Μια σημαντική επιστημονική εξέλιξη ανοίγει νέους δρόμους στη βιώσιμη παραγωγή υλικών: ερευνητές κατάφεραν να μετατρέψουν χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι σε μια νέα κατηγορία ανακυκλώσιμων πλαστικών με εντυπωσιακή αντοχή – τόσο υψηλή, ώστε ορισμένα από αυτά τα υλικά μπόρεσαν ακόμη και να ρυμουλκήσουν αυτοκίνητο. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Journal of the American Chemical Society και αναδεικνύουν την προοπτική αξιοποίησης μη βρώσιμων αποβλήτων ως πρώτων υλών νέας γενιάς.
Απόβλητο προς αξιοποίηση: 14 δισεκατομμύρια λίτρα χρησιμοποιημένου λαδιού κάθε χρόνο
Το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι είναι ένα από τα πιο άφθονα απόβλητα παγκοσμίως, με την ετήσια παραγωγή του να προσεγγίζει τα 14 δισ. λίτρα. Μέχρι σήμερα, η αξιοποίησή του παρέμενε περιορισμένη—κυρίως για λιπαντικά, αντικολλητικές επιστρώσεις ή καύσιμα—με μεγάλη ποσότητα να καταλήγει ως απόρριμμα. Η νέα έρευνα, όμως, επιτυγχάνει την αναβάθμιση αυτού του αποβλήτου σε υλικά υψηλής αξίας με δυνατότητα ανακύκλωσης και σημαντικές μηχανικές ιδιότητες.
Πώς δημιουργήθηκαν τα νέα πολυεστερικά πλαστικά
Το λάδι αποτελείται από μακριές αλυσίδες λιπαρών οξέων ενωμένες με γλυκερίνη. Οι επιστήμονες διέσπασαν αυτές τις αλυσίδες σε απλούστερες ενώσεις και, μέσω πολλαπλών χημικών αντιδράσεων, συνέθεσαν νέους εστέρες και αλκοόλες. Με διαφορετικούς συνδυασμούς των μορίων αυτών, κατάφεραν να παρασκευάσουν μια μεγάλη ποικιλία πολυεστερικών υλικών.
Οι φυσικές δοκιμές έδειξαν ότι αρκετά από τα νέα πολυμερή έχουν ιδιότητες παρόμοιες με το πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας (LDPE), το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως σε συσκευασίες και σακούλες. Ωστόσο, χάρη στην παρουσία ατόμων οξυγόνου στη χημική τους δομή, παρουσιάζουν πολύ ισχυρή συγκολλητική ικανότητα – σε αντίθεση με το LDPE που αποτελείται αποκλειστικά από άνθρακα και υδρογόνο.
Αντοχή που ξεπερνά τις εμπορικές κόλλες
Σε δοκιμές, δύο ανοξείδωτες χαλύβδινες πλάκες συγκολλήθηκαν με το νέο υλικό και παρέμειναν ενωμένες ακόμη και υπό βάρος 123 κιλών. Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το γεγονός ότι τα κολλημένα ελάσματα κατάφεραν να ρυμουλκήσουν ένα τετράθυρο αυτοκίνητο σε ελαφρά ανηφόρα, χωρίς να υποστούν διάσπαση.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτές οι συγκολλητικές ιδιότητες καθιστούν τα νέα υλικά ιδανικά για χρήση σε:
-
συσκευασίες
-
εξαρτήματα αυτοκινήτων
-
ιατρικές συσκευές
-
ηλεκτρονικά
Ανακυκλώσιμα χωρίς απώλεια ιδιοτήτων
Ένα ακόμη πλεονέκτημα: τα πολυεστερικά αυτά υλικά μπορούν να ανακυκλωθούν επανειλημμένα χωρίς σημαντική μείωση της αντοχής τους. Η αποδόμηση και επανασύνθεσή τους επιτυγχάνεται με μικρές απώλειες, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά για εφαρμογές κυκλικής οικονομίας.
Βήμα προς νέα εποχή «πράσινων» πλαστικών
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη τους αποδεικνύει τις μεγάλες δυνατότητες των μη βρώσιμων αποβλήτων βιομάζας ως ανανεώσιμης πρώτης ύλης για βιώσιμα υλικά. Η χρήση χρησιμοποιημένου μαγειρικού λαδιού ως βάση για ισχυρά, ανακυκλώσιμα πλαστικά προσφέρει μια εναλλακτική στα παραδοσιακά πλαστικά πετρελαϊκής προέλευσης, μειώνοντας παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
ΠΗΓΗ: CNN Greece