Πιο προετοιμασμένοι και προσαρμοστικοί εμφανίζονται οι Έλληνες καταναλωτές απέναντι στις συνεχείς ανατιμήσεις και την οικονομική αβεβαιότητα, αξιοποιώντας την εμπειρία προηγούμενων κρίσεων, από τη δημοσιονομική περίοδο έως την πανδημία και την ενεργειακή κρίση.
Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εντείνει το αίσθημα ανησυχίας, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά και τις προσδοκίες των νοικοκυριών.
Πώς αλλάζει η καταναλωτική συμπεριφορά
Οι καταναλωτές εμφανίζονται πλέον πιο ενημερωμένοι, συγκρίνουν συστηματικά τιμές και χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για να εντοπίσουν τις πιο συμφέρουσες επιλογές.
Η έννοια της «έξυπνης αγοράς» έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα, με τη συμπεριφορά να χαρακτηρίζεται περισσότερο από προσαρμοστικότητα παρά από πανικό.
Παράλληλα, ενισχύεται η στροφή προς προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία προσφέρουν χαμηλότερο κόστος και ικανοποιητική ποιότητα, αποτελώντας πλέον βασική επιλογή για πολλούς καταναλωτές.
Αυστηρότερος προγραμματισμός και εξοικονόμηση
Κυρίαρχη τάση αποτελεί ο αυστηρότερος προγραμματισμός αγορών. Οι καταναλωτές καταρτίζουν λίστες, αποφεύγουν παρορμητικές αγορές και αναζητούν προσφορές και εκπτώσεις.
Η συστηματική παρακολούθηση προωθητικών ενεργειών λειτουργεί ως βασικό εργαλείο εξοικονόμησης, ενώ αυξάνεται και η προτίμηση σε μεγαλύτερες συσκευασίες, όταν αυτές αποδεικνύονται οικονομικότερες.
Παράλληλα, καταγράφεται αλλαγή και στη διαχείριση ενέργειας, με πιο συνετή χρήση και προσαρμογή καθημερινών συνηθειών, καθώς το αυξημένο κόστος καθιστά την εξοικονόμηση αναγκαία.
Αυξημένος φόβος λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων
Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), καταγράφονται αυξημένα επίπεδα φόβου, άγχους και ανασφάλειας λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Το 25% των καταναλωτών δηλώνει φόβο, το 27% θυμό και το 26% ανησυχία, ποσοστά υψηλότερα σε σύγκριση με προηγούμενες κρίσεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία ή η περιβαλλοντική κρίση.
Η ανησυχία επικεντρώνεται κυρίως στις δαπάνες για τρόφιμα και ενέργεια, με το 40% να θεωρεί τις αυξήσεις στα τρόφιμα ιδιαίτερα επιβαρυντικές και το 34% να εκφράζει αντίστοιχη άποψη για την ενέργεια.
Περιορισμός δαπανών και αλλαγή προτεραιοτήτων
Ως άμεση αντίδραση, το 60% των καταναλωτών δηλώνει ότι αναβάλλει ή ακυρώνει αγορές, ενώ το 54% μειώνει τις δαπάνες για εστίαση και υπηρεσίες.
Παράλληλα, το 40% στρέφεται πιο συστηματικά σε προσφορές και οικονομικότερες επιλογές, επιβεβαιώνοντας τη στροφή σε πιο «σφιχτή» διαχείριση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Προσδοκίες για μέτρα στήριξης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση απέναντι στην κρατική παρέμβαση, με σημαντικό ποσοστό των καταναλωτών να αναμένει νέα μέτρα στήριξης.
Συγκεκριμένα, το 81% προσδοκά ενίσχυση για την ενέργεια, το 77% για τα καύσιμα και το 67% για τα τρόφιμα μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Παρά την προσαρμοστικότητα, οι δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης παραμένουν αρνητικοί. Σύμφωνα με έρευνα οικονομικής συγκυρίας, ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε τον Μάρτιο στις -52,5 μονάδες.
Το 67% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε το τελευταίο 12μηνο, ενώ το 69% αναμένει περαιτέρω επιδείνωση το επόμενο διάστημα.
Παράλληλα, το 72% προβλέπει επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, ενώ το 76% εκτιμά ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Την ίδια στιγμή, το 63% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ το 87% θεωρεί απίθανη την αποταμίευση μέσα στον επόμενο χρόνο.
ΠΗΓΗ: CNN Greece