Περισσότερους φόρους και εισφορές πλήρωσαν συνολικά πολίτες και επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, ο λόγος φόρων και καθαρών κοινωνικών εισφορών προς ΑΕΠ στην ΕΕ ανήλθε στο 40,4%, ενισχυμένος κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2023 (39,9%). Στην Ευρωζώνη ο δείκτης αυξήθηκε από 40,5% σε 40,9%.
Η θέση της Ελλάδας: στην πρώτη δεκάδα της ΕΕ
Στην Ελλάδα, η φορολογική επιβάρυνση ανήλθε στο 41,7% του ΑΕΠ (αύξηση 1,1 μ.μ. έναντι 2023), τοποθετώντας τη χώρα στην πρώτη δεκάδα των κρατών-μελών με το υψηλότερο ποσοστό. Σε απόλυτα μεγέθη, τα έσοδα από φόρους και εισφορές αυξήθηκαν στην ΕΕ κατά 387 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 7,28 τρισ. ευρώ.
Ποιοι έχουν τα υψηλότερα και ποιοι τα χαμηλότερα ποσοστά
Το 2024, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν σε Δανία (45,8%), Γαλλία (45,3%) και Βέλγιο (45,1%). Η Ελλάδα, με 41,7%, κατατάσσεται ένατη. Τα χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζονται στην Ιρλανδία (22,4%), τη Ρουμανία (28,8%) και τη Μάλτα (29,3%).
Πού αυξήθηκε περισσότερο η φορολογική επιβάρυνση
Σε σύγκριση με το 2023, 22 χώρες της ΕΕ είδαν άνοδο του λόγου φόρων/ΑΕΠ. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στη Μάλτα (26,7%→29,3%), τη Λετονία (33,0%→35,5%) και τη Σλοβενία (36,8%→38,8%). Στην Ελλάδα ο δείκτης ανήλθε από 40,6% σε 41,7%.
Πού σημειώθηκαν μειώσεις
Πέντε κράτη-μέλη κατέγραψαν μείωση από -0,5 έως -0,1 μ.μ.: Γαλλία (45,6%→45,3%), Ολλανδία (39,7%→39,4%), Πορτογαλία (37,2%→37,1%), Φινλανδία (42,9%→42,3%), Σουηδία (42,6%→42,5%).
Αύξηση εσόδων στις περισσότερες χώρες – εξαιρέσεις και εξηγήσεις
Από το 2023 στο 2024, όλες οι χώρες της ΕΕ και της EFTA –πλην Φινλανδίας και Νορβηγίας– κατέγραψαν αύξηση φορολογικών εσόδων. Η Νορβηγία υποχώρησε (-1,6%) λόγω της πολύ υψηλής βάσης του 2023 από πετρελαϊκές/αερίου εταιρείες, ενώ στη Φινλανδία τα έσοδα μειώθηκαν οριακά (-0,1%) εξαιτίας χαμηλότερων εισπράξεων κοινωνικών εισφορών. Σε απόλυτα μεγέθη, οι μεγαλύτερες αυξήσεις εσόδων καταγράφηκαν σε Μάλτα (21%), Ρουμανία (16%), Κροατία (14%), Βουλγαρία (13%), Πολωνία (12%) και Σλοβενία (11%). Συνολικά στην ΕΕ, τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν 5,6%.
Ιστορικό πλαίσιο: κρίσεις, πανδημία και ανακάμψεις
Η διαχρονική πορεία του δείκτη αντανακλά οικονομικούς κύκλους και έκτακτα γεγονότα. Μετά το υψηλό του 2007 (40,1% του ΑΕΠ), ο λόγος υποχώρησε στο 39,0% το 2010 λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το 2020 σημειώθηκε νέα πτώση εσόδων (-3,6%) από τα lockdowns, μετά την οποία ακολούθησε ανάκαμψη το 2021–2023, ενισχυμένη από την επάνοδο της δραστηριότητας, τον υψηλότερο πληθωρισμό και –σε αρκετές χώρες– από πολιτικές αύξησης εσόδων (άνοδος συντελεστών ΦΠΑ ή νέοι κλαδικοί/περιουσιακοί φόροι). Το 2024 τα φορολογικά έσοδα αντιστοιχούσαν στο 87,8% των συνολικών εσόδων της γενικής κυβέρνησης στην ΕΕ, με τη σταθερή απασχόληση και τις αυξήσεις μισθών να στηρίζουν τα δημόσια ταμεία.
Γιατί ανεβαίνει ο λόγος φόρων/ΑΕΠ
Οι μεταβολές οφείλονται σε συνδυασμό παραγόντων: αλλαγές στην οικονομική δραστηριότητα (απασχόληση, κατανάλωση), στη φορολογική νομοθεσία (συντελεστές, βάσεις, απαλλαγές) και στο ίδιο το ονομαστικό ΑΕΠ. Η τρέχουσα τάση στην ΕΕ δείχνει ενίσχυση εσόδων αλλά και αυξημένες πιέσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ειδικά σε χώρες με μεγάλες ανόδους του δείκτη μέσα σε ένα έτος.
ΠΗΓΗ: in.gr