Σοβαρά ζητήματα ως προς τη δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου της ΕΥΠ αναδείχθηκαν μέσα από καταθέσεις στη δίκη για την υπόθεση των υποκλοπών, με κεντρικό πρόσωπο τον πρώην επικεφαλής της ΑΔΑΕ, Χρήστο Ράμμο.
Οι μαρτυρίες εστιάζουν κυρίως στη μη πρόσβαση σε κρίσιμα στοιχεία, γεγονός που –όπως επισημάνθηκε– περιόρισε σημαντικά τη δυνατότητα διερεύνησης της υπόθεσης.
Ο ρόλος της ΕΥΠ και το θεσμικό πλαίσιο
Με τον νόμο του 2019 για το επιτελικό κράτος, η ΕΥΠ υπάγεται απευθείας στο γραφείο του πρωθυπουργού, ο οποίος αποτελεί τον πολιτικό προϊστάμενο της υπηρεσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, είχε υπάρξει δέσμευση για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης των υποκλοπών, ωστόσο –σύμφωνα με όσα προέκυψαν στη δίκη– η διαδικασία συνάντησε σημαντικά εμπόδια.
Οι έλεγχοι της ΑΔΑΕ και η έλλειψη πρόσβασης
Όπως κατέθεσε ο Χρήστος Ράμμος, η ΑΔΑΕ πραγματοποίησε συνολικά έξι ελέγχους στην ΕΥΠ από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως τον Μάρτιο του 2023.
Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, η Αρχή ζήτησε να της παραδοθούν πλήρεις φάκελοι παρακολουθήσεων, όχι μόνο για συγκεκριμένες υποθέσεις αλλά συνολικά.
Ωστόσο, σύμφωνα με την κατάθεση, οι φάκελοι αυτοί δεν δόθηκαν ποτέ, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατός ο ουσιαστικός έλεγχος της νομιμότητας των διαδικασιών.
«Δεν είδαμε τίποτα»
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναφορές του κ. Ράμμου, σύμφωνα με τις οποίες η ΑΔΑΕ δεν είχε πρόσβαση ούτε στα βασικά έγγραφα.
Όπως ανέφερε, η Αρχή δεν μπόρεσε να δει:
- τις αρχικές αιτήσεις για άρση απορρήτου
- τους πλήρεις φακέλους των υποθέσεων
- τα συνοδευτικά υπηρεσιακά έγγραφα
Αντί αυτών, δόθηκαν μόνο αριθμοί πρωτοκόλλου και διαβεβαιώσεις ότι «όλα έγιναν νομίμως».
Ζήτημα και με τις υπογραφές
Κατά την ακροαματική διαδικασία τέθηκε και θέμα ως προς τη γνησιότητα υπογραφών σε έγγραφα άρσης απορρήτου.
Συγκεκριμένα, σε έγγραφο που αφορούσε υπόθεση παρακολούθησης, εμφανίζονταν ως υπογράφοντες αρμόδιοι παράγοντες, ωστόσο –όπως κατατέθηκε– μία εκ των υπογραφών αμφισβητήθηκε.
Η ΑΔΑΕ κάλεσε δύο φορές την αρμόδια υποδιευθύντρια για διευκρινίσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρξει παρουσία της, καθώς επικαλέστηκε λόγους υγείας.
Οι περιορισμοί στον έλεγχο της νομιμότητας
Σύμφωνα με τον κ. Ράμμο, χωρίς πρόσβαση στους πλήρεις φακέλους δεν ήταν δυνατό να ελεγχθούν:
- οι προϋποθέσεις έκδοσης των διατάξεων
- η αιτιολόγηση των παρακολουθήσεων
- η τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών
Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι η ύπαρξη προειδοποίησης πριν από τους ελέγχους αλλοίωνε τον χαρακτήρα τους ως «έκτακτων».
Η μη υλοποίηση κρίσιμων ελέγχων
Στη διαδικασία αναφέρθηκε επίσης ότι δεν πραγματοποιήθηκαν δύο κρίσιμες ενέργειες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαλεύκανση της υπόθεσης:
- η διασταύρωση λίστας αριθμών που φέρονται να παρακολουθούνταν με τις διατάξεις άρσης απορρήτου
- ο πλήρης έλεγχος των φακέλων της ΕΥΠ
Όπως σημειώθηκε, η μη υλοποίηση αυτών των ενεργειών περιόρισε περαιτέρω τη δυνατότητα διερεύνησης.
Το βασικό συμπέρασμα της κατάθεσης
Από τα όσα προέκυψαν στη δίκη, το βασικό ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν η αδυναμία πλήρους ελέγχου λόγω έλλειψης συνεργασίας και πρόσβασης σε κρίσιμα στοιχεία.
Όπως επισημάνθηκε, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται σε τεχνικές δυσκολίες, αλλά στη μη διάθεση των απαραίτητων εγγράφων για την άσκηση του θεσμικού ελέγχου.