Το βρώμικο παιχνίδι των fake news, με σκοπό τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, που προωθούν οι ψεύτικοι λογαριασμοί (bots) διά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναλύει το μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Αθανάσιος Μποζίνης σε συνέντευξή του στο Liberal.
Ο Επίκουρος Καθηγητής Παγκόσμιας Πολιτικής Οικονομίας, Νέων Τεχνολογιών και Βιοασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας εξηγεί γιατί τα bots συνιστούν υβριδική απειλή, τι μας διδάσκουν οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις σε Ρουμανία και Ισπανία και πώς μπορούν οι πολίτες να προστατευθούν από τη διαδικτυακή προπαγάνδα.
Κύριε Μποζίνη, τι είναι τα bots και ποιος ο ρόλος τους στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και τη διασπορά ψευδών ειδήσεων;
Τα bots ή τα cyberbots, όπως τα λένε ή τα www.bots, είναι software, δηλαδή λογισμικό. Είναι προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή, τα οποία στην ουσία συνδέονται με λογαριασμούς. Τα bots έχουν ως βασικό σκοπό τη διάχυση πληροφοριών ή τη χρησιμοποίησή τους για κτήση πληροφοριών. Πολλά bots, πολλά προγράμματα χρησιμοποιούνται έτσι ώστε να γίνονται επιθέσεις με denial of services (DDoS attacks), έτσι ώστε να «πέσει» μια ιστοσελίδα ή να χρησιμοποιούνται κάποια προγράμματα bots ώστε να βρίσκουν πληροφορίες για τη χρήση των spam e-mails. Να βρίσκουν, δηλαδή, e-mails στα οποία μετά προωθούνται spam. Άρα στην ουσία είναι προγράμματα υπολογιστών.
Τώρα, πώς χρησιμοποιούνται για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης; Όταν τα bots με την κακή τους χρήση – γιατί υπάρχει και καλή χρήση ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση σε κάποιες πληροφορίες- αποτελούν μέρος της παραπληροφόρησης άρα δηλαδή, στην ουσία, των fake news, άρα υπάγονται στην κατηγορία των υβριδικών απειλών. Και με βάση την κουβέντα που έκανε ο πρωθυπουργός στη Βουλή και η οποία θα δημοσιοποιηθεί με κάποια στοιχεία τις επόμενες ημέρες, όπως είπε, υπάρχουν κάποια bots, κάποιοι λογαριασμοί στα social media, επί της ουσίας οι οποίοι ήταν από το εξωτερικό και ενεργοποιήθηκαν ένα με ενάμιση περίπου μήνα πριν από την 28η Φεβρουαρίου. Πριν, δηλαδή, τις γενικές συγκεντρώσεις και τα συλλαλητήρια για το δυστύχημα των Τεμπών.
Από εκεί και πέρα αυτό που λέμε είναι πως οτιδήποτε ψηφιακό είναι και παγκόσμιο, άρα στην ουσία οι λογαριασμοί χρηστών στα social media, οποιοδήποτε και αν είναι αυτό, είτε το Facebook, είτε το TikTok είτε Instagram δεν χρειάζεται να είναι εντός Ελλάδος αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο, κάπου αλλού. Άρα μπορεί κάποιος να ελέγχει λογαριασμούς, ψεύτικους (fake) λογαριασμούς οι οποίοι δεν αντιστοιχούν σε πρόσωπο αλλά είναι απλώς ένα πρόγραμμα, το οποίο έχει σκοπό να αναμεταδίδει, να μεταφέρει κάποιες πληροφορίες οι οποίες μπορεί να είναι σωστές, ή να είναι απολύτως λανθασμένες. Στην προκειμένη περίπτωση υπήρξε μια συγκεκριμένη κυβερνοπροπαγάνδα, προκειμένου να ενισχυθούν κάποιες θεωρίες συνωμοσίας έναντι των γενικών, μαζικών διαδηλώσεων που έλαβαν χώρα αναφορικά με την τραγωδία στα Τέμπη.
Με βάση αυτά τα οποία είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής, το συμπέρασμα είναι ότι έχουν ενεργοποιηθεί κάποιοι ψεύτικοι λογαριασμοί, όπως ανακοινώθηκε και από την Ελληνική Αστυνομία, και στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εγκλήματος αναπαρήγαγαν κάποιες πληροφορίες. Αυτές είναι οι πληροφορίες, για τις οποίες οι Αρχές θα μπουν στη διαδικασία να δουν τι και ποιος κρύβεται από πίσω απ’ αυτές. Βασικός σκοπός αυτών και γενικότερα των cyberbots, των fake λογαριασμών, είναι να υπάρχει αυτό το οποίο ονομάζουμε «χειραγώγηση της κοινής γνώμης».
Πώς γίνεται αυτό; Χειραγώγηση της κοινής γνώμης γίνεται με την ευρεία διάδοση πληροφοριών, οι οποίες στην ουσία είναι fake news και έχει ως σκοπό να δημιουργήσει ένα διαφορετικό κλίμα από αυτό το οποίο υπάρχει στην πραγματικότητα. Γι’ αυτό και μιλάμε για διαστρέβλωση της πραγματικότητας γι’ αυτό και γίνεται λόγος για fake news. Ας μην ξεχνάμε ότι ο καθένας από μας είναι χρήστης των social media: μπορούμε να έχουμε και ένα και δύο και τρία τέτοια μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram, TikTok κλπ.) και από εκεί και πέρα δημιουργούνται αυτοί οι λογαριασμοί προκειμένου να μπορούν να προωθούν, να αναπαράγουν ή να αυτοπροωθούν κάποιες πληροφορίες, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα στο να δημιουργούν διαφορετικό κλίμα από την πραγματικότητα. Με απλά λόγια, να τη διαστρεβλώνουν.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο liberal.gr