Ερώτηση προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατέθεσαν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, με θέμα τις φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις που, όπως αναφέρουν, οδηγούν σε οικονομική ασφυξία χιλιάδες αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες. Μεταξύ των υπογραφόντων είναι και η βουλευτής Άρτας Όλγα Γεροβασίλη.
Στην ερώτηση γίνεται λόγος για «υπέρογκους φόρους, συσσωρευμένα χρέη σε ασφαλιστικά ταμεία και συντάξεις πείνας», που συνθέτουν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τους μη μισθωτούς.
Λήξη ασφαλιστικής ικανότητας και κίνδυνος για 400.000 μη μισθωτούς
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι βουλευτές, στις 28 Φεβρουαρίου 2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών, με την ανανέωσή της να προϋποθέτει εξόφληση ή ρύθμιση οφειλών για το διάστημα από 1/1/2017 έως 31/12/2025.
Όπως επισημαίνεται, περίπου 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, ενώ 300.000 φέρονται να αδυνατούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω συσσωρευμένων χρεών.
Από το σύνολο των περίπου 1,42 εκατ. μη μισθωτών (ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες), περισσότεροι από τους μισούς εμφανίζουν καθυστερούμενες εισφορές. Το συνολικό ύψος των οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, μαζί με προσαυξήσεις, υπερβαίνει τα 50 δισ. ευρώ.
Αυξήσεις εισφορών και παραμονή στην κατώτατη κατηγορία
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι ασφαλιστικές εισφορές για το 2026 αυξάνονται κατά 2,5% σε σχέση με το 2025, αποτελώντας – όπως σημειώνεται – την τέταρτη διαδοχική αύξηση από το 2023, με σωρευτική επιβάρυνση άνω του 18% σε μία τετραετία.
Η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία για τους ελεύθερους επαγγελματίες διαμορφώνεται στα 250,77 ευρώ από 244,65 ευρώ, ενώ για τους αγρότες στα 149,27 ευρώ από 145,63 ευρώ. Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ασφαλισμένους παραμένουν στην κατώτατη κατηγορία, γεγονός που, σύμφωνα με την ερώτηση, οδηγεί σε χαμηλές μελλοντικές κύριες συντάξεις, που δύσκολα υπερβαίνουν τα 800–900 ευρώ μεικτά μετά από 35–40 χρόνια ασφάλισης.
Κριτική και στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης
Παράλληλα, ασκείται κριτική στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης, με τους βουλευτές να υποστηρίζουν ότι η αύξηση της βάσης υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, λόγω ανόδου του κατώτατου μισθού, επιβαρύνει περαιτέρω χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, ανεξαρτήτως των πραγματικών τους κερδών.
Κατά την άποψή τους, η σωρευτική επίδραση φόρων, αυξημένων εισφορών και χρεών δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο χαμηλών εισοδημάτων – χαμηλών εισφορών – χαμηλών συντάξεων, με κίνδυνο διαμόρφωσης μιας νέας γενιάς χαμηλοσυνταξιούχων.
Τα ερωτήματα προς τους υπουργούς
Οι βουλευτές ρωτούν την κυβέρνηση:
-
Αν προτίθεται να επανεξετάσει το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών και τον μηχανισμό ετήσιας αναπροσαρμογής, καθώς και να προχωρήσει σε νέα ρύθμιση οφειλών με περισσότερες δόσεις και μείωση προσαυξήσεων.
-
Αν σκοπεύει να αναμορφώσει το σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης, ώστε να ανταποκρίνεται στα πραγματικά εισοδήματα.
-
Ποια μέτρα θα ληφθούν για τη διασφάλιση αξιοπρεπών μελλοντικών συντάξεων για όσους παραμένουν στην κατώτατη ασφαλιστική κατηγορία λόγω οικονομικής αδυναμίας.