Σαφή απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και επίμονο χαρακτήρα εμφανίζει ο πληθωρισμός της στέγασης στην Ελλάδα, ο οποίος κατέγραψε το 2025 άλμα ανόδου, «τρέχοντας» με ετήσιο μέσο ρυθμό 5,5%, έναντι 2,1% στην Ευρωζώνη. Καταλυτικό ρόλο στο άλμα του πληθωρισμού στέγασης στην Ελλάδα έχει ο πληθωρισμός των ενοικίων, ο οποίος το 2025 ήταν υπετριπλάσιος αυτού της Ευρωζώνης (10,0% έναντι 2,9%).
Η έντονα αυξητική πορεία του πληθωρισμού των ενοικίων στην Ελλάδα αντανακλά πρωτίστως την περιορισμένη προσφορά οικιστικών ακινήτων που δεν ανταποκρίνεται στην αυξημένη ζήτηση. Παρομοίως, ο πληθωρισμός του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και άλλων καυσίμων ανήλθε στην Ελλάδα σε 2,3%, έναντι 0,2% στην Ευρωζώνη. Όπως καταγράφεται στην Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, μαζί με τον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, ο πληθωρισμός της στέγασης αφορά τις βασικότερες ανάγκες διαβίωσης των πολιτών και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες κατηγορίες δαπανών των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) για το 2024, η δαπάνη για στέγαση ανέρχεται στο 14,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών. Ως εκ τούτου, η στέγαση έχει υψηλή στάθμιση στη διαμόρφωση του ΕνΔΤΚ, καθώς ο σχετικός συντελεστής στάθμισης το 2025 ήταν 117,16‰ στην Ελλάδα και 149,23‰ στην Ευρωζώνη (η στάθμιση είναι χαμηλότερη στην Ελλάδα λόγω του υψηλότερου ποσοστού ιδιοκατοίκησης).
Τα ενοίκια ευθύνονται σήμερα για τον πληθωρισμό στέγασης, το ενεργειακό κόστος στο παρελθόν
Την τελευταία πενταετία, οι διακυμάνσεις του πληθωρισμού της στέγασης ήταν ιδιαιτέρως μεγάλες τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωζώνη, καθώς η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους στα τέλη του 2021 επηρέασε σημαντικά και το συνολικό κόστος στέγασης. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός της στέγασης αυξήθηκε έντονα το 2021 (5,4%) φθάνοντας στο 25,0% το 2022. Και τις δύο αυτές χρονιές οι αυξήσεις οφείλονταν αποκλειστικά και μόνον στους ενεργειακούς υποδείκτες της κατηγορίας αυτής και πιο συγκεκριμένα στο ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Παρόμοιες έντονες αυξήσεις καταγράφηκαν και στη ζώνη του ευρώ. Ο ρυθμός πληθωρισμού των ενεργειακών αγαθών που συνδέονται με τη στέγαση στην Ευρωζώνη ανήλθε σε πολύ υψηλά επίπεδα το 2022 φθάνοντας στο 59,2% τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ενώ στην Ελλάδα κορυφώθηκε στο 79,8% τον Σεπτέμβριο του 2022.
Από τα τέλη του 2022 στην Ελλάδα και από τα μέσα του 2023 στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός της στέγασης παρουσίασε έντονη αποκλιμάκωση. Η εξέλιξη αυτή οφειλόταν κυρίως στη μείωση των τιμών της ενέργειας, ενώ οι αυξήσεις στα ενοίκια και στις λοιπές επιμέρους κατηγορίες παρέμειναν συγκρατημένες. Συνεπώς, μέχρι και το 2024 ο βασικός παράγοντας που καθόριζε τον πληθωρισμό της στέγασης ήταν το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων καυσίμων που χρησιμοποιούν τα νοικοκυριά.
Ωστόσο, το 2025 ο πληθωρισμός της στέγασης στην Ελλάδα ανέκαμψε σημαντικά, με τον ετήσιο μέσο ρυθμό να διαμορφώνεται σε 5,5%, ενώ στην Ευρωζώνη κινήθηκε σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα (2,1%). Ειδικότερα, ο ρυθμός πληθωρισμού των ενοικίων ήταν υπετριπλάσιος αυτού της Ευρωζώνης (10,0% έναντι 2,9%). Παρομοίως, ο πληθωρισμός του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και άλλων καυσίμων ανήλθε σε 2,3%, έναντι 0,2% στην Ευρωζώνη.
Εντούτοις, το 2025 διαφοροποιείται από το 2021 και το 2022, διότι η επιβάρυνση στον πληθωρισμό στέγασης προήλθε κατά κύριο λόγο από τον υποδείκτη των ενοικίων, ενώ η επιβάρυνση από την ενεργειακή συνιστώσα ήταν περιορισμένη. Ο πληθωρισμός των ενοικίων ξεκίνησε την έντονη ανοδική πορεία του το 2023 (4,8%), η οποία συνεχίστηκε το 2024 (5,1%) και μεγιστοποιήθηκε το 2025 (10,0%). Σημαντική αύξηση τιμών το 2025 κατέγραψαν το ηλεκτρικό ρεύμα (7,6%) και το φυσικό αέριο (8,1%), αλλά σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίστηκε από τη ραγδαία πτώση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης (-8,9%).
Σε αντίθεση με την Ελλάδα, ο πληθωρισμός της στέγασης για το 2025, στη ζώνη του ευρώ, διαμορφώθηκε μόλις στο 2,1%, με τα ενοίκια κύριας κατοικίας να έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή (1,16 ποσοστιαία μονάδα).
Ο πληθωρισμός των ενοικίων κύριας κατοικίας στην παρούσα συγκυρία είναι αυξημένος σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά σε κάποιες χώρες, όπως η Ελλάδα, λαμβάνει ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Εκτός της Ελλάδος, σημαντικές αυξήσεις παρουσιάζει ο πληθωρισμός των ενοικίων το 2025 στην Κροατία (17,6%), την Εσθονία (4,9%), την Ιρλανδία (4,5%), τη Λιθουανία (5,6%), τη Λετονία (5,7%), την Ολλανδία (5,1%), την Πορτογαλία (5,3%) και τη Σλοβακία (5,1%). Συγκεκριμένα, το 2025 ο πληθωρισμός των ενοικίων συμμετείχε στη διαμόρφωση του πληθωρισμού της στέγασης στην Ελλάδα κατά 77,8%, στην Πορτογαλία κατά 85,5%, στην Ολλανδία κατά 69,2% και στην Ιρλανδία κατά σχεδόν 100%.
Το έλλειμμα κατοικιών στην αγορά ωθεί ανοδικά τις τιμές στις μισθώσεις
Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ, η έντονα αυξητική πορεία του πληθωρισμού των ενοικίων στην Ελλάδα αντανακλά πρωτίστως την περιορισμένη προσφορά οικιστικών ακινήτων που δεν ανταποκρίνεται στην αυξημένη ζήτηση. Μεγάλος αριθμός ακινήτων χρησιμοποιείται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ επιπλέον πολλά διαμερίσματα παραμένουν κλειστά και δεν αξιοποιούνται. Η κρίση χρέους και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που δημιουργήθηκαν τότε επέφεραν σημαντικούς περιορισμούς και δυσκολίες στη χορήγηση δανείων για αγορά κατοικίας.
Η κρίση χρέους οδήγησε αρχικά σε σημαντική πτώση των τιμών των ακινήτων, στη δημιουργία μεγάλου αποθέματος κενών κατοικιών, σε υψηλά επίπεδα υπερχρέωσης των νοικοκυριών και στη μείωση των επενδύσεων σε κατοικίες. Ωστόσο, η οικονομική ανάκαμψη μετά το 2017 συνοδεύθηκε από σταθερή άνοδο των τιμών των οικιστικών ακινήτων, η οποία ενισχύθηκε περαιτέρω από την αύξηση των ξένων άμεσων επενδύσεων και την ταχεία ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Οι εξελίξεις αυτές, αν και συνέβαλαν στην τουριστική ανάπτυξη και στην εισροή κεφαλαίων, σε συνδυασμό με τις μειωμένες επενδύσεις σε κατοικίες, είχαν ως συνέπεια τη σημαντική μείωση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Λόγω της αυξημένης ζήτησης, ιδίως σε αστικές περιοχές, και του αυξημένου κόστους συντήρησης και ανακαίνισης των κατοικιών, το οποίο μετακυλίεται σε μεγάλο βαθμό στα ενοίκια, διαμορφώθηκαν ανοδικές πιέσεις στις μισθώσεις.
Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει σήμερα σημαντικό έλλειμμα κατοικιών από την αγορά για την ικανοποίηση της αυξημένης ζήτησης.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, τα οικονομικά μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, όπως ο περιορισμός των ακινήτων που περιλαμβάνονται στα μητρώα βραχυχρόνιων μισθώσεων, τα προγράμματα “Σπίτι μου Ι και ΙΙ”, η επιστροφή ενός ενοικίου κατ’ έτος και η αύξηση των ορίων του προγράμματος Golden Visa, αποσκοπούν στον μετριασμό του προβλήματος και στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού των ενοικίων και κατ’ επέκταση του πληθωρισμού της στέγασης, αλλά η επίπτωσή τους φαίνεται να είναι μάλλον περιορισμένη.
Πηγή powergame.gr