Σε ασυνήθιστα για τα δεδομένα του Δήμου Ιωαννιτών χαμηλούς τόνους και με μια… αποπροσανατολιστική εν πολλοίς αντιπαράθεση περί της πατρότητας των έργων, μεταξύ νυν και πρώην δημοτικής αρχής, κύλισε η συζήτηση για το σημαντικό θέμα της έγκρισης του τεχνικού προγράμματος έργων του Δήμου για το 2026, το βράδυ της Δευτέρας, στο δημοτικό συμβούλιο Ιωαννίνων. Μια συζήτηση εντελώς κοινότοπη που εξελίσσεται έτσι ακριβώς εδώ και αρκετά χρόνια, επί διαφορετικών διοικήσεων του Δήμου. Το μοντέλο και η μεθοδολογία ακριβώς ίδια: έργα εγγράφονται σε πίνακες excel με παχιούς προϋπολογισμούς αλλά η απορρόφηση μένει σε επίπεδα της τάξης του 15-20% το χρόνο!
Η αλήθεια αυτή που αφορά τη διαχείριση επί διαφορετικών δημοτικών αρχών σπάνια λέγεται και σκόπιμα – είναι λογικό – την αποφεύγουν όσοι χρηματίσαν διοίκηση. Την πικρή πραγματικότητα παρουσίασε η Τατιάνα Καλογιάννη, την παραδέχτηκε ο Θωμάς Γιωτίτσας… λέγοντας πως το νούμερο είναι ουσιαστικά κάτι γραφειοκρατικό που δε μπορεί να αποδώσει την αλήθεια, λόγω του χρόνου που απαιτούν οι διαδικασίες.
Κατά τα λοιπά, το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Ιωαννιτών ανέρχεται σε προϋπολογισμό στα 189 εκατ. ευρώ. Ο Δήμος Αθηναίων, σύμφωνα με τον Γιώργο Λαδιά, έχει τεχνικό πρόγραμμα μόλις 85 εκατ. ευρώ! (δεν το επαληθεύσαμε, αλλά δεν αποκλείεται να ισχύει).
Το τεχνικό πρόγραμμα εγκρίθηκε με πολύ μεγάλη πλειοψηφία, αφού καταψήφισε μόνο η Όλυ Τσουμάνη από τη “Λαϊκή Συσπείρωση”.
Το τεχνικό πρόγραμμα
Στην ουσία: ο αντιδήμαρχος υποδομών του Δήμου Ιωαννιτών Κώστας Γκόγκος έκανε την εισήγηση του τεχνικού προγράμματος.
“Το τεχνικό πρόγραμμα που φέρνουμε προς έγκριση αναφέρεται στην υλοποίηση και προγραμματισμό έργων που στόχο έχουν την εξυπηρέτηση των πραγματικών αναγκών σε όλη την έκταση του δήμου και στις δημοτικές ενότητες. Είναι ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων που έγιναν, που προγραμματίζονται να γίνουν για την βελτίωση της καθημερινότητας και για τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο, ανθεκτικό αστικό περιβάλλον” είπε ο κ. Γκόγκος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το πρόγραμμα περιλαμβάνει 71 έργα που έχουν ολοκληρωθεί, 35 συμβασιοποιημένα σε εξέλιξη, 15 έργα που δημοπρατήθηκαν το 2025, καθώς και επιπλέον έργα που είτε έχουν σύμβαση είτε πρόκειται να συμβασιοποιηθούν το επόμενο διάστημα. Τόνισε επίσης ότι η δημοτική αρχή «δεν αρκεστήκαμε μόνο στους ΚΑΠ των 1,6 εκατ. ευρώ, αλλά αξιοποιήσαμε όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία και δημοπρατούμε νέα έργα 18,26 εκατ. ευρώ». “Δεν αρκεστήκαμε μόνο στους ΚΑΠ των 1,6 εκ. ευρώ, αλλά αξιοποιήσαμε όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία και δημοπρατούμε νέα έργα 18,26 εκ. ευρώ” συμπλήρωσε ο αντιδήμαρχος.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε αναλυτικά στα έργα που περιλαμβάνονται στο τεχνικό πρόγραμμα, όπως εγκρίθηκαν ήδη από την Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Ιωαννιτών, προ δεκαημέρου. Για το έργο του πεζόδρομου-ποδηλατόδρομου από Μαβίλη ως Μάτσικα είπε ότι προχωρά ικανοποιητικά. Στάθηκε στα προβλήματα που υπάρχουν με τις σχολικές υποδομές και τις μεγάλες προσπάθειες που έκανε η υπηρεσία για να επιλυθούν, πιάνοντας το νήμα από την προηγούμενη δημοτική αρχή. Θύμισε έργα που έχουν ενταχτεί σε ευρωπαϊκά προγράμματα και τα οποία αφορούν σχολικές αυλές, αναβάθμιση κτιρίων κ.α. “Δίνουμε καθημερινό αγώνα για τα σχολεία μας και θα καταθέσουμε προτάσεις και για νέα κτίρια” είπε ο κ. Γκόγκος
Η αναφορά του στις περιοχές που έγιναν επεκτάσεις πολεοδομικών σχεδίων και στα αιτήματα που υπάρχουν και που ξεπερνούν τα 15 εκ. ευρώ, σχολίασε πως δεν μπορούν να ικανοποιηθούν όλα. Στο σημείο αυτό, την εισήγηση του κ. Γκόγκου συμπλήρωσε ο Θωμάς Γιωτίτσας, αντιδήμαρχος αναπτυξιακού προγραμματισμού.
Όπως ανέφερε ο κ. Γιωτίτσας, έχει ξεκινήσει η συγκέντρωση όλων των αιτημάτων των κατοίκων από τις περιοχές των επεκτάσεων, τα οποία είναι ιδιαίτερα αυξημένα. Μόνο για τη διετία 2024-2025 έχουν καταγραφεί 135 αιτήματα πολιτών, με τις απαιτούμενες παρεμβάσεις –μόνο για ασφαλτοστρώσεις, χωρίς να υπολογίζονται δίκτυα ομβρίων και λοιπές υποδομές– να υπερβαίνουν τα 15 εκατ. ευρώ. Ο κ. Γιωτίτσας σημείωσε ότι περίπου το 90% των αιτημάτων αφορά περιοχές όπου είχε εφαρμοστεί πράξη εφαρμογής, ωστόσο επί τρεις δεκαετίες δεν υλοποιήθηκαν τα αντίστοιχα έργα υποδομής. Όπως ανέφερε, τα χρήματα που είχαν προκύψει τότε από τις πράξεις εφαρμογής «πήγαν σε ένα μεγάλο κουβά» και αξιοποιήθηκαν για άλλες ανάγκες του Δήμου, όχι όμως για τις ίδιες τις περιοχές που τα είχαν καταβάλει. Υπογράμμισε ότι σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο για τη συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος, με εξαίρεση ειδικές περιπτώσεις, όπως στη Νέα Ζωή. Κατέληξε επισημαίνοντας ότι, για να δοθεί οριστική λύση, θα πρέπει ο Δήμος να αιτηθεί ειδικό πρόγραμμα από το κεντρικό κράτος, έχοντας προηγουμένως καταγράψει και τεκμηριώσει συνολικά όλες τις ανάγκες.
Η κριτική της αντιπολίτευσης
Στη συνέχεια τον λόγο έλαβε ο επικεφαλής της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή» Δημήτρης Παπαγεωργίου, ο οποίος αναφέρθηκε αρχικά στην αντιπαράθεση με τον δήμαρχο για το έργο των led και τις αναφορές του τελευταίου λίγη ώρα νωρίτερα.
«Λυπάμαι για το έργο των led που ο δήμαρχος με συκοφαντεί, θα τις πάρει τις απαντήσεις εκεί που πρέπει. Η σύμβαση ελέγχθηκε. Από το 1975 δεν έχω δώσει δικαίωμα να μου απευθύνεται με αυτόν τον τρόπο. Έχετε πει ότι είναι μια νόμιμη σύμβαση. Τουλάχιστον εγώ δεν είμαι μέτοχος καμίας τεχνικής εταιρίας», ανέφερε χαρακτηριστικά και παρ’ ότι προκλήθηκε από το Δήμαρχο, δε διευκρίνισε τι εννοούσε, ωστόσο μηχανικοί, μέτοχοι τεχνικών εταιρειών υπάρχουν στην πλειοψηφία, στην αντιπολίτευση όπως και στην παράταξη του κ. Παπαγεωργίου… Στο επιχείρημα για το Ελεγκτικό Συνέδριο ο Θωμάς Μπέγκας απάντησε πως το δικαστικό όργανο ελέγχει τη νομιμότητα των συμβάσεων και αν μια δημοτική αρχή συμπεριλάβει στη σύμβαση ενός έργου όρους επαχθείς για τους δημότες της, εκεί δεν παρεμβαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο και τους αποδέχεται ως νόμιμους.
Περνώντας στο τεχνικό πρόγραμμα ο κ. Παπαγεωργίου, ξεκαθάρισε εκ των προτέρων ότι η παράταξή του θα το υπερψηφίσει. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου, τα μεγάλα έργα «καρκινοβατούν», υπάρχει έλλειψη ικανότητας καθοδήγησης και εξεύρεσης λύσεων στα προβλήματα που προκύπτουν, ενώ όπως είπε «κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πότε θα τελειώσουν τα έργα αυτά». Κατά την άποψή του, αυτό συνιστά βασικό χαρακτηριστικό του τεχνικού προγράμματος, καθώς όπως υποστήριξε, η δημοτική αρχή δεν μπορεί να καθοδηγήσει αποτελεσματικά τα έργα. Ως δεύτερο χαρακτηριστικό ανέφερε την «εγκατάλειψη των κοινοτήτων», υποστηρίζοντας ότι δεν γίνονται παρεμβάσεις σε αυτές, ενώ ως τρίτο σημείωσε ότι «κανένα νέο έργο δεν συμβασιοποιήθηκε», παρότι η δημοτική περίοδος έχει ήδη εισέλθει στον τρίτο χρόνο. Επιπλέον, έκανε λόγο για μεγάλες αμοιβές συμβούλων στα έργα και για περιπτώσεις με μηδενικές εκπτώσεις, ενώ κατέληξε λέγοντας ότι η μόνιμη επωδός της δημοτικής αρχής είναι πως «φταίει το κράτος».
Τεκμηριωμένη πολιτική κριτική και δήλωση υπερψήφισης του τεχνικού προγράμματος με επιφυλάξεις, διατύπωσε η επικεφαλής της παράταξης «Ιωάννινα_2023» Τατιάνα Καλογιάννη. Η κ. Καλογιάννη ξεκαθάρισε εξαρχής ότι «το Τεχνικό Πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένας πίνακας αριθμών, αλλά το βασικό εργαλείο άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής του Δήμου», τονίζοντας πως η ποιότητά του δεν κρίνεται από το ύψος των εγγεγραμμένων προϋπολογισμών, αλλά από τον βαθμό ωριμότητας, την υλοποιησιμότητα και την πραγματική απορρόφηση των έργων.
Όπως ανέφερε, το τεχνικό πρόγραμμα του 2026 «δεν έχει να επιδείξει κάτι το πρωτότυπο και καινοτόμο», επισημαίνοντας ότι επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο: παλαιά, βαλτωμένα έργα ανακυκλώνονται από έτος σε έτος, ενώ εγγράφονται «νέα» έργα με μηδενικές πιστώσεις για το 2026. Από το 2019 μέχρι σήμερα –όπως υπογράμμισε– έχουν κατατεθεί επτά Τεχνικά Προγράμματα, χωρίς καμία δημοτική αρχή να παρουσιάσει σχετικούς πίνακες. Αντίθετα, εγγράφονται μόνο οι προϋπολογισμοί των μελετών, γεγονός που κατά την ίδια καλλιεργεί την ψευδαίσθηση φιλόδοξων προγραμμάτων. «Το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026 ανέρχεται στα 190 εκατομμύρια ευρώ, αριθμός απολύτως πλασματικός, που περισσότερο εντυπωσιάζει παρά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα», ανέφερε.
Αναφερόμενη στα περαιωμένα έργα, έθεσε το ερώτημα γιατί έργα με βεβαίωση περαίωσης εξακολουθούν να βαρύνουν το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026 με πιστώσεις περίπου 2 εκατ. ευρώ, ποσοστό που αγγίζει το 5% του συνολικού τους προϋπολογισμού. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των περαιωμένων έργων επί του συνολικού προϋπολογισμού φτάνει το 20%, στοιχείο που δεν μπορεί να θεωρείται «μικρό». Σχετικά με τα έργα σε εξέλιξη, επεσήμανε ότι για μία ακόμη χρονιά εγγράφονται τα ίδια γνωστά έργα: ο Μεγάλος Δακτύλιος, το πρόγραμμα Πρωτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου σχολικών μονάδων, το πάρκο Πυρσινέλλα, το κτίριο του παλαιού Πανεπιστημίου στη Δομπόλη, έργα στα Οθωμανικά μνημεία, οι αναβαθμίσεις των Πνευματικών Κέντρων Ιωαννίνων και Κατσικά κ.ά. «Πρόκειται για έργα που σέρνονται επί χρόνια και θα μας απασχολούν και το 2026 – και βλέπουμε», τόνισε, θέτοντας το ερώτημα γιατί καθυστερούν: φταίνε οι μελέτες, οι υπηρεσίες, οι ανάδοχοι ή κάτι άλλο;
Όπως σημείωσε, το ποσοστό των έργων σε εξέλιξη ανέρχεται περίπου στο 40% του συνολικού προϋπολογισμού, αλλά αφορά κυρίως έργα που λιμνάζουν εδώ και χρόνια, γεγονός που κατά την άποψή της τα καθιστά απογοητευτικά ως προς την απόδοσή τους. Αναφορικά με τα έργα σε φάση δημοπράτησης, επεσήμανε ότι το ποσοστό τους μόλις αγγίζει το 10% του συνολικού προϋπολογισμού, στοιχείο που αποτυπώνει καθυστερήσεις στην ωρίμανση, παρά τις αναθέσεις σε τεχνικούς συμβούλους, ή έλλειψη ετοιμότητας της δημοτικής αρχής, η οποία έχει ήδη διανύσει σχεδόν το ήμισυ της θητείας της. Στάθηκε επίσης στην πρόβλεψη για απορρόφηση 11 εκατ. ευρώ μέσα στο 2026, σε έργα συνολικού προϋπολογισμού 18 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου 60% μέσα σε έναν χρόνο, υπενθυμίζοντας ότι από το 2019 έως σήμερα η ετήσια απορρόφηση κυμαίνεται μεταξύ 15% και 20%. «Προφανώς, το 2026 θα ζήσουμε πρωτοφανή κοσμογονία», σχολίασε με αιχμηρό τρόπο.
Τέλος, κατέγραψε την πλήρη απουσία αναφοράς σε κρίσιμα ζητήματα, όπως νέες απαραίτητες μελέτες (με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Στρατόπεδο Βελισσαρίου και την ανταπόδοση προς το ΤΕΘΑ), η αντιπλημμυρική προστασία, οι υποδομές για το υδατοδρόμιο, ένα σύγχρονο δημοτικό κλειστό γυμναστήριο, η αποκατάσταση της φυσικής όχθης και του κρηπιδότοιχου της λίμνης Παμβώτιδας, οι καταπτώσεις από τα πρανή του Κάστρου και η ανάπτυξη του συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης. Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι οι πολλαπλές παρατάσεις και η χαμηλή απορρόφηση δεν μπορούν να αποτελούν «εθιμικό δίκαιο» στον Δήμο.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της παράταξης «Γιάννενα Όμορφη Πόλη» Παντελής Κολόκας άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται και υλοποιείται ο σχεδιασμός της δημοτικής αρχής. Όπως ανέφερε, το τεχνικό πρόγραμμα μοιάζει με «κουτάκια σε ένα χαρτί και σχεδιασμό που δεν υλοποιείται», υποστηρίζοντας ότι η απόσταση ανάμεσα στον προγραμματισμό και στην πραγματική εκτέλεση των έργων παραμένει μεγάλη. Παρά τις επιφυλάξεις του, υπερψήφισε το τεχνικό πρόγραμμα.
Η επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Όλυ Τσουμάνη τοποθετήθηκε με σαφώς διαφορετική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η δημοτική αρχή επιλέγει να δίνει βάρος στα μεγάλα έργα, «υπέρ των εργοληπτικών επιχειρήσεων», ενώ την ίδια στιγμή παρατηρείται παντελής απουσία παρεμβάσεων σε μικρής κλίμακας αλλά ουσιαστικές ανάγκες. Έφερε ως παραδείγματα τις ελλειμματικές και εγκαταλελειμμένες παιδικές χαρές, την έλλειψη φροντίδας για την αντισεισμική θωράκιση των σχολείων, καθώς και γενικότερα έργα πρόληψης που όπως υποστήριξε δεν βρίσκονται στις προτεραιότητες του προγράμματος.
Ήταν η μόνη που καταψήφισε την εισήγηση του τεχνικού προγράμματος.
Σε μια διελκυστίνδα μεταξύ πρώην και νυν αντιδημάρχου έργων του Δήμου Ιωαννιτών, Αρλέτου και Γκόγκου, αναφορικά με την πατρότητα των έργων που απασχόλησε για αρκετή ώρα, το δημοτικό συμβούλιο, παρενέβη έκπληκτη η Τατιάνα Καλογιάννη που τόνισε πως αυτή η κόντρα έχει κουράσει, όταν τα έργα έχουν προβλήματα και πρέπει να συμμαζευτούν τα προβλήματα για να περαιώνονται και να παραδίνονται τα έργα στην ώρα τους.
Στο κλείσιμο της συζήτησης ο Θωμάς Μπέγκας δεν πρόσθεσε κάτι νέο στη συζήτηση και αναφερόμενος στην αναστάτωση των πολλαπλών ανοιχτών εργοταξίων στην πόλη, είπε πως ο Υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος κάνει μια προσπάθεια να διασφαλίσει χρηματοδότηση ώστε να προκηρύξει ένα επενδυτικό πρόγραμμα που να ασχοληθεί αποκλειστικά με την αστική οδοποιία των Δήμων.
Παναγιώτης Μπούρχας