Η συνταξιοδότηση εργαζομένου και η συνέχιση της απασχόλησής του στη θέση που κατέχει δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο απόλυσης από το Δημόσιο, έκρινε οριστικά το Β1 Εργατικό Τμήμα του Αρείου Πάγου.
Με την υπ’ αριθμ. 83/2026 απόφασή του, το ανώτατο δικαστήριο δικαίωσε εργαζόμενους που είχαν απολυθεί ενώ είχαν συνταξιοδοτηθεί αλλά συνέχιζαν να εργάζονται στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής Βόλου (ΔΕΥΑΜΒ). Παράλληλα, η απόφαση κλείνει το ζήτημα των καταλογισμών ποσών σε εργαζόμενους που βρέθηκαν σε αντίστοιχη θέση.
Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος
Σύμφωνα με την απόφαση, η συνταξιοδότηση από μόνη της δεν μπορεί να αποτελέσει αιτία καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. Επιπλέον, δεν μπορεί να οδηγεί σε επανακατάταξη του εργαζομένου στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου.
Το δικαστήριο έκρινε ότι μια τέτοια πρακτική συνιστά «μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας» από πλευράς εργοδότη. Όπως επισημαίνεται, ο εργαζόμενος δεν μεταπίπτει αυτοδικαίως στο μισθολογικό κλιμάκιο του πρωτοδιοριζόμενου υπαλλήλου, καθώς η νομοθεσία δεν προβλέπει αντίστροφη μισθολογική εξέλιξη.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση αφορά εργαζόμενους της ΔΕΥΑ Μείζονος Περιοχής Βόλου, οι οποίοι είχαν συνταξιοδοτηθεί αλλά συνέχισαν να εργάζονται. Το 2024 είχαν ήδη δικαιωθεί από το Πρωτοδικείο Βόλου, το οποίο είχε κρίνει ότι δεν αποτελεί νόμιμο λόγο απόλυσης η παράλληλη διατήρηση της ιδιότητας του συνταξιούχου και της εργασιακής σχέσης.
Παράλληλα, είχε κριθεί παράνομη και η αυτόματη κατάταξη των εργαζομένων – συνταξιούχων στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου.
Στη συνέχεια ψηφίστηκε ο νόμος 5114/2024, ο οποίος ρύθμισε ζητήματα μισθολογικής μεταχείρισης εργαζομένων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Ωστόσο, η ρύθμιση προέβλεπε την άρση καταλογισμών αποδοχών μόνο για εργαζόμενους που είχαν συνταξιοδοτηθεί και συνέχισαν να εργάζονται από τις 24 Ιουνίου 2023 και μετά, εξαιρώντας άλλες παρόμοιες περιπτώσεις.
Η ΔΕΥΑ Μείζονος Περιοχής Βόλου άσκησε αναίρεση στον Άρειο Πάγο κατά των αποφάσεων που είχαν δικαιώσει τους εργαζόμενους. Το ανώτατο δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε τις θέσεις αυτές.
Κατάργηση ρητρών αυτοδίκαιης απόλυσης
Οι αρεοπαγίτες έκριναν επίσης ότι ρυθμίσεις σε Οργανισμούς Εσωτερικής Υπηρεσίας ή κανονισμούς που προβλέπουν αυτοδίκαιη καταγγελία της σύμβασης σε περίπτωση συνταξιοδότησης αποτελούν «ρήτρες μονιμότητας».
Οι ρήτρες αυτές έχουν καταργηθεί με τον νόμο 4046/2012 και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 6/2012, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν πλέον να εφαρμόζονται ως λόγος απόλυσης.
Οι δηλώσεις των δικηγόρων
Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι που χειρίστηκαν την υπόθεση, Σπύρος Μπαλατσούκας και Δημήτρης Βαλαβάνης, μετά την έκδοση της απόφασης δήλωσαν ότι το Ελληνικό Δημόσιο αντέδρασε άμεσα μετά την απόφαση του Πρωτοδικείου Βόλου, επιχειρώντας να ρυθμίσει το ζήτημα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η τελική νομοθετική ρύθμιση είχε περιορισμένη αναδρομική ισχύ, με αποτέλεσμα εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο καταλογισμού σημαντικών ποσών.
Με την απόφαση του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τους ίδιους, το νομικό ζήτημα επιλύεται σε ανώτατο δικαιοδοτικό επίπεδο, ενώ αναδεικνύεται εκ νέου η ανάγκη για μια συνολική ρύθμιση που θα διασφαλίζει την ασφάλεια δικαίου.