Φέρει το όνομά της από τη ξακουστή Παναγία των Βλαχερνών στην Κωνσταντινούπολη!

Ο Ιερός Ναός της Παναγίας βρίσκεται στο χωριό Βλαχέρνα, απέναντι από την Άρτα. Πήρε το όνομά της από την ξακουστή Παναγία των Βλαχερνών στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ ετάφησαν αρκετά μέλη της οικογένειας των Κομνηνών-Δουκάδων ηγεμόνων της Ηπείρου. Σήμερα είναι ενοριακός ναός του ομώνυμου χωριού. Κτίστηκε στον τύπο της τρίκλιτης θολωτής βασιλικής πιθανότατα στα τέλη του 12ου αιώνα και στη θέση ενός παλαιότερου ναού του 10ου αιώνα, τμήματα του οποίου έχουν ενσωματωθεί στο σημερινό κτίριο, στο οποίο αναγνωρίζονται πέντε τουλάχιστον επισκευαστικές φάσεις… Εντυπωσιακός είναι ο κεραμοπλαστικός διάκοσμος του μνημείου. Ένα πλήθος διακοσμητικών θεμάτων κοσμούν κυρίως τα αετώματα και την ανατολική πλευρά. Απ’ το παλιό μοναστήρι μόνο ο ναός σώζεται ακέραιος, ενώ τα γύρω εγκαταλειμμένα κελιά, ο περιβολότοιχος και ο πυλώνας είναι κτίσματα του περασμένου αιώνα (συγκεκριμένα ο ωραίος τοξωτός πυλώνας κτίστηκε το 1833). Μέχρι το 1814 ο ναός τιμόταν στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου, από τότε όμως τιμάται στη μνήμη της κατάθεσης της Τίμιας Εσθήτας της Παρθένου και πανηγυρίζει στις 2 Ιουλίου. Από το μαρμάρινο τέμπλο σώζονται σήμερα αρκετά τμήματα πολλά από τα οποία είναι εντοιχισμένα στις εισόδους του ναού. Στη Τράπεζα της Παρηγορήτισσας (λειτουργεί σήμερα ως Γλυπτοθήκη) έχει γίνει προσπάθεια αναπαράστασης του με τα κομμάτια που έχουν περισυλλεγεί. Το τέμπλο της Βλαχέρνας θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της υστεροβυζαντινής γλυπτικής για την άριστη λάξευσή του και τον πλούτο των θεμάτων που το διακοσμούν. Στο βόρειο και νότιο τοίχο του κυρίως ναού υπάρχουν δύο τάφοι, από τους οποίους στο βόρειο, σύμφωνα με την επιγραφή που φέρει, ενταφιάσθηκαν δύο γιοι της μετέπειτα αγίας Θεοδώρας. Ο νότιος τάφος φέρει στις τρεις πλευρές του θαυμάσιο ανάγλυφο διάκοσμο και πιθανολογείται ότι πρόκειται για τον τάφο του συζύγου της δεσπότη Μιχαήλ Β” Κομνηνού Δούκα. Οι τοιχογραφίες του ναού ανήκουν χρονολογικά σε δύο φάσεις. Στην πρώτη (μέσα του l3ου αιώνα), χρονολογήθηκαν οι τοιχογραφίες του κυρίως ναού. Ο Ασπασμός της Μαρίας και της Ελισάβετ, Το Χαίρε των Μυροφόρων, σκηνές από τα Πάθη του Χριστού, η Απιστία του Θωμά είναι μερικές από τις παραστάσεις που τον διακοσμούν. Σε δεύτερη φάση (τέλη 13ου αιώνα) ανήκουν οι τοιχογραφίες του νάρθηκα, με σημαντικότερες τις παραστάσεις του Στιχηρού των Χριστουγέννων και της λιτανείας της εικόνας της Οδηγήτριας. Οι τοιχογραφίες του νάρθηκα έχουν συνδεθεί με την Άννα Παλαιολογίνα, καθώς και με ιστορικά γεγονότα που αναστάτωσαν την Κωνσταντινούπολη την εποχή αυτή.

Κοινοποίηση

Κοινοποιείστε στους φίλους σας!