Ζημιές από τον πρόσφατο σεισμό στην ευρύτερη περιοχή υπέστη και η Μονή της Παναγίας στη Μίχλα Πέντε Εκκλησιών Παραμυθιάς που έχει ιστορικότητα

του π. Ηλία Μάκου

Συγκεκριμένα στον τρούλο του καθολικού δημιουργήθηκαν ρωγμές, ενώ πρόβλημα παρουσιάζει και η σκεπή γύρω από αυτόν, ενώ υπάρχει και ελαφρύ εσωτερικό σχίσιμο.

Επίσης μικροζημιές υπάρχουν και άλλα σημεία, όπως στην εξωτερική είσοδο του ναού, καθώς και στην εσωτερική είσοδο του καθολικού.

Χρειάζονται, λοιπόν, εργασίες ανακαίνισης, ώστε να αποκατασταθεί ο τρούλος. Οι κάτοικοι των Πέντε Εκκλησιών είχαν μεριμνήσει, ώστε να γίνουν τα απαραίτητα έργα στο χώρο της Μονής. Μάλιστα, κατόπιν ενεργειών του αείμνηστου γιατρού Χαράλαμπου Μπάτση, διατέθηκε ποσό 50.000 ευρώ από την Περιφέρεια Ηπείρου και υλοποιήθηκαν διάφορες εργασίες. Μετά τον σεισμό, χρειάζονται και πάλι παρεμβάσεις.

Η Μονή Γενεθλίων Θεοτόκου Μίχλας, ή αλλιώς η «Παναγιά στη Μίχλα», βρίσκεται πάνω σε λόφο του βουνού «Μίχλα» των Πέντε Εκκλησιών (παλαιά Οσδίνα). Το τοπωνύμιο «Μίχλα» οφείλει την ονομασία του στην ομίχλη (αντάρα), που το «στεφανώνει» τους χειμερινούς μήνες.

Κτίστηκε, όπως μαρτυρούν εντοιχισμένες σ αυτό επιγραφές, το 1845 από τον ηγούμενο του Μοναστηριού Βέλλιανης Λεόντιο, που κατάγονταν από τη Σέλλιανη. Ο ναός οικοδομήθηκε πάνω σε παλαιότερα θεμέλια ερημοκκλησιάς και είναι αφιερωμένο στη γέννηση της Θεοτόκου.

Η Μονή Γενεθλίων Θεοτόκου Μίχλας διέθετε κτήματα με 800 ελαιόδεντρα, 20 στρέμματα ξηρικά χωράφια και 30 στρέμματα ποτιστικά χωράφια.

Το 1874 διέθεσε 6.000 γρόσια για να κατασκευαστεί δημοτικό σχολείο στην Οσδίνα, το οποίο επιχορηγούσε με 1000 γρόσια το χρόνο. Στο Μοναστήρι λειτουργούσε μεγάλη βιβλιοθήκη με αξιόλογα πατερικά βιβλία.

Κατά καιρούς εγκαταβίωσαν στο μοναστήρι: Ο Λεόντιος, που εκοιμήθη σε βαθιά γεράματα, πέφτοντας από απροσεξία στη φωτιά. Ο παπα Αναστάσης, εφημέριος της Οσδίνας. Ο Καλλίνικος, καταγόμενος εκ Κωνσταντινουπόλεως, που απεβίωσε το 1918 από γρίπη. Ο Αντύπας, που ήταν Μικρασιάτης πρόσφυγας. Ο Κοντογιάννης, που παρέμεινε για λίγο καιρό. Και ο Αγαθόνικος, που κατάγονταν από την Κέρκυρα και ήταν εκεί μέχρι το 1955. Από τότε η Μονή διευθύνεται και φροντίζεται από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο της Οσδίνας.