Έρευνα συνδέει τον καπνό από πυρκαγιές με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου

Μέχρι σήμερα, ο καπνός από τις πυρκαγιές είχε συνδεθεί κυρίως με προβλήματα στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, όπως δυσκολία στην αναπνοή, ερεθισμό στα μάτια, βήχα, επιδείνωση άσθματος και επιβάρυνση ευπαθών ομάδων. Ωστόσο, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ πιο σοβαρές και μακροχρόνιες.

Ποιες μορφές καρκίνου συνδέονται με τον καπνό

Σύμφωνα με τη μελέτη, η έκθεση στον καπνό από δασικές πυρκαγιές σχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο για:

• καρκίνο του πνεύμονα
• καρκίνο του παχέος εντέρου
• καρκίνο του μαστού
• καρκίνο της ουροδόχου κύστης
• καρκίνους του αίματος

Αντίθετα, δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τον καρκίνο των ωοθηκών και το μελάνωμα.

Η μεγάλη αμερικανική μελέτη

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος αναφέρουν ότι η έρευνα βασίστηκε στη μεγάλη αμερικανική PLCO Cancer Screening Trial.

Στην ανάλυση συμμετείχαν 91.460 άτομα από διάφορες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, με τους ερευνητές να συνδυάζουν στοιχεία ατμοσφαιρικής ρύπανσης με δορυφορικά δεδομένα για την παρουσία καπνού από πυρκαγιές από το 2006 και μετά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αντιπυρική περίοδος: Παρέμβαση του ΚΚΕ για τις συνθήκες εργασίας πυροσβεστών στην Ήπειρο

Οι δείκτες που εξέτασαν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές αξιολόγησαν τρεις βασικούς δείκτες έκθεσης:

• τα μικροσωματίδια PM2.5 από καπνό πυρκαγιών
• τον μαύρο άνθρακα
• τον αριθμό ημερών κατά τις οποίες οι περιοχές κατοικίας των συμμετεχόντων βρίσκονταν κάτω από νέφη καπνού

Η έκθεση καταγραφόταν σε μηνιαία βάση έως τη διάγνωση καρκίνου ή έως την τελευταία επαφή των συμμετεχόντων με τη μελέτη.

Αυξημένος κίνδυνος ακόμη και σε χαμηλή έκθεση

Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το εύρημα ότι ακόμη και σχετικά χαμηλά επίπεδα έκθεσης σε PM2.5 ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, κάθε επιπλέον αύξηση κατά 1 μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο στο μέσο επίπεδο έκθεσης σε PM2.5 για διάστημα 36 μηνών συνδέθηκε με:

• 92% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα
• 131% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου
• 109% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού
• 249% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο της ουροδόχου κύστης
• 63% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνους του αίματος

Οι τοξικές ουσίες του καπνού

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ο καπνός από τις πυρκαγιές περιέχει πολλές τοξικές και καρκινογόνες ουσίες, μεταξύ των οποίων πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες.

Αν και η πρώτη επαφή γίνεται μέσω των πνευμόνων, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο αναπνευστικό σύστημα, καθώς οι τοξικές ουσίες μπορούν να περάσουν στο αίμα και να επηρεάσουν ολόκληρο τον οργανισμό.

Παράλληλα, η έκθεση στον καπνό προκαλεί φλεγμονή, κατάσταση που συνδέεται με την καρκινογένεση.

Οι πυρκαγιές ως πρόκληση δημόσιας υγείας

Η μελέτη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της αύξησης των δασικών πυρκαγιών παγκοσμίως.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο καπνός από τις πυρκαγιές έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ανατρέποντας μέρος της προόδου που είχε σημειωθεί στον έλεγχο της ρύπανσης του αέρα.

Όπως τονίζουν, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το περιβάλλον ή την κλιματική κρίση, αλλά συνιστά πλέον και σοβαρή πρόκληση δημόσιας υγείας.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα ξεκινούσαν από το 2006, γεγονός που δεν επέτρεψε την αξιολόγηση του ρόλου της έκθεσης στην έναρξη της καρκινογένεσης.

Επιπλέον, η ανάλυση βασίστηκε στον τόπο κατοικίας των συμμετεχόντων και δεν μπορούσε να υπολογίσει πόσο χρόνο περνούσαν σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάζει τα πραγματικά επίπεδα έκθεσης.

Παρά τους περιορισμούς, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα νέα δεδομένα ενισχύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη εγρήγορση, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών και περαιτέρω έρευνα γύρω από τις μακροχρόνιες επιπτώσεις του καπνού από τις πυρκαγιές.