Έκθεση και στρογγυλή τράπεζα για τον ασβέστη και την αειφόρο δόμηση στα Τζουμέρκα

Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Ηπείρου και η ομάδα «Μπουλούκι» παρουσιάζουν στα Τζουμέρκα μια σειρά δράσεων αφιερωμένων στην παραδοσιακή τεχνογνωσία του ασβέστη και τη σημασία της για τη βιώσιμη δόμηση.

Τα εγκαίνια της έκθεσης «Burning the bones of the earth» θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2025, στις 11:00, στον ιστορικό χώρο του Τελωνείου δίπλα στη Γέφυρα Πλάκας. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα ακολουθήσει ξενάγηση στο γεφύρι και στο καλντερίμι που οδηγεί σε αυτό, έργο που αποκαταστάθηκε από την ομάδα «Μπουλούκι» το 2019.

Η έκθεση, που θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 19 Οκτωβρίου 2025 κάθε Σάββατο και Κυριακή, παρουσιάζει τα αποτελέσματα τριετούς έρευνας για την παραδοσιακή τεχνολογία των ασβεστοκάμινων. Οι εφήμερες αυτές κατασκευές αποτέλεσαν για δεκαετίες βασικό στοιχείο του ορεινού τοπίου της Ηπείρου και της Νότιας Αλβανίας, λειτουργώντας ως θόλοι καύσης για την παραγωγή ασβέστη. Σήμερα τα περισσότερα σώζονται μόνο από τα ίχνη τους στο τοπίο, με ελάχιστες περιπτώσεις να διατηρούνται σχεδόν ακέραιες. Η τελευταία μονάδα παραδοσιακής παραγωγής λειτουργεί ακόμη σε χωριό έξω από την Κορυτσά, χρησιμοποιώντας ξύλο ως καύσιμο.

Αρχιτεκτονικά σχέδια, οπτικοακουστικό υλικό και προφορικές μαρτυρίες κατοίκων και τεχνιτών από τα Τζουμέρκα, το Ζαγόρι, το Πωγώνι, την Κορυτσά και άλλες περιοχές, συνθέτουν ένα κοινό αρχείο γνώσεων. Το αρχείο αυτό αναδεικνύει όχι μόνο την παραδοσιακή τεχνολογία αλλά και τις δυνατότητές της να συμβάλει στη σύγχρονη αειφόρο δόμηση.

Η διοργάνωση εντάσσεται στις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς και υποστηρίζεται από το πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου «Φυσικό περιβάλλον και κλιματική ανθεκτικότητα». Παράλληλα, η ανάπτυξη του αρχείου υποστηρίχθηκε από το Endangered Material Knowledge Programme του British Museum.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η αλλαγή δεν είναι υπόθεση ενός κόμματος, αλλά ολόκληρης της κοινωνίας

Στις 18 Οκτωβρίου 2025 θα πραγματοποιηθεί στον ίδιο χώρο στρογγυλή τράπεζα, με στόχο τη συλλογή μαρτυριών και ιστοριών για την παραδοσιακή χρήση του ασβέστη στην περιοχή. Η συζήτηση θα είναι ανοιχτή για το κοινό και τους κατοίκους των Τζουμέρκων.

Την περίοδο 29 Σεπτεμβρίου – 31 Οκτωβρίου 2025 θα υλοποιηθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «ΚΕΡΕΤΣΙ | Μαθητεία και Εργαστήριο για τα Κονιάματα στην Παραδοσιακή και Αειφόρο Δόμηση», με τη συμμετοχή 26 νέων τεχνιτών, φοιτητών και επαγγελματιών. Το πρόγραμμα συνδιοργανώνεται από την ομάδα «Μπουλούκι», τους Δήμους Κεντρικών και Βορείων Τζουμέρκων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ηπείρου και την ΠΕΔ Ηπείρου, ενώ υποστηρίζεται από ιδρύματα, χορηγούς και το Υπουργείο Πολιτισμού.