Influencers στο ραντάρ της ΑΑΔΕ: Έλεγχοι για διαφημίσεις, δώρα και ανταλλαγές προϊόντων (βίντεο)

Η εποχή που οι συνεργασίες στα social media περνούσαν απαρατήρητες από τη φορολογική διοίκηση φαίνεται να ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Με τις ψηφιακές διασταυρώσεις και τα νέα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων, η ΑΑΔΕ στρέφει πλέον την προσοχή της όχι μόνο στις αμειβόμενες διαφημίσεις των influencers, αλλά και στις έμμεσες εμπορικές συνεργασίες, όπως τα giveaways, οι συμφωνίες ανταλλαγής προϊόντων (barter) και οι αναρτήσεις που γίνονται με αντάλλαγμα δωρεάν υπηρεσίες ή φιλοξενία.

Το νέο πεδίο των φορολογικών ελέγχων

Η διαφημιστική αγορά μεταφέρεται με ταχείς ρυθμούς στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα ολοένα και περισσότερα φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες που δραστηριοποιούνται ως influencers να αποκτούν σημαντικά εισοδήματα από συνεργασίες με επιχειρήσεις. Οι αμοιβές σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν σε πενταψήφια ή ακόμη και εξαψήφια ποσά, ανάλογα με την απήχηση κάθε λογαριασμού.

Ωστόσο, στο στόχαστρο της φορολογικής διοίκησης δεν βρίσκονται μόνο οι εμφανείς διαφημίσεις που συνοδεύονται από τιμολόγια. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επεκτείνονται πλέον και στις περιπτώσεις όπου η αμοιβή δεν καταβάλλεται σε χρήμα, αλλά σε είδος, καθώς και στους διαγωνισμούς που οργανώνονται μέσω των social media για λογαριασμό επιχειρήσεων.

Με βάση τη φορολογική νομοθεσία, όταν μία ανάρτηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο εμπορικής συνεργασίας, ακόμη και αν το αντάλλαγμα είναι ένα προϊόν, μία δωρεάν διαμονή, ένα γεύμα ή μία άλλη υπηρεσία, μπορεί να θεωρηθεί φορολογητέα συναλλαγή και να απαιτείται η έκδοση των αντίστοιχων φορολογικών παραστατικών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

“Φωτιά” στην τιμή του πετρελαίου ξανά, ανάβουν δηλώσεις Τραμπ για την εκεχειρία με Ιράν (βίντεο)

Η υπόθεση που άνοιξε τον δρόμο

Το σκεπτικό της ΑΑΔΕ αποτυπώνεται σε πρόσφατη υπόθεση που έφθασε μέχρι τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, με πρωταγωνίστρια influencer που δραστηριοποιούνταν μέσω εταιρείας παροχής διαφημιστικών υπηρεσιών.

Κατά τον φορολογικό έλεγχο συγκεντρώθηκαν δεκάδες δημοσιεύσεις και stories από τον λογαριασμό της στο Instagram για τα έτη 2019 και 2020. Οι ελεγκτές έκριναν ότι μεγάλο μέρος του περιεχομένου είχε καθαρά εμπορικό χαρακτήρα, παρότι η εταιρεία υποστήριζε ότι αρκετές αναρτήσεις αφορούσαν προσωπικές στιγμές ή ανταλλακτικές συμφωνίες χωρίς χρηματική αμοιβή.

Από τον έλεγχο καταλογίστηκε μη έκδοση 54 φορολογικών στοιχείων συνολικής καθαρής αξίας 81.500 ευρώ, ενώ επιβλήθηκαν πρόστιμα και πρόσθετοι φόροι δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή της εταιρείας, υιοθετώντας την κρίση των ελεγκτών ότι οι συγκεκριμένες αναρτήσεις αποτελούσαν εμπορικές συναλλαγές.

Πότε ένα post θεωρείται διαφήμιση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο αξιολογείται το περιεχόμενο ενός λογαριασμού. Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν αν η ανάρτηση περιλαμβάνει αναφορές σε συγκεκριμένη επιχείρηση, χρήση tags ή hashtags, προβολή προϊόντων ή υπηρεσιών, επαγγελματική φωτογράφιση ή βιντεοσκόπηση, αλλά και εάν ακολουθεί το ίδιο μοτίβο με άλλες δημοσιεύσεις που έχουν ήδη τιμολογηθεί.

Όταν τα χαρακτηριστικά αυτά συντρέχουν, η ανάρτηση μπορεί να χαρακτηριστεί διαφημιστική ακόμη και αν παρουσιάζεται ως προσωπική δημοσίευση.

Τι ισχύει για τα giveaways και το barter

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει πλέον η ΑΑΔΕ στις λεγόμενες ανταλλακτικές συνεργασίες. Στην πράξη, πολλοί influencers προωθούν προϊόντα ή υπηρεσίες χωρίς να λαμβάνουν χρηματική αμοιβή, αλλά αποκτούν ως αντάλλαγμα δωρεάν ρούχα, καλλυντικά, γεύματα, ταξίδια, διαμονές σε ξενοδοχεία ή άλλες παροχές.

Η φορολογική διοίκηση θεωρεί ότι και αυτές οι περιπτώσεις συνιστούν οικονομική συναλλαγή, καθώς η διαφημιστική υπηρεσία ανταλλάσσεται με περιουσιακό όφελος. Επομένως, δεν πρόκειται για δωρεάν παροχή αλλά για ανταλλαγή υπηρεσιών, η οποία υπάγεται στις φορολογικές διατάξεις.

Ανάλογη αντιμετώπιση μπορεί να έχουν και οι διαγωνισμοί (giveaways), όταν οργανώνονται στο πλαίσιο εμπορικής συνεργασίας με επιχειρήσεις.

Πώς γίνονται πλέον οι έλεγχοι

Οι δυνατότητες της ΑΑΔΕ έχουν ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια χάρη στις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις.

Κάθε τιμολόγιο που εκδίδεται για διαφημιστική συνεργασία διαβιβάζεται αυτόματα στα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, επιτρέποντας στους ελεγκτές να γνωρίζουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο τα δηλωμένα έσοδα. Παράλληλα, ειδικά πληροφοριακά συστήματα και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αναλύουν στοιχεία από το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συγκρίνοντας το ψηφιακό αποτύπωμα κάθε λογαριασμού με τα φορολογικά δεδομένα.

Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εντοπίζει περιπτώσεις όπου εμφανίζονται συστηματικές εμπορικές συνεργασίες χωρίς αντίστοιχη έκδοση παραστατικών ή δήλωση εσόδων.

Οι «παγίδες» για τους δημιουργούς περιεχομένου

Το βασικό μήνυμα που εκπέμπει πλέον η φορολογική διοίκηση είναι ότι η εμπορική δραστηριότητα στα social media αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε συνεργασία με οικονομικό αντάλλαγμα —είτε σε χρήμα είτε σε είδος— μπορεί να δημιουργεί φορολογικές υποχρεώσεις.

Για τους influencers, η διάκριση ανάμεσα σε μια προσωπική ανάρτηση και σε μια εμπορική προβολή αποκτά πλέον ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ψηφιακές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ γίνονται ολοένα και πιο στοχευμένες και τα πρόστιμα για μη έκδοση φορολογικών στοιχείων παραμένουν ιδιαίτερα αυστηρά.