Εμβολιασμός ενηλίκων: Οι βασικές προστασίες για κάθε ηλικία

Τα εμβόλια ενηλίκων αποτελούν ένα από τα πιο απλά και αποτελεσματικά μέσα πρόληψης, προστατεύοντας όχι μόνο το ίδιο το άτομο αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Πώς λειτουργούν τα εμβόλια

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος εξηγούν ότι τα εμβόλια λειτουργούν ως ένα «μάθημα» για το ανοσοποιητικό σύστημα.

Χωρίς να προκαλούν τη νόσο, το εκπαιδεύουν να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τους μικροοργανισμούς που την προκαλούν. Αυτό επιτυγχάνεται επειδή περιέχουν εξασθενημένη ή ανενεργή μορφή ενός ιού ή βακτηρίου ή μέρος του, προετοιμάζοντας τον οργανισμό για μελλοντική έκθεση.

Τα βασικά εμβόλια ενηλίκων

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το εμβόλιο Tdap, που προστατεύει από τέτανο, διφθερίτιδα και κοκκύτη. Ο τέτανος μπορεί να προκληθεί από τραύματα και να οδηγήσει σε σοβαρούς μυϊκούς σπασμούς και δυσκαμψία. Προτείνεται μία δόση Tdap και στη συνέχεια αναμνηστική δόση Td κάθε 10 χρόνια, ενώ για τις εγκύους συνιστάται αναμνηστική δόση μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας κάθε εγκυμοσύνης.

Η ανεμευλογιά, αν και συχνά θεωρείται παιδική ασθένεια, μπορεί στους ενήλικες να είναι πιο επικίνδυνη, με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, νοσηλείας και θανάτου. Το εμβόλιο χορηγείται σε δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα τεσσάρων έως οκτώ εβδομάδων για άτομα άνω των 13 ετών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σταθερά τα τιμολόγια ρεύματος τον Μάιο – Πίεση συνεχίζουν να ασκούν τα καύσιμα

Έρπης ζωστήρας και HPV

Ο ιός της ανεμευλογιάς μπορεί αργότερα να επανεμφανιστεί ως έρπης ζωστήρας, κυρίως μετά τα 60, προκαλώντας επώδυνο εξάνθημα, προβλήματα στα μάτια και μακροχρόνιο νευρικό πόνο. Το εμβόλιο Shingrix χορηγείται σε δύο δόσεις και συνιστάται σε άτομα άνω των 50 ετών, αλλά και σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το εμβόλιο κατά του HPV, το οποίο σχετίζεται με την πρόληψη καρκίνων, όπως του τραχήλου της μήτρας και ορισμένων μορφών καρκίνου του λαιμού. Μπορεί να χορηγηθεί από μικρή ηλικία, αλλά και σε νεαρούς ενήλικες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αφορά και ηλικίες έως 45 ετών.

Μηνιγγίτιδα και ηπατίτιδες

Ο εμβολιασμός κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου αφορά κυρίως ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως άτομα που διαμένουν σε κλειστές κοινότητες, ταξιδιώτες και όσους έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Αντίστοιχα, τα εμβόλια για την ηπατίτιδα Α και Β είναι σημαντικά ανάλογα με τον τρόπο ζωής και τις συνθήκες έκθεσης. Η ηπατίτιδα Α μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, ενώ η ηπατίτιδα Β μέσω αίματος και σωματικών υγρών και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη.

Εμβόλια για όλους και για ταξιδιώτες

Ορισμένα εμβόλια θεωρούνται βασικά για το σύνολο του πληθυσμού. Το αντιγριπικό εμβόλιο συνιστάται κάθε χρόνο, ενώ υπάρχουν και εμβόλια για τον RSV, κυρίως για μεγαλύτερες ηλικίες ή ευπαθείς ομάδες, καθώς και για εγκύους.

Τα εμβόλια κατά της COVID-19 παραμένουν σημαντικό εργαλείο πρόληψης, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία από τον πνευμονιόκοκκο, που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις.

Για τους ταξιδιώτες, ο εμβολιασμός μπορεί να είναι απαραίτητος για την είσοδο σε συγκεκριμένες χώρες, με τον προγραμματισμό να γίνεται ιδανικά 4 έως 6 εβδομάδες πριν το ταξίδι.

Η σημασία του MMR

Το εμβόλιο MMR προστατεύει από ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά. Παρότι πολλοί ενήλικες έχουν ήδη ανοσία, όσοι δεν έχουν παραμένουν ευάλωτοι.

Οι ασθένειες αυτές μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως μηνιγγίτιδα, αναπαραγωγικά προβλήματα ή επιπλοκές στην εγκυμοσύνη, όπως αποβολή ή συγγενείς ανωμαλίες.