Με αφορμή τη συμπλήρωση 190 χρόνων από την ίδρυση της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας το 1836, τα Αρσάκεια Σχολεία Ιωαννίνων διοργανώνουν την επετειακή έκθεση με τίτλο «Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία. 190 Χρόνια: Ιστορία, Παιδεία, Πρωτοπορία», η οποία φιλοξενείται στο Ίδρυμα «Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή».
Η έκθεση φωτίζει πτυχές από τη μακρά ιστορική της διαδρομή. Οι ιδρυτές της, Ιωάννης Κοκκώνης, εκπαιδευτικός και παιδαγωγός, Γεώργιος Γεννάδιος, λόγιος και μεγάλος διδάσκαλος του Γένους, και Μισαήλ Αποστολίδης, κληρικός – θεολόγος, μετέπειτα Πρύτανης του Πανεπιστημίου και Μητροπολίτης Αθηνών, δημιούργησαν έναν θεσμό με σαφή κοινωνικό προσανατολισμό. Στόχος τους ήταν η προαγωγή της παιδείας του ελληνικού λαού και, κυρίως, η μόρφωση των κοριτσιών — πράγμα ιδιαίτερα πρωτοποριακό για την εποχή.
Ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι μεγάλοι ευεργέτες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν οι Ηπειρώτες Απόστολος Αρσάκης και το ζεύγος Μιχαήλ και Ελένης Τοσίτσα. Με τις σημαντικές δωρεές τους συνέβαλαν στην ανέγερση σχολικών κτηρίων και στην ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δράσης της Εταιρείας. Προς τιμήν τους, τα σχολεία ονομάστηκαν Αρσάκειο και Τοσίτσειο.
Μέσα από αρχειακό υλικό, ιστορικές φωτογραφίες και τεκμήρια, η έκθεση παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, την επέκταση των σχολείων της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας στον ελληνικό χώρο κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Μέσω της ίδρυσης πλήθους σχολείων καλύφθηκαν αυξημένες εκπαιδευτικές ανάγκες, ιδίως σε περιοχές όπου η Πολιτεία δεν μπορούσε να ανταποκριθεί.
Κεντρική θέση στην έκθεση κατέχει η εκπαίδευση των γυναικών, η οποία αποτέλεσε μια «σιωπηλή επανάσταση». Η δράση της Εταιρείας εστίασε στη μόρφωση των κοριτσιών, αλλά και στην εκπαίδευση διδασκαλισσών. Οι «Αρσακειάδες» αναδείχθηκαν σε πρότυπο γυναικείας παιδείας, συνδυάζοντας γνώση, καλλιέργεια και ήθος. Ως διδασκάλισσες, συνέβαλαν ουσιαστικά στη μόρφωση των νεότερων γενεών σε όλη τη ΝΑ Μεσόγειο, καθώς και στην προάσπιση της ελληνικής γλώσσας και στη διατήρηση των δεσμών με την πατρίδα. Αξίζει να αναφερθεί ότι το πρώτο σχολείο της Εταιρείας, το 1837, ήταν σχολείο θηλέων.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης την εκπαιδευτική πρωτοπορία, από την οποία χαρακτηρίζεται διαχρονικά η Εταιρεία. Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας τους, τα Αρσάκεια Σχολεία υιοθέτησαν ρηξικέλευθες εκπαιδευτικές πρακτικές, ενέταξαν καινοτόμα για την εποχή γνωστικά αντικείμενα και αξιοποίησαν σύγχρονα εποπτικά μέσα. Το 1885, το πρόγραμμα της Φιλεκπαιδευτικής υιοθετήθηκε από όλα τα Παρθεναγωγεία του κράτους.
Η εκπαιδευτική αυτή φιλοσοφία, όπως αποδεικνύεται, υπηρετείται με την ίδια συνέπεια έως σήμερα. Τα Αρσάκεια – Τοσίτσεια Σχολεία εξακολουθούν να επενδύουν σε σύγχρονες εκπαιδευτικές μεθόδους. Διεθνείς συνεργασίες, ευρωπαϊκά προγράμματα, ψηφιακές υποδομές, όμιλοι, διαγωνισμοί, βιβλιοθήκες, μουσεία και συμβουλευτικές υπηρεσίες υποστηρίζουν την ολόπλευρη καλλιέργεια και την πρόοδο των 6.000 μαθητών που φοιτούν σήμερα στα Σχολεία.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και σε σημαντικές Αρσακειάδες, οι οποίες άφησαν το αποτύπωμά τους στην ελληνική κοινωνία και ιστορία, από την Καλλιρρόη Παρρέν, πρώτη γυναίκα δημοσιογράφο και αγωνίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, έως την Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, πρώτη γυναίκα Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Από την ίδρυσή της έως σήμερα, η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας στην Ελλάδα. Με αφορμή τη συμπλήρωση 190 χρόνων από την ίδρυσή της, τιμά το παρελθόν της και ατενίζει το μέλλον της, αφενός αναδεικνύοντας τη διαχρονική της συμβολή, αφετέρου παραμένοντας πιστή στο όραμα των ιδρυτών της∙ μια παιδεία υψηλού επιπέδου, πρωτοποριακή και ανοιχτή στην κοινωνία.
Πληροφορίες Έκθεσης
Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Ίδρυμα «Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή», στα Ιωάννινα.
Διεύθυνση: Σούτσου 26, Τ.Κ. 45444, Ιωάννινα
Διάρκεια έκθεσης: 6 Μαΐου – 29 Μαΐου 2026
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα έως Παρασκευή: 09:00 – 14:00
Τετάρτη: 18:00 – 21:00
Τηλέφωνο: 26510 36517
Email: idrymagani@gmail.com
Facebook: idrymagkani
YouTube: @idrymagani
Ιστοσελίδα: www.idrimagani.gr