Στη διεθνή συμμαχία των 35 κρατών για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προσχώρησε η Ελλάδα, συνυπογράφοντας την κοινή δήλωση που αφορά τη διατήρηση της ελεύθερης διακίνησης εμπορευμάτων στην περιοχή.
Η Αθήνα εντάσσεται έτσι σε μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας σε έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο, με φόντο τις αυξημένες εντάσεις στον Περσικό Κόλπο.
Πώς διαμορφώθηκε η διεθνής πρωτοβουλία
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τη Μεγάλη Βρετανία και συγκέντρωσε τη στήριξη 35 κρατών, μεταξύ των οποίων μεγάλες ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Γερμανία.
Στόχος είναι η συμβολή των συμμετεχόντων χωρών στις απαραίτητες ενέργειες για την προστασία της ναυσιπλοΐας, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών στην περιοχή.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο και οι προϋποθέσεις
Βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας τέτοιας δύναμης στα Στενά του Ορμούζ είναι η λήξη των συγκρούσεων, κάτι που – σύμφωνα με τις εκτιμήσεις – δεν διαφαίνεται άμεσα.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε ενδεχόμενη εμπλοκή σε πολεμικές επιχειρήσεις, επιλέγοντας να κινηθούν σε πλαίσιο προστασίας της ναυσιπλοΐας και όχι στρατιωτικής σύγκρουσης.
Η ελληνική συμμετοχή και η εμπειρία από τις «ASPIDES»
Η Ελλάδα διαθέτει σχετική εμπειρία από αντίστοιχες αποστολές, όπως η επιχείρηση «ASPIDES», στο πλαίσιο της οποίας ελληνική φρεγάτα συνοδεύει εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα έως τη Διώρυγα του Σουέζ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ελληνικά πλοία έχουν συμμετάσχει και σε επιχειρήσεις αντιμετώπισης απειλών, όπως η κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η εμπειρία αυτή ενισχύει τη δυνατότητα της χώρας να συμβάλει ενεργά στη νέα πρωτοβουλία.
Παρέμβαση Γεραπετρίτη και ανησυχίες για τη ναυτιλία
Κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης των υπουργών Εξωτερικών των συμμετεχόντων χωρών, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επισήμανε την ανάγκη άμεσου περιορισμού των επιπτώσεων από τη διατάραξη της ναυσιπλοΐας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις συνέπειες για την εφοδιαστική αλυσίδα, την ελληνική ναυτιλία και τον ελληνόκτητο στόλο, καθώς και για την ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών που παραμένουν στην περιοχή.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη η πρωτοβουλία να αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, κατά το πρότυπο της επιχείρησης «ASPIDES».
Οι κίνδυνοι και ο ρόλος του ΟΗΕ
Η πιθανή ανάπτυξη ναυτικής δύναμης στα Στενά του Ορμούζ συνοδεύεται από αυξημένους επιχειρησιακούς κινδύνους, λόγω της ισχυρής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται και η εμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία να πιέζουν για την έκδοση σχετικού ψηφίσματος.
Η Ελλάδα, η οποία συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας έως το τέλος του 2026, αναμένεται να έχει ενεργό ρόλο στις σχετικές διεργασίες.