Στα 138 εκατ. ευρώ ανέρχεται ο προϋπολογισμός του Δήμου Ιωαννιτών για το 2026, ο οποίος εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το δημοτικό συμβούλιο Ιωαννίνων το βράδυ της Τρίτης, με τις ψήφους της πλειοψηφίας, της παράταξης “Ιωάννινα_2023” και των δημοτικών συμβούλων Γιάννη Αϊβατίδη και Νίκου Τσόλη, από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης, “Γιάννενα Νέα Εποχή” και “Ανεξάρτητη Δημοτική Πρωτοπορία” αντίστοιχα.
Το σώμα ενέκρινε πέραν του προϋπολογισμού του Δήμου για το οικονομικό έτος 2026, τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό περιόδου 2026-2029 και το Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης του Δήμου
Σημείο έντονης κριτικής από την πλευρά της αντιπολίτευσης αποτέλεσε η καθυστερημένη κατάρτιση του κειμένου του προϋπολογισμού, λίγες ώρες πριν τον τέταρτο μήνα του χρόνου και κατά τα λοιπά, η αντιπαράθεση κινήθηκε σε γνώριμα για το συγκεκριμένο θέμα πεδία. Η αξιοποίηση για μία ακόμα χρονιά, των αποθεματικών διαθεσίμων του Δήμου για να ισοσκελιστούν έσοδα και έξοδα του προϋπολογισμού, οι αυξήσεις στα ανταποδοτικά τέλη καθαριότητας και οδοφωτισμού που αποφασίστηκαν από την πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου πριν από μερικούς μήνες, η χαμηλή απορροφητικότητα στα έργα και στις δαπάνες ήταν μερικά από τα σημεία στα οποία στάθηκε η αντιπολίτευση στην κριτική της κατά της δημοτικής αρχής.
Η… “υπερασπιστική” γραμμή της διοίκησης του Δήμου ήταν το νέο νομοθετικό πλαίσιο βάσει του οποίου ήταν αναγκασμένη να καταρτίσει τον προϋπολογισμό της τρέχουσας χρονιάς, η υποχρηματοδότηση και η υποστελέχωση των ΟΤΑ κτλ. ενώ τονίστηκαν διαστάσεις του προϋπολογισμού σε σχέση με το κοινωνικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ενδιαφέρον είχε και η υπόσχεση της αντιδημάρχου Οικονομικών πως ο επόμενος προϋπολογισμός, του 2027, θα είναι έτοιμος το Νοέμβριο…
Η εισήγηση
Η αντιδήμαρχος Οικονομικών του Δήμου Ιωαννιτών Γωγώ Γιώτη παρουσίασε τον προϋπολογισμό του 2026, δίνοντας έμφαση στα βασικά οικονομικά μεγέθη και στον χαρακτήρα του ως ρεαλιστικού και προσαρμοσμένου στα νέα δεδομένα. Όπως ανέφερε η κ. Γιώτη, τα συνολικά έσοδα του προϋπολογισμού για το 2026 ανέρχονται σε 111.187.561,52 ευρώ, ενώ οι δαπάνες διαμορφώνονται στα 138.447.646,67 ευρώ, με την “ψαλίδα” μεταξύ εσόδων και εξόδων να καλύπτεται από τα χρηματικά διαθέσιμα ύψους 27.260.085,15 ευρώ που προέρχονται από διάφορες πηγές χρηματοδότησης. Υπογράμμισε ότι ο προϋπολογισμός καταρτίστηκε με βάση το νέο λογιστικό πλαίσιο της Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026, επιφέροντας σημαντικές αλλαγές στη δομή, την ταξινόμηση και την παρακολούθηση των οικονομικών των δήμων. Όπως σημείωσε, η διαδικασία αποτέλεσε μια απαιτητική άσκηση προσαρμογής, που υλοποιήθηκε σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια και με περιορισμένους πόρους.
Η ίδια χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό ρεαλιστικό, επισημαίνοντας ότι αποτυπώνει τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του Δήμου μέσα σε ένα δύσκολο περιβάλλον για την αυτοδιοίκηση, με βασικές προκλήσεις την υποχρηματοδότηση και την υποστελέχωση. “Βραχνά για την αυτοδιοίκηση αποτελεί η ελλιπής χρηματοδότηση και η υποστελέχωση των υπηρεσιών των Δήμων” τόνισε η κ. Γιώτη συμπληρώνοντας πως “ο προϋπολογισμός του 2026 του Δήμου Ιωαννιτών αποτυπώνει μια πραγματικότητα: Ότι ο Δήμος μας, στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί για τους ΟΤΑ , καταφέρνει να υπηρετήσει παρ’ όλες τις αντιξοότητες τις στοχεύσεις της δημοτικής αρχής, με έμφαση στον κοινωνικό ρόλο που πρέπει να έχει η τοπική αυτοδιοίκηση”.
Ανέδειξε τον κοινωνικό προσανατολισμό του προϋπολογισμού πιο συγκεκριμένα, σημειώνοντας ότι προβλέφθηκαν ελαφρύνσεις για ευπαθείς ομάδες μέσω κοινωνικών τιμολογίων, επιδότηση της φοιτητικής κάρτας, καθώς και χρηματοδότηση πολιτιστικών και αθλητικών φορέων. Ειδική αναφορά έγινε και στις δαπάνες για τη λειτουργία των σχολείων και των κοινωνικών δομών, που καλύφθηκαν σε σημαντικό βαθμό από ίδιους πόρους. Ανέφερε τη διεύρυνση στο κοινωνικό τιμολόγιο για τα δημοτικά τέλη και τις ελαφρύνσεις σε δίδακτρα και τροφεία στις δομές του Δήμου, την επιδότηση της φοιτητικής κάρτας για όλους τους φοιτητές του Πανεπιστημίου μας, τη χρηματοδότηση για δεύτερη συνεχή χρονιά μετά από αρκετά χρόνια προς τους
πολιτιστικούς συλλόγους του Δήμου με το ποσό των 50.000 ευρώ και με άλλες 50.000 ευρώ προς τα αθλητικά σωματεία.
Καταλήγοντας, η κ. Γιώτη σημείωσε ότι η δημοτική αρχή αξιοποίησε όλους τους διαθέσιμους πόρους και χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να υλοποιήσει τον σχεδιασμό της, και κάλεσε το σώμα να εγκρίνει τον προϋπολογισμό, το πολυετές δημοσιονομικό πρόγραμμα και το ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσης για το 2026.
Η κριτική της αντιπολίτευσης
Ο Δημήτρης Παπαγεωργίου, επικεφαλής της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή» χαρακτήρισε «θλιβερή» και την εικόνα του δημοτικού συμβουλίου με τις πολλές απουσίες αλλά και την καθυστερημένη ψήφιση του προϋπολογισμού, κατηγορώντας τη δημοτική αρχή ότι έφερε τον προϋπολογισμό σχεδόν Απρίλιο, έχοντας αφήσει ως σήμερα τον Δήμο «στον αυτόματο πιλότο». Υπενθύμισε ότι το 2024 η παράταξή του είχε κατηγορηθεί για την μη ψήφιση του προϋπολογισμού του 2023 ως δημοτική αρχή, ενώ τώρα η δικαιολογία είναι ο νέος νόμος. Άλλοι Δήμοι, όπως της Λάρισας, της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, ψήφισαν προϋπολογισμό τον Δεκέμβριο, τόνισε, κατηγορώντας την πλειοψηφία για προχειρότητα.
Αναφέρθηκε στην υποστελέχωση, τονίζοντας ότι επί 2,5 χρόνια δεν έγινε τίποτα για την αντιμετώπισή της, με το τμήμα προϋπολογισμού να έχει μία μόνο υπάλληλο. Παρά ταύτα, έδωσε εύσημα στις υπηρεσίες για την κατάρτιση του προϋπολογισμού.
Κατηγόρησε κι αυτό ήταν το σημαντικότερο σημείο της τοποθέτησής του, τον προϋπολογισμό ως ελλειμματικό, που ισοσκελίζεται πλασματικά μέσω των ταμειακών διαθεσίμων, προβλέποντας ότι νέα ελλείμματα θα οδηγήσουν σε αυξήσεις δημοτικών τελών και περικοπές κοινωνικών δαπανών. “Aνησυχούμε για το πως θα καλυφθεί το έλλειμμα που θα προκύψει την επόμενη τριετία, αφού το αποθεματικό χρησιμοποιείται για να κλείσει το έλλειμμα του 2026” είπε ο κ. Παπαγεωργίου, ισχυρισμός που αντέκρουσε τόσο η αρμόδια αντιδήμαρχος όσο και οι υπηρεσιακοί παράγοντες της οικονομικής υπηρεσίας. Η παράταξη του κ. Παπαγεωργίου ψήφισε τον προϋπολογισμό και καταψήφισε τα σκέλη των εσόδων από τα αυξημένα ανταποδοτικά τέλη, και των δαπανών για συμβούλους και για τον ιδιώτη στην καθαριότητα – του επισημάνθηκε βέβαια επανειλημμένα πως ο προϋπολογισμός υπερψηφίζεται ή καταψηφίζεται ως ενιαίο κείμενο. Στο σημείο αυτό έκανε γνωστό πως η παράταξή του μετά το Σύλλογο Εργαζομένων ΟΤΑ, προσέβαλε την απόφαση της δημοτικής επιτροπής για την ανάθεση υπηρεσιών της καθαριότητας σε ιδιώτη.
Στα έξοδα του προϋπολογισμού για το 2026 στάθηκε μεταξύ άλλων ο δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Ιωάννινα_2023» Βασίλης Κοσμάς, επισημαίνοντας ότι από τον προϋπολογισμό του 2025, συνολικού ύψους 142,6 εκατ. ευρώ, τελικά πληρώθηκαν μόλις 74,1 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 59%. Το στοιχείο αυτό, όπως ανέφερε, αναδεικνύει αδυναμία στην εκτέλεση του προϋπολογισμού και κυρίως στη χαμηλή απορρόφηση των έργων. Για το 2026, ο προϋπολογισμός εξόδων διαμορφώνεται στα 138,4 εκατ. ευρώ, παραμένοντας περίπου στο ίδιο επίπεδο με την προηγούμενη χρονιά. Ο ίδιος κατέγραψε σειρά επισημάνσεων που αποτέλεσαν και τις επιφυλάξεις της παράταξης της Τ. Καλογιάννη, η οποία ψήφισε θετικά στον προϋπολογισμό:
- Στις γενικές, οικονομικές και διοικητικές υπηρεσίες, οι δαπάνες ανέρχονται σε 21,1 εκατ. ευρώ και αφορούν κυρίως ανελαστικά έξοδα, όπως μισθοδοσία και ασφαλιστικές εισφορές. Σε σχέση με το 2025 καταγράφεται αύξηση κατά 4,5 εκατ. ευρώ, η οποία χρήζει διευκρινίσεων.
- Στις υπηρεσίες πολιτισμού, οι δαπάνες εκτινάσσονται στα 5,9 εκατ. ευρώ από 2,5 εκατ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 3,4 εκατ. ευρώ.
- Τα έξοδα διαφήμισης και προβολής φτάνουν τις 600.000 ευρώ, έναντι μόλις 15.000 ευρώ πέρυσι.
- Στον τομέα της καθαριότητας και του ηλεκτροφωτισμού, οι δαπάνες ανέρχονται σε 21 εκατ. ευρώ από 14,6 εκατ. ευρώ το 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 6,4 εκατ. ευρώ. Όπως σημείωσε ο κ. Κοσμάς, η αύξηση συνδέεται κυρίως με τη νέα διακήρυξη για τη συλλογή και μεταφορά αποβλήτων. Ωστόσο, παρά το ανταποδοτικό χαρακτήρα της υπηρεσίας, τα προβλεπόμενα έσοδα από τέλη ανέρχονται σε 17,4 εκατ. ευρώ, γεγονός που δημιουργεί ήδη από την αρχή του έτους έλλειμμα, για το οποίο ζήτησε απαντήσεις ως προς τον τρόπο κάλυψής του.
- Στις υπηρεσίες κοινωνικής πολιτικής, καταγράφεται σχεδόν διπλασιασμός των δαπανών, που φτάνουν τα 10 εκατ. ευρώ έναντι 5 εκατ. ευρώ το 2025. Την ίδια στιγμή, δομές όπως ο Ζωγράφειος Οίκος Ευγηρίας υπολειτουργούν.
Αναφορικά με τα έργα, ο προϋπολογισμός για το 2026 φτάνει περίπου τα 50 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η απορρόφηση, η οποία διαχρονικά δεν ξεπερνά το 25% των προϋπολογισθέντων ποσών. Ο κ. Κοσμάς υπογράμμισε ότι ο προϋπολογισμός ισοσκελίζεται με τη χρήση χρηματικών διαθεσίμων, ενώ τα έσοδα καλύπτουν κυρίως ανελαστικές λειτουργικές δαπάνες. Οι δαπάνες για έργα αντιστοιχούν περίπου στο 36% του συνολικού προϋπολογισμού, ωστόσο, όπως σημείωσε, αν επιτευχθεί απορρόφηση στο 25%, αυτό θα θεωρηθεί επιτυχία. Παράλληλα, επισήμανε κινδύνους που σχετίζονται με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας τον Ιούνιο του 2026, την απουσία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για τους ΟΤΑ και τη χρονική πίεση της προγραμματικής περιόδου 2021–2027, τονίζοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των έργων ώστε να μην μείνουν ημιτελή.
Ο Παντελής Κολόκας, από την παράταξη “Γιάννενα Όμορφη Πόλη” υποστήριξε πως ο λόγος της καθυστέρησης έγκρισης του προϋπολογισμού είναι για να ενταχθεί η ιδιωτικοποίηση της καθαριότητας και το περιλαμβανόμενο ποσό. Ο προϋπολογισμός του 2026 έχει ιδιαίτερα μνημονιακά χαρακτηριστικά, επανέλαβε αρκετές φορές ο κ. Κολόκας και όπως συμπλήρωσε, δεν είναι μόνο λογιστικός και μαθηματικός αλλά αποτυπώνει τη φιλοσοφία διοίκησης που θέλει να επιβάλλει η δημοτική αρχή, με την οποία προφανώς ο ίδιος διαφωνεί. Αναρωτήθηκε επίσης, αρκετές φορές πόσο τα εισηγούμενα σήμερα από τη δημοτική αρχή συνάδουν με τα όσα υποσχέθηκε στους πολίτες προεκλογικά – υπερφορολόγηση δημοτών, ακριβά τέλη, καμία μείωση της τιμής του νερού κτλ.
Στην κριτική της αντιπολίτευσης απάντησε η αντιδήμαρχος Οικονομικών, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί πλασματικών στοιχείων και καλώντας ευθέως την υπηρεσία να τοποθετηθεί δημόσια. «Ας μας πει η υπηρεσία αν χρησιμοποιήθηκαν πλασματικά στοιχεία για να ακούγονται τέτοιες κατηγορίες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η ίδια επανέλαβε ότι ο φετινός προϋπολογισμός διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, λόγω του νέου πλαισίου, υποστηρίζοντας ότι οι ενστάσεις που διατυπώνονται «δεν έχουν υπόσταση». Απαντώντας στον χαρακτηρισμό περί «μνημονιακού προϋπολογισμού», τόνισε ότι με τα περιορισμένα μέσα που διαθέτει ο Δήμος από την κρατική χρηματοδότηση, επιχειρείται η μέγιστη δυνατή στήριξη της κοινωνίας. «Με αυτά που παίρνουμε από την κυβέρνηση κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για τα σχολεία, την κοινωνική πολιτική και γενικά τους συμπολίτες μας», σημείωσε. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ενεργειακή κοινότητα με τον Δήμο Μετσόβου, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ προγραμματίζεται και νέα αντίστοιχη πρωτοβουλία.
Τέλος, αναφέρθηκε στη ρύθμιση οφειλών προς τους δήμους που προωθήθηκε από το κράτος, σημειώνοντας ότι η ανταπόκριση ήταν περιορισμένη, καθώς ρυθμίστηκαν μόλις 300.000 ευρώ. «Τι να κάνουμε, να πάμε σε κατασχέσεις; Αν συμφωνείτε με αυτό να το πείτε», κατέληξε.
Η συζήτηση έκλεισε με το Δήμαρχο Θωμά Μπέγκα να απαντά στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, τονίζοντας πως ο Δήμος Ιωαννιτών είναι έκτος στην παραγωγή πολιτικής και έργου, με βάση την αξιολόγηση του Υπουργείου Εσωτερικών για το σύνολο των Δήμων της χώρας. Η παραγωγή έργου προς όφελος των πολιτών είναι η βασική έγνοια της δημοτικής αρχής, τόνισε ο Δήμαρχος και επισήμανε ακόμα τους διάφορους αιφνιδιασμούς της κεντρικής κυβέρνησης σε βάρος των Δήμων.
Παναγιώτης Μπούρχας