Η μικροβιακή αντοχή είναι πιο εκτεταμένη από όσο γνωρίζουμε

Σημαντικά ευρήματα για την παγκόσμια εξάπλωση της μικροβιακής αντοχής φέρνει στο φως διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η λεγόμενη «λανθάνουσα μικροβιακή αντοχή» φαίνεται να είναι πολύ πιο διαδεδομένη παγκοσμίως απ’ ό,τι είχε καταγραφεί έως σήμερα, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση και έγκαιρη πρόληψη.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 1.240 δείγματα λυμάτων από 351 πόλεις σε 111 χώρες, αποκαλύπτοντας ότι τα λανθάνοντα γονίδια μικροβιακής αντίστασης εντοπίζονται σε όλες τις ηπείρους, σε μεγαλύτερη μάλιστα γεωγραφική έκταση από τα ήδη ενεργά γονίδια.

Τι είναι η λανθάνουσα μικροβιακή αντοχή

Η ύπαρξη γονιδίων αντοχής στα βακτήρια θεωρείται φυσιολογικό φαινόμενο, αφού αυτά μπορεί να βρίσκονται στο έδαφος, στο νερό ή στον ανθρώπινο οργανισμό. Ωστόσο, η αυξημένη χρήση αντιβιοτικών και οι περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν επιταχύνει τη διάδοση της μικροβιακής αντοχής, οδηγώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να την χαρακτηρίσει πανδημία.

Στις περισσότερες μελέτες διεθνώς, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα επίκτητα γονίδια, δηλαδή στα γονίδια αντοχής που ήδη μεταφέρονται με ευκολία ανάμεσα σε διαφορετικά βακτήρια, καθιστώντας συχνά αδύνατη τη θεραπεία λοιμώξεων.

Τα λανθάνοντα γονίδια, αντίθετα, διαθέτουν τη δυνητική ικανότητα να μεταπηδήσουν σε νέους ξενιστές – το έχουν κάνει στο εργαστήριο, αλλά όχι ακόμη αποδεδειγμένα στο φυσικό περιβάλλον. Με τη νέα μελέτη, αποκαλύπτεται ότι αυτά τα γονίδια είναι πολύ πιο εκτεταμένα γεωγραφικά και πιθανόν να αποτελέσουν το «υπόστρωμα» για τη μελλοντική εξέλιξη επικίνδυνων μορφών μικροβιακής αντοχής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Λύκοι και τσακάλια στις παρυφές των πόλεων – Τι τα φέρνει κοντά και τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

Γιατί η παρακολούθησή τους είναι κρίσιμη

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Χάνα-Μαρί Μαρτίνι, τονίζει ότι η ταυτόχρονη παρακολούθηση τόσο των ενεργών όσο και των λανθανόντων γονιδίων μπορεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς η μικροβιακή αντοχή:

• αναπτύσσεται,

• αλλάζει βακτηριακούς ξενιστές,

• και εξαπλώνεται στο περιβάλλον.

Η γνώση αυτών των μηχανισμών επιτρέπει στο επιστημονικό προσωπικό να στοχεύει καλύτερα τις παρεμβάσεις δημόσιας υγείας και να προλαμβάνει την εμφάνιση νέων, ανθεκτικών παθογόνων.

Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα λανθάνοντα γονίδια δεν θεωρούνται επικίνδυνα προς το παρόν, η κ. Μαρτίνι επισημαίνει ότι ορισμένα ενδέχεται στο μέλλον να εξελιχθούν σε προβληματικά επίκτητα γονίδια. «Θα θέλαμε να γνωρίζουμε ποια από αυτά μπορεί να δημιουργήσουν δυσκολίες και ποια βακτήρια θα ανταποκρίνονται σε ποια φάρμακα στο μέλλον», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Το επόμενο βήμα: Παγκόσμια επιτήρηση στα λύματα

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η ανάλυση λυμάτων αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση της μικροβιακής αντοχής. Η ερευνητική ομάδα ζητά την ενίσχυση διεθνών δικτύων παρακολούθησης, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως νέες απειλές και να σχεδιάζονται αποτελεσματικές πολιτικές περιορισμού.