Αλλάζει το κληρονομικό δίκαιο: Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για χρέη, διαθήκες και δικαιώματα συντρόφων (βίντεο)

Σε εκτεταμένη αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου προχωρά το Υπουργείο Δικαιοσύνης, με τις νέες ρυθμίσεις να τίθενται σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Γιάννης Μπούγας, μιλώντας στο ΕΡΤNews, οι αλλαγές είναι εκτεταμένες και σε αρκετά σημεία μεταβάλλουν τη φιλοσοφία του ισχύοντος δικαίου, γι’ αυτό και προβλέπεται μεταβατικό διάστημα προσαρμογής για πολίτες και επαγγελματίες.

Προστασία κληρονόμων από χρέη

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη του θανόντος.

Με το ισχύον καθεστώς, οι κληρονόμοι μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι ακόμη και με προσωπική οικονομική επιβάρυνση. Πλέον, η ευθύνη τους περιορίζεται αποκλειστικά μέχρι την αξία της κληρονομιάς που λαμβάνουν.

Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική διάταξη που δίνει δεύτερη ευκαιρία σε πολίτες που είχαν χάσει τις σχετικές προθεσμίες απογραφής, ώστε να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία.

Νέα δικαιώματα για ζευγάρια χωρίς γάμο

Για πρώτη φορά εισάγονται διατάξεις που αφορούν ζευγάρια τα οποία δεν έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Νέο πλαίσιο για άσυλο και επιστροφές μεταναστών – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, ο επιζών σύντροφος αποκτά δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για ένα έτος μετά τον θάνατο του συντρόφου του, καθώς και δικαίωμα χρήσης των κοινών οικιακών αντικειμένων.

Επιπλέον, εφόσον αποδειχθεί δικαστικά ότι η συμβίωση διήρκεσε τουλάχιστον τρία χρόνια, παρέχεται δυνατότητα κληρονομικού δικαιώματος. Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν άλλοι κληρονόμοι, ο σύντροφος θα μπορεί να κληρονομεί αντί του Δημοσίου.

Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα

Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στη λεγόμενη «νόμιμη μοίρα».

Η μέχρι σήμερα μορφή της, ως εμπράγματου δικαιώματος που οδηγούσε συχνά σε συνιδιοκτησίες και δικαστικές διαμάχες, καταργείται και μετατρέπεται σε ενοχική αξίωση, δηλαδή σε χρηματική απαίτηση.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της αξιοποίησης της περιουσίας και στη μείωση των πολυετών δικαστικών διενέξεων μεταξύ συγγενών.

Νέοι κανόνες για τις διαθήκες

Οι ιδιόχειρες διαθήκες διατηρούνται, ωστόσο εισάγονται πρόσθετες ασφαλιστικές δικλείδες.

Μεταξύ άλλων, αποκλείονται συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων από τη δυνατότητα ωφέλειας σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ για διαθήκες που εμφανίζονται μετά την πάροδο δύο ετών από τον θάνατο του διαθέτη θα απαιτείται πραγματογνωμοσύνη για την επιβεβαίωση της γνησιότητάς τους.

Στόχος είναι ο περιορισμός των φαινομένων πλαστών διαθηκών και αμφισβητήσεων.

Εισάγονται οι κληρονομικές συμβάσεις

Για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης κληρονομικών συμβάσεων μεταξύ διαθέτη, κληρονόμων ή τρίτων προσώπων.

Οι συμβάσεις αυτές θα καταρτίζονται με συμβολαιογραφική πράξη και θα διαθέτουν συγκεκριμένες εγγυήσεις δημοσιότητας και ασφάλειας δικαίου.

Αποζημίωση για όσους φρόντισαν τον θανόντα

Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης για πρόσωπα που παρείχαν ουσιαστική φροντίδα ή περίθαλψη στον θανόντα πριν από τον θάνατό του.

Η διάταξη επιχειρεί να αναγνωρίσει κοινωνικές και οικογενειακές πραγματικότητες που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν επαρκώς από το κληρονομικό δίκαιο.

Αναφορές στις καθυστερήσεις της Δικαιοσύνης

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης αναφέρθηκε και στο ζήτημα των εκκρεμών υποθέσεων ανακοπών, σημειώνοντας ότι σήμερα ανέρχονται σε περίπου 37.000, εκ των οποίων οι 33.000 βρίσκονται στο Πρωτοδικείο Αθηνών.

Όπως ανέφερε, στόχος είναι μέσω ψηφιακής πλατφόρμας να γίνει επαναπροσδιορισμός των υποθέσεων και να ολοκληρωθεί η εκκαθάρισή τους έως το 2028.

Τέλος, διευκρίνισε ότι οι συζητήσεις για ενδεχόμενη αυστηροποίηση των ποινών και αύξηση του χρόνου έκτισης για πολυϊσοβίτες δεν αποτελούν επίσημο κυβερνητικό σχεδιασμό, αλλά προσωπική άποψη του υπουργού Δικαιοσύνης.

Πηγή ertnews.gr