Έκθεση κόλαφος της ΕΕ για την Τουρκία και την “Γαλάζια πατρίδα” και η αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαπιστώνει ότι διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στην Τουρκία και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), υπογραμμίζοντας ότι η ενταξιακή διαδικασία της χώρας δεν μπορεί να επανεκκινήσει υπό τις σημερινές συνθήκες.

Η ετήσια έκθεση για την Τουρκία, που συντάχθηκε από τον Ισπανό ευρωβουλευτή Νάτσο Σάντσες Αμόρ και εγκρίθηκε από την Ολομέλεια με 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές, επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις ένταξης παραμένουν παγωμένες από το 2018 λόγω της επιδείνωσης του κράτους δικαίου και της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης στη χώρα.

Η έκθεση κάνει λόγο για «δεινή κατάσταση» στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο κράτος δικαίου, ενώ εκφράζει ανησυχία για τις διώξεις κατά στελεχών της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, δικηγόρων, καλλιτεχνών και ακτιβιστών της κοινωνίας των πολιτών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο CHP και στον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη-μέλη να υψώσουν πιο ξεκάθαρη φωνή απέναντι στη διάβρωση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, ασκώντας για πρώτη φορά κριτική στη στάση σιωπής που έχουν τηρήσει αρκετοί ευρωπαϊκοί θεσμοί.

Παρά τις επικρίσεις, η έκθεση υποστηρίζει τη διατήρηση και ενίσχυση μιας στρατηγικής συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η οικονομία, η τελωνειακή ένωση, η ενέργεια, η μετανάστευση και η ασφάλεια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αλβανία: Διώξεις σε 35 διαδηλωτές για τον αποκλεισμό δρόμου προς το αεροδρόμιο των Τιράνων

Αιχμές για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το casus belli

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις σχέσεις καλής γειτονίας και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαιρετίζει τον διάλογο Αθήνας και Άγκυρας, αλλά παράλληλα ζητά από την Τουρκία να υιοθετήσει εποικοδομητική στάση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η έκθεση επικρίνει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζει βαθιά ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας και καταδικάζει τις παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, με ειδικές αναφορές στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει επίσης ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Παράλληλα, ζητεί σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας σε Ίμβρο και Τένεδο, αναγνώριση της νομικής προσωπικότητας του Οικουμενικού Πατριαρχείου και προστασία μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή της Παναγίας Σουμελά.

Κυπριακό και άμυνα

Στο Κυπριακό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναβεβαιώνει ότι η μόνη αποδεκτή λύση είναι η δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Παράλληλα, καταδικάζει τις ενέργειες της Τουρκίας στα Βαρώσια και ζητά την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί.

Σε ό,τι αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, αναγνωρίζεται η στρατηγική σημασία της Τουρκίας για το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ωστόσο, εκφράζονται ανησυχίες για τη χαμηλή ευθυγράμμιση της Άγκυρας με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, η οποία υποχώρησε από 6% το 2024 σε μόλις 4% το 2025.

Η έκθεση εκφράζει επίσης προβληματισμό για τη διατήρηση των ρωσικών S-400 και για την προσέγγιση της Τουρκίας με τους BRICS και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, επισημαίνοντας ότι μια πλήρης ένταξη στους BRICS θα ήταν ασύμβατη με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Η αντίδραση της Άγκυρας

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την έκθεση, υποστηρίζοντας ότι περιέχει αβάσιμους ισχυρισμούς και παραπλανητικές πληροφορίες που προέρχονται από κύκλους εχθρικούς προς την Τουρκία.

Η Άγκυρα κατηγόρησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι λειτουργεί με πολιτικά κίνητρα και ότι επιχειρεί να υπονομεύσει τη θετική ατζέντα στις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ, καλώντας τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να υιοθετήσουν πιο εποικοδομητική στάση.