Η φέτα και άλλα εμβληματικά ευρωπαϊκά τυριά βρίσκονται στο επίκεντρο έντονης εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με το δικαίωμα χρήσης προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης (ΠΟΠ) στις διεθνείς αγορές.
Η σύγκρουση αφορά το κατά πόσο ονομασίες όπως «φέτα», «παρμεζάνα» και «asiago» μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα ή αν πρέπει να περιορίζονται σε προϊόντα συγκεκριμένης γεωγραφικής προέλευσης.
Η αμερικανική θέση για τις ονομασίες
Στις ΗΠΑ, παραγωγοί όπως η οικογένεια Sartori στο Ουισκόνσιν συνεχίζουν να παράγουν τυριά ευρωπαϊκού τύπου, χρησιμοποιώντας ονομασίες όπως asiago, παρμεζάνα και ρομάνο.
Ωστόσο, σε πολλές χώρες εκτός ΗΠΑ, υπό την πίεση της Ευρώπης, περιορίζεται η χρήση αυτών των ονομασιών, καθώς θεωρείται ότι πρέπει να αφορούν προϊόντα που παράγονται σε συγκεκριμένες περιοχές με καθορισμένες μεθόδους.
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι ονομασίες αυτές έχουν καταστεί γενικές και ότι η επιλογή πρέπει να ανήκει στους καταναλωτές.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση και το ζήτημα ΠΟΠ
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει στην αυστηρή προστασία των ΠΟΠ προϊόντων, τονίζοντας ότι η χρήση των ονομασιών πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση και παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής.
Χαρακτηριστική είναι η στάση του Consorzio del Parmigiano Reggiano, που εκπροσωπεί Ιταλούς παραγωγούς και αντιτίθεται στη χρήση της λέξης «παρμεζάνα» για προϊόντα εκτός της καθορισμένης περιοχής παραγωγής.
Το 2023, μάλιστα, αφαιρέθηκε η ονομασία «παρμεζάνα» από διαφημιστικό υλικό αμερικανικής εταιρείας σε έκθεση τροφίμων στη Γερμανία.
Οικονομικές επιπτώσεις της «παραποίησης»
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι πωλήσεις προϊόντων που χαρακτηρίζονται ως «παραποιημένα» εκτός ΕΕ ξεπερνούν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως μόνο για την παρμεζάνα.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί τονίζουν ότι το ζήτημα αφορά τη διαφάνεια προς τον καταναλωτή, ο οποίος μπορεί να θεωρεί ότι αγοράζει προϊόν συγκεκριμένης προέλευσης, ενώ στην πραγματικότητα δεν ισχύει.
Η φέτα και η ελληνική ταυτότητα
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η φέτα αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό προϊόν, με βαθιά ιστορική και πολιτιστική σύνδεση με την Ελλάδα.
Αντίθετα, στις ΗΠΑ η φέτα αντιμετωπίζεται ως γενικός τύπος λευκού, εύθρυπτου τυριού, γεγονός που εντείνει τη διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Εμπορικές συμφωνίες και διεθνείς πιέσεις
Η αντιπαράθεση επεκτείνεται και σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα χρήσης των ονομασιών αυτών σε αγορές όπως η Ταϊβάν, η Μαλαισία και η Αργεντινή.
Αντίστοιχα, η ΕΕ προωθεί συμφωνίες που προστατεύουν εκατοντάδες ευρωπαϊκά προϊόντα. Σε συμφωνία με την Ινδονησία, προβλέπεται ότι η φέτα μπορεί να προέρχεται μόνο από την Ελλάδα, ενώ η γκοργκοντζόλα από την Ιταλία.
Ωστόσο, η ίδια χώρα εμφανίζεται να δέχεται αντικρουόμενες δεσμεύσεις από ΗΠΑ και ΕΕ, γεγονός που αναδεικνύει το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις.
Ένα ανοιχτό μέτωπο χωρίς λύση
Η διαμάχη μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις ονομασίες των τυριών παραμένει χωρίς οριστική λύση, με τις δύο πλευρές να διατηρούν αντίθετες προσεγγίσεις.
Το ζήτημα επηρεάζει όχι μόνο τους παραγωγούς, αλλά και τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις, καθώς και την ενημέρωση των καταναλωτών για την προέλευση των προϊόντων που επιλέγουν.
ΠΗΓΗ: ΟΤ