Επιθεώρηση Εργασίας: Στο «κόκκινο» η παραβατικότητα το 2025 – Πρωταθλήτρια η εστίαση

Αντιμέτωπη με μια λιγότερο αισιόδοξη εικόνα της αγοράς εργασίας βρίσκεται η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, καθώς τα στοιχεία των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025 καταγράφουν υψηλά επίπεδα παραβατικότητας, παρά την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η αδήλωτη και η υποδηλωμένη εργασία εξακολουθούν να αποτελούν διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς εργασίας, με τις παραβάσεις να αποκτούν ολοένα και πιο σύνθετες μορφές.

82.233 έλεγχοι και 19.093 κυρώσεις

Κατά τη διάρκεια του 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 82.233 έλεγχοι από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Από αυτούς προέκυψαν 19.093 κυρώσεις, περισσότερες από 2.500 μηνύσεις και πρόστιμα που άγγιξαν τα 54 εκατομμύρια ευρώ.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων αναδεικνύουν ότι η ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την αγορά εργασίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αττική: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα σε πολεοδομίες με «φακελάκια» έως 30.000 ευρώ

Ψηφιακή κάρτα εργασίας και ωράρια οι συχνότερες παραβάσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η συνηθέστερη παράβαση αφορά τη μη ή την ελλιπή χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με 2.994 καταγεγραμμένες περιπτώσεις.

Ακολουθούν οι παραβάσεις ωραρίου με 2.332 περιπτώσεις, η μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών με 1.410 παραβάσεις και η αδήλωτη εργασία με 1.372 περιπτώσεις.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι κοινός παρονομαστής των περισσότερων παραβιάσεων είναι η απόκρυψη του πραγματικού χρόνου εργασίας και η μείωση του δηλωμένου εργασιακού κόστους.

Το φαινόμενο της υποδηλωμένης εργασίας

Η μη ενεργοποίηση ή η πλημμελής χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η απασχόληση πέραν του δηλωμένου ωραρίου χωρίς αντίστοιχη αμοιβή και η πλήρης αδήλωτη εργασία αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου φαινομένου.

Πρόκειται για ένα πλέγμα υποδηλωμένης απασχόλησης που επιτρέπει σε επιχειρήσεις να μειώνουν τεχνητά το εργασιακό κόστος.

Το φαινόμενο συνδέεται άμεσα και με το υψηλό μη μισθολογικό κόστος, καθώς οι ασφαλιστικές εισφορές και οι λοιπές επιβαρύνσεις εξακολουθούν να λειτουργούν ως κίνητρο για την απόκρυψη πραγματικών ωρών εργασίας ή ακόμη και πραγματικών θέσεων απασχόλησης.

Η εστίαση στην κορυφή της παραβατικότητας

Στην πρώτη θέση ως προς τις κυρώσεις και τα πρόστιμα βρέθηκε ο κλάδος της εστίασης.

Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν 12.415 έλεγχοι, δηλαδή περισσότεροι από ένας στους τέσσερις ελέγχους εργασιακών σχέσεων, ενώ επιβλήθηκαν 4.279 κυρώσεις.

Η εστίαση εμφανίζει διαχρονικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας, καθώς χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, μεγάλη κινητικότητα προσωπικού και εκτεταμένη χρήση ευέλικτων μορφών απασχόλησης.

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το λιανικό εμπόριο με 1.649 κυρώσεις, ενώ ακολουθούν οι μεταφορές και τα καταλύματα.

Υψηλά ποσοστά παραβάσεων στις μεταφορές

Ιδιαίτερα στις χερσαίες μεταφορές, τα ποσοστά παραβατικότητας παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, κυρίως λόγω ζητημάτων που σχετίζονται με τον χρόνο εργασίας και την υπερωριακή απασχόληση.

Ακόμη πιο ανησυχητική εμφανίζεται η εικόνα στην αποθήκευση και στις υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες, όπου σχεδόν δύο στους τρεις ελέγχους καταλήγουν στη διαπίστωση παράβασης.

Επιχειρήσεις αρνούνται ακόμη τους ελέγχους

Αξιοσημείωτο παραμένει το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων εξακολουθεί να αρνείται την είσοδο ή την παροχή στοιχείων στους επιθεωρητές εργασίας.

Παρά το αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων που προβλέπει η νομοθεσία, μέρος της αγοράς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τους ελέγχους ως εμπόδιο και όχι ως μηχανισμό διασφάλισης του υγιούς ανταγωνισμού.

Αυξάνονται οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης

Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης παραμένουν ιδιαίτερα διαδεδομένες στην ελληνική αγορά εργασίας.

Κατά το 2025 καταγράφηκαν 1.572.294 συμβάσεις μερικής ή εκ περιτροπής εργασίας, με σχεδόν μία στις δύο νέες προσλήψεις να αφορά ευέλικτη μορφή απασχόλησης.

Παράλληλα, οι μετατροπές συμβάσεων πλήρους απασχόλησης σε ευέλικτες μορφές αυξήθηκαν κατά σχεδόν 19%, ξεπερνώντας τις 55.600 περιπτώσεις.

Αύξηση και στα εργατικά ατυχήματα

Ανησυχητική είναι η εικόνα και στο πεδίο της υγείας και ασφάλειας στην εργασία.

Το 2025 αναγγέλθηκαν 20.498 εργατικά ατυχήματα, αριθμός αυξημένος κατά 3.139 σε σχέση με το 2024 και κατά 8.541 σε σύγκριση με το 2021, καταγράφοντας σημαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια.