Ασθενείς στην Ελλάδα: Πρόσβαση μόνο σε ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα

Σημαντικές καθυστερήσεις στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες καταγράφονται στη χώρα, καθώς τρία στα πέντε νέα φάρμακα δεν φτάνουν στην Ελλάδα.

Την ίδια ώρα, η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη, στην οποία περιλαμβάνεται και η συμμετοχή των ασθενών, ανήλθε στα 8 δισ. ευρώ το 2025, ενώ αυξημένες καταγράφονται και οι υποχρεωτικές εισφορές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, ΣΦΕΕ, τα νέα φάρμακα φτάνουν στη χώρα με καθυστέρηση περίπου δύο ετών από τη στιγμή της έγκρισής τους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, EMA.

Καθυστερεί η πρόσβαση στην καινοτομία

Το μήνυμα για την καθυστέρηση της καινοτομίας χαρακτηρίζεται δυσοίωνο, καθώς δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, παρότι η εικόνα της χώρας εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι κατά 13 ημέρες.

Ανάλογα ζητήματα αντιμετωπίζει και η Ευρώπη, με τα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα να παραμένουν ανοιχτά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πώς να αναγνωρίσετε τον αυθεντικό χρυσό – Οδηγός για αρχάριους

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα εντείνεται μέσα σε μια συνθήκη βαθιάς και χρόνιας υποχρηματοδότησης της φαρμακευτικής δαπάνης, με τις υποχρεωτικές επιστροφές, clawback και rebate, να αγγίζουν πλέον το 70%, από 40% που ήταν το 2020.

Τα ερωτήματα που ανακύπτουν δεν αφορούν μόνο τους ασθενείς, αλλά και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, καθώς και συνολικά το σύστημα υγείας.

Ανισότητες στην πρόσβαση των ασθενών

Οι ανισότητες στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες παραμένουν έντονες, ενώ καταγράφεται προβληματισμός από φαρμακευτικές επιχειρήσεις που δεν καταφέρνουν να φέρουν νέες θεραπείες στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με το κείμενο, στο ερώτημα πόσο ηθική είναι αυτή η εξέλιξη, η απάντηση της φαρμακοβιομηχανίας στρέφει το ζήτημα και προς την Πολιτεία, θέτοντας το ερώτημα αν θα πρέπει κάποτε να λογοδοτήσει και εκείνη.

Όπως κατέδειξε ο ΣΦΕΕ σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στις 25 Μαΐου, παρουσιάζοντας δύο μελέτες για την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες, λιγότερα νέα φάρμακα φτάνουν στη χώρα και μάλιστα με καθυστέρηση σχεδόν δύο ετών από την έγκρισή τους από τον EMA.

Τι δείχνει η μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator

Η μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator, EFPIA-IQVIA 2025, αποτελεί διεθνή μελέτη για τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων πανευρωπαϊκά.

Διεξάγεται από το 2004 και καλύπτει 36 χώρες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της, λιγότερη φαρμακευτική καινοτομία φτάνει στους Έλληνες ασθενείς, καθώς μόλις 69 από τα 168 νέα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον EMA ήρθαν στην Ελλάδα το διάστημα 2021-2024.

Το αντίστοιχο διάστημα 2020-2023 είχαν έρθει 75 από τα 173 νέα φάρμακα.

Από τα 69 νέα φάρμακα, μόνο τα 36 είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς, ενώ τα υπόλοιπα είναι διαθέσιμα μόνο με περιορισμούς, μέσω ΙΦΕΤ και ΣΗΠ.

Ένας στους πέντε έχει απρόσκοπτη πρόσβαση

Με βάση τα στοιχεία, ο Έλληνας ασθενής έχει απρόσκοπτη πρόσβαση σε ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας.

Παράλληλα, έχει περιορισμένη πρόσβαση σε ακόμη ένα στα πέντε φάρμακα, ενώ δεν έχει καθόλου πρόσβαση σε τρία στα πέντε νέα φάρμακα.

Σε ό,τι αφορά τον χρόνο που απαιτείται για τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων, αυτός ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 641 ημέρες από την ευρωπαϊκή έγκρισή τους μέχρι να αποζημιωθούν στη χώρα.

Μόλις 42 από τα 214 νέα φάρμακα διαθέσιμα στην Ελλάδα

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση μελέτης σε εταιρείες μέλη του Συνδέσμου που εμπορεύονται καινοτόμα φάρμακα.

Η μελέτη αφορά τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα στο διάστημα 2022-2025.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση EMA την περίοδο 2022-2025, μόνο 42, δηλαδή το 20%, είναι σήμερα, 25 Μαΐου 2026, διαθέσιμα στην ελληνική αγορά.

Το εύρημα είναι παρόμοιο με εκείνο της περσινής μελέτης και επιβεβαιώνει ότι μόνο ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς.

Το κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές έχει ως συνέπεια τρία στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα, δηλαδή 132 από τα 214, να μην είναι διαθέσιμα για τους Έλληνες ασθενείς.

Τι ζητά ο ΣΦΕΕ για τη φαρμακευτική δαπάνη

Σύμφωνα με το προεδρείο του ΣΦΕΕ, οι μελέτες αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης των ανισοτήτων στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις νέες καινοτόμες θεραπείες.

Η βελτίωση της σημερινής κατάστασης προϋποθέτει, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, τον επαναπροσδιορισμό της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

Παράλληλα, ζητείται η βελτίωση της αποδοτικότητας της φαρμακευτικής δαπάνης, μέσω ελέγχων στη συνταγογράφηση, εφαρμογής μεταρρυθμίσεων και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων.

Δαπάνη 8 δισ. ευρώ και συμμετοχή ασθενών άνω των 800 εκατ.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο και τον γενικό διευθυντή του ΣΦΕΕ, Ολύμπιο Παπαδημητρίου και Μιχάλη Χειμώνα, η φαρμακευτική δαπάνη έφθασε τα 7 δισ. ευρώ το 2024 και τα 8 δισ. ευρώ το 2025.

Στα ποσά αυτά περιλαμβάνεται και η συμμετοχή των ασθενών, η οποία ξεπερνά τα 800 εκατ. ευρώ.

Όπως επισημαίνεται, αν στην αύξηση αυτή προστεθούν και τα ποσά των υποχρεωτικών εισφορών, clawback και rebate, η συνθήκη καθίσταται εξαιρετικά πιεστική και μη βιώσιμη.

Ζητείται προβλέψιμο τριετές πρόγραμμα

Ο πρόεδρος και ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ υπογραμμίζουν την ανάγκη για ένα προβλέψιμο τριετές πρόγραμμα, με διαφάνεια και σταθερούς κανόνες.

Όπως αναφέρουν, εάν στόχος είναι ένα πραγματικά βιώσιμο φαρμακευτικό σύστημα και, κυρίως, η έγκαιρη και καθολική πρόσβαση όλων των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες που χρειάζονται, απαιτείται η δέσμευση της Πολιτείας σε ένα τριετές πρόγραμμα με διαφάνεια και προβλεψιμότητα.

Σύμφωνα με τους ίδιους, ένα τέτοιο πλαίσιο θα επιτρέψει στις φαρμακευτικές εταιρείες να προγραμματίσουν και να επενδύσουν στη χώρα, διασφαλίζοντας ότι οι Έλληνες πολίτες θα έχουν πρόσβαση στη θεραπεία που χρειάζονται, τη στιγμή που τη χρειάζονται.