Το «Γαϊτανάκι» της Γραμμενίτσας, «μίλησε» για την ιστορία του το βράδυ της Τετάρτης 18 Φεβρουαρίου, στο Ενοριακό Πνευματικό Κέντρο, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του χοροδιδασκάλου, ερευνητή και λαογράφου Γιώργου Χ. Κομζιά «Το Γαϊτανάκι της Γραμμενίτσας – Παράδοση, Ρίζες και Ανάσες Χρόνου», έκδοση του Πολιτιστικού και Λαογραφικού Συλλόγου Γραμμενίτσας «Το Γαϊτανάκι».
Το κοινό παρακολούθησε με μεγάλο ενδιαφέρον την εκδήλωση, ακολουθώντας – με αφορμή το βιβλίο – τη διαδρομή του «μπουλουκιού» στα βήματα του χρόνου και της ζωής, εκεί όπου η παράδοση γίνεται βίωμα και η μνήμη συλλογική εμπειρία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο συγγραφέας: «Υπάρχουν τόποι που δεν ξεχνούν. Τόποι όπου η μνήμη κυκλοφορεί στους δρόμους και στην πλατεία, στροβιλίζεται γύρω από ένα ξύλινο στύλο, ξετυλίγεται σε πολύχρωμες κορδέλες και μιλά μέσα από χειροποίητες προσωπίδες, ρυθμούς και σώματα. Ένας τέτοιος τόπος είναι η Γραμμενίτσα Άρτας. Κι ένα τέτοιο έθιμο όπως το Γαϊτανάκι της, πέρα από ένα αποκριάτικο δρώμενο, είναι ένας τρόπος να «διαβάσει» κάποιος τελετουργικά την ιστορία της».
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Αρταίων Χριστόφορος Σιαφάκας, ο οποίος τόνισε μεταξύ άλλων ότι το Γαϊτανάκι της Γραμμενίτσας «είναι ταυτότητα του τόπου και ένας ζωντανός κρίκος που ενώνει τις γενιές», επισημαίνοντας τη σημασία της ένταξής του στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της χώρας, διαδικασία που βρίσκεται στο τελικό της στάδιο και αποτελεί τιμή αλλά και ευθύνη για όλους.
Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο εφημέριος του ναού Αγίου Δημητρίου Γραμμενίτσας π. Χαράλαμπος, καθώς και ο πρόεδρος του Συλλόγου Σπύρος Παππάς. Για το βιβλίο μίλησαν οι Χρήστος Παπακώστας, αν. καθηγητής ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Κατερίνα Βασιλάκη, υπ. διδάκτωρ ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Βασίλειος Τάσης, φιλόλογος, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας ανέπτυξε τη φιλοσοφία και την ερευνητική διαδρομή της έκδοσης. Αφήγηση σημείων του βιβλίου έκανε η Παναγιώτα Στραγανιώτη. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η Βίκυ Ευαγγελίου.
Ιδιαίτερη στιγμή, η αναφορά του Κώστα Κωνσταντίνου στις αυθεντικές προσωπίδες των χορευτών του μπουλουκιού, έργα που ξεκίνησε με τα καλούπια του, ο Λάκης Παπαδημητρίου και τις οποίες συνεχίζει να κατασκευάζει ο πρώτος, με σεβασμό στην παράδοση. Οι συγκεκριμένες προσωπίδες αποτελούν μια πραγματική πολιτιστική παρακαταθήκη και φιλοξενούνται στο Εθνογραφικό Κέντρο Μάσκας στη Μελίκη Ημαθίας, προβάλλοντας τη Γραμμενίτσα πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια της Ηπείρου.
Την εκδήλωση πλαισίωσαν μουσικά οι Χρήστος Κωνσταντίνου (κλαρίνο), Παντελής Μπακόλας (λαούτο) και Παναγιώτης Κουτσοκώστας (κρουστά), αποδίδοντας τον ιδιαίτερο τσάμικο σκοπό του δρώμενου, έναν ήχο μοναδικό που ακούγεται μόνο στη Γραμμενίτσα.
Παράλληλα, οι «πρωταγωνιστές» χορευτές του Γαϊτανακίου, με τις γνήσιες παραδοσιακές φορεσιές και τις χαρακτηριστικές προσωπίδες τους, έδωσαν ζωντανή υπόσταση στο έθιμο μέσα στην αίθουσα, μετατρέποντας την παρουσίαση σε βιωματική εμπειρία.
Η εκδήλωσε έκλεισε με τον γνήσιο παραδοσιακό σκοπό «Καντρίλιες – Μπήτσαν τα Καρναβάλια» ο οποίος τραγουδιέται από όλους στην τελευταία τελετουργική φάση του τη Δεύτερη Κυριακή των Απόκριων το απόγευμα όταν και κόβονται οι δώδεκα κορδέλες του.
Στη Γραμμενίτσα το Γαϊτανάκι είναι μια ζωντανή τελετουργία, ένας κύκλος μύησης, συμμετοχής και πολιτισμικής συνέχειας. Μια πολύτιμη παρακαταθήκη για το χωριό την περιοχή και τις επόμενες γενιές.
Η έκδοση αυτή έρχεται να τεκμηριώσει, να διασώσει και να φωτίσει ένα από τα παλαιότερα και αυθεντικότερα αποκριάτικα δρώμενα της περιοχής, επιβεβαιώνοντας ότι η παράδοση δεν είναι παρελθόν, αλλά παρόν και μέλλον μαζί.