Συναγερμός στην κτηνοτροφία: η ευλογιά αιγοπροβάτων μετρά πάνω από 900 κρούσματα σε εκτροφές σε όλη τη χώρα και 275.000 θανατωμένα ζώα, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στην παραγωγή και ορατές πιέσεις στις τιμές γάλακτος και προϊόντων ΠΟΠ όπως η φέτα.
Τι ισχύει: Εθνικό Σχέδιο & αυστηρά μέτρα
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων έχει ενεργοποιήσει από την πρώτη στιγμή Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης (ΕΚ 2020/687), που προβλέπει:
-
Θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού όπου εμφανίζεται κρούσμα.
-
Υγειονομική ταφή ζώων και αυστηρές απολυμάνσεις.
-
Ζώνες προστασίας/επιτήρησης και απαγόρευση μετακινήσεων ζώων & ζωοτροφών.
-
Μικτά συνεργεία ελέγχων (ΔΑΟΚ Περιφερειών & ΕΛ.ΑΣ.).
«Η επιτυχία των μέτρων εξαρτάται από την πιστή εφαρμογή τους στην πράξη», τονίζουν στελέχη του ΥΠΑΑΤ.
Εκτροχιασμοί στην εφαρμογή: παραβάσεις, πρόστιμα, συλλήψεις
Παρά το πλαίσιο, εντοπίζονται σοβαρές παραβιάσεις που υπονομεύουν την αναχαίτιση της νόσου:
-
Θεσσαλία: για την περίοδο 2024–2025 έχουν καταγραφεί 24 παραβάσεις. Τρεις υποθέσεις κρίθηκαν τελεσίδικα (2024), ενώ 21 εκκρεμούν (2025) για μη δήλωση νοσημάτων/μη συμμόρφωση.
-
Συλλήψεις στην Ελασσόνα: δύο κτηνοτρόφοι μετέφεραν κοπάδια 1.500 μ. και 500 μ. από τις μονάδες τους, παρά την απαγόρευση.
-
Ξάνθη: πρόστιμα 2.500, 800 και 5.357,5 € – οι φάκελοι διαβιβάστηκαν στον Εισαγγελέα.
-
Αχαΐα (Λακόπετρα): διερευνάται αν το νόσημα προϋπήρχε επί δύο μήνες· αποτέλεσμα, >6.000 ζώα θανατώθηκαν.
-
Σέρρες: διερευνώνται περιπτώσεις κρυμμένων θανάτων ζώων προ της ειδοποίησης αρχών.
-
Μαγνησία: καταγγελία για νεκρά ζώα σε ρέμα στα Κάτω Λεχώνια μετά το Πάσχα.
Σημείο-κλειδί: εξετάζεται εξαίρεση αποζημιώσεων για όσους παρανομούν στα μέτρα («παράδοξο να ευθύνεται κάποιος για διάδοση και να αποζημιώνεται»).
Επιπτώσεις στην αγορά: γιατί «ζορίζονται» γάλα & φέτα
Η μαζική απώλεια ζωικού κεφαλαίου και οι ζώνες περιορισμού:
-
Μειώνουν άμεσα την παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος.
-
Αυξάνουν το κόστος (μετακινήσεις, βιοασφάλεια, ελλείψεις εργατικών χεριών).
-
Τροφοδοτούν πιέσεις στις τιμές πρώτης ύλης και προϊόντων ΠΟΠ (φέτα, γιαούρτι, τυριά ωρίμανσης).
Ο κίνδυνος νέου κύκλου ανατιμήσεων στην αλυσίδα παραμένει υπαρκτός, ειδικά εάν συνεχιστούν οι παραβάσεις και τα «παραθυράκια» στις μετακινήσεις.
Τι ζητείται από τους παραγωγούς – άμεσες ενέργειες
-
Αυστηρή τήρηση ζωνών και μηδενικές μετακινήσεις χωρίς άδεια.
-
Άμεση δήλωση ύποπτων συμπτωμάτων στον κτηνίατρο/ΔΑΟΚ.
-
Βιοασφάλεια μονάδας: απολυμαντικές στρώσεις/πύλες, έλεγχος εισόδων–εξόδων, ιχνηλασιμότητα ζωοτροφών.
-
Συνεργασία με μικτά κλιμάκια Περιφερειών & ΕΛ.ΑΣ. σε αγροτικούς δρόμους/σημεία ελέγχου.
Γιατί «σκοντάφτει» η εφαρμογή
Στελέχη του ΥΠΑΑΤ αναγνωρίζουν ότι, πέρα από το σχεδιασμό, κρίσιμος είναι ο τοπικός συντονισμός: οι Περιφέρειες πρέπει να ορίσουν σημεία ελέγχου/απολύμανσης και να γνωρίζουν πιθανές παρακάμψεις για να κλείσουν τα κενά. «Οι αριθμοί παραβάσεων, τα πρόστιμα και οι συλλήψεις δείχνουν πως η ευλογιά είναι και ζήτημα πειθαρχίας και έγκαιρης δράσης», σημειώνουν.
Τι σημαίνει για την Ήπειρο
Η Ήπειρος, με ισχυρή αιγοπροβατοτροφία και τυροκομία, οφείλει απόλυτη προσήλωση στα μέτρα: κάθε παράβαση σε γειτονικές ζώνες μετακινεί τον κίνδυνο πιο κοντά στην παραγωγική καρδιά της φέτας και των τοπικών γαλακτοκομικών, με άμεσο αποτύπωμα στις τιμές και την επάρκεια.