνια, είναι αφορολόγητη για τον ιδιοκτήτη που παραχωρεί την κατοικία.
Εάν η κατοικία υπερβαίνει τα 200 τετραγωνικά μέτρα, τότε εφαρμόζεται τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας της κατοικίας για την επιφάνεια που υπερβαίνει το όριο.
Τεκμήριο για αγορά κατοικίας
Στο τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για την αγορά κατοικίας λαμβάνονται υπόψη:
-
το τίμημα αγοράς του ακινήτου
-
ο φόρος μεταβίβασης
-
τα συμβολαιογραφικά έξοδα
-
καθώς και λοιπά έξοδα και φόροι που καταβλήθηκαν μέσα στο 2025 για την απόκτηση του ακινήτου.
Πότε δεν υπολογίζεται τεκμήριο
Δεν υπολογίζεται τεκμήριο διαβίωσης στις περιπτώσεις κατοικιών που παραμένουν κενές.
Πηγή: OT