IRIS: Πότε φορολογούνται οι μεταφορές χρημάτων – Τι ισχύει για χαρτζιλίκι, φίλους και συγγενείς

Με περισσότερες από 126 εκατομμύρια συναλλαγές συνολικής αξίας 11 δισ. ευρώ  έγιναν μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS το 2025.

Ωστόσο, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ορισμένα “μυστικά”  για τον τρόπο που φορολογούνται από την Εφορία τα χρήματα που μεταφέρονται από τον έναν τραπεζικό λογαριασμό σε κάποιον άλλο λογαριασμό.

Ειδικότερα:

Δεν φορολογούνται αυτομάτως οι συναλλαγές μέσω IRIS, επειδή πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά. Καθοριστικό στοιχείο είναι η πραγματική αιτία της μεταφοράς και το αν τα χρήματα αποτελούν εισόδημα, επιστροφή εξόδων, δωρεά ή γονική παροχή.

Ενδεικτικά αναφέρεται πως, εάν δύο φίλοι απολαύσουν το φαγητό τους σε μια ταβέρνα, ο ένας πληρώνει τον λογαριασμό των 70 ευρώ και ο άλλος του μεταφέρει το ποσό των 35 ευρώ που του αναλογεί τότε μια τέτοια συναλλαγή αποτελεί διαμοιρασμό κοινών εξόδων και δεν συνιστά από μόνη της εισόδημα για τον παραλήπτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πληθωρισμός: Εκτίναξη στο 5% τον Σεπτέμβριο – Φυσικό αέριο +55,2%, πετρέλαιο θέρμανσης +53,2% και βενζίνη +22,5%

Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να αναγράφεται σαφής αιτιολογία, όπως «διαμοιρασμός εξόδων», «συμμετοχή στον λογαριασμό» ή «επιστροφή χρημάτων για φαγητό». Η αιτιολογία θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική συναλλαγή, προκειμένου να μπορεί να εξηγηθεί ο λόγος της μεταφοράς εάν χρειαστεί.

Χαρτζιλίκι στα παιδιά και τους φοιτητές: Τι ισχύει

Δεν θεωρούνται αυτομάτως φορολογητέο εισόδημα οι μεταφορές χρημάτων από γονείς προς τα παιδιά τους για την κάλυψη καθημερινών αναγκών.

Τα χρήματα μπορεί να προορίζονται για ενοίκιο, λογαριασμούς, διατροφή, μετακινήσεις ή άλλες ανάγκες διαβίωσης και σπουδών. Ενδεικτικά αναφέρεται πως, εάν ένας γονέας στέλνει 300 ευρώ/ 500 ευρώ /800 ευρώ σε μηνιαία βάση στο παιδί του που σπουδάζει σε άλλη πόλη, τότε η συχνότητα των μεταφορών δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηριστούν τα ποσά εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα.

Εάν όμως πρόκειται για χρηματικές παροχές,  τότε θα πρέπει να εξετάζεται αν εφαρμόζονται οι κανόνες για τις δωρεές και τις γονικές παροχές. Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, όπως τα παιδιά, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις και με την απαιτούμενη διαδικασία δήλωσης. Συνεπώς, η φορολογική μεταχείριση δεν εξαρτάται μόνο από το ποσό ή από το αν η μεταφορά χαρακτηρίζεται «χαρτζιλίκι».

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να κινήσει υποψίες μια μεταφορά

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι η διάκριση μεταξύ μιας απλής επιστροφής χρημάτων και μιας συναλλαγής που μπορεί να δημιουργεί αδικαιολόγητη προσαύξηση της περιουσίας του παραλήπτη.

Επίσης επισημαίνεται πως δεν υπάρχει ένα ενιαίο όριο πάνω από το οποίο κάθε μεταφορά μέσω IRIS θεωρείται αυτομάτως ύποπτη ή φορολογητέα, όπως τα 1.000 ευρώ  ή τα 3.000 ευρώ. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση την αιτία της συναλλαγής, τη συχνότητα, τη σχέση μεταξύ των εμπλεκομένων και τα στοιχεία που μπορούν να τεκμηριώσουν την προέλευση των χρημάτων.

Αλλά υπάρχει διαφορά μεταξύ μιας μεμονωμένης μεταφοράς για κοινά έξοδα και τακτικών πληρωμών που σχετίζονται με επαγγελματική δραστηριότητα.

Εάν ένας πολίτης παίρνει χρήματα σε συστηματική βάση ως αντάλλαγμα για υπηρεσίες ή προϊόντα, τότε οι εισπράξεις αυτές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για την αντίστοιχη δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το μέσο πληρωμής.

Τι ισχύει για τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ αδελφών και τρίτων

Ένα άλλο μεγάλο θέμα που απασχολεί αρκετούς είναι τι ισχύει για την μεταφορά μεγάλων ποσών μεταξύ αδελφών ή άλλων συγγενών. Η συγγενική σχέση δεν συνεπάγεται αυτόματη φορολογική απαλλαγή για κάθε χρηματική μεταφορά.

Εάν ένας αδελφός στείλει χρήματα στον άλλο, τότε θα πρέπει να είναι σαφές αν πρόκειται για επιστροφή οφειλής, συμμετοχή σε κοινά έξοδα ή δωρεά.

Οι δωρεές μεταξύ αδελφών υπάγονται σε διαφορετικό φορολογικό καθεστώς από τις γονικές παροχές προς παιδιά.

Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται όταν χρησιμοποιείται τρίτο πρόσωπο ως ενδιάμεσος.

Ενδεικτικά αναφέρεται πως, εάν ένας αδελφός μεταφέρει χρήματα στη μητέρα του και εκείνη τα στέλνει στον άλλο αδελφό, τότε η πραγματική αιτία και η διαδρομή των χρημάτων θα πρέπει να μπορούν να τεκμηριωθούν. Η παρεμβολή ενός τρίτου προσώπου δεν αλλάζει από μόνη της τη φορολογική φύση της συναλλαγής.

IRIS:Τι πρέπει να γνωρίζουν οι χρήστες 

Η σωστή αιτιολογία και η διατήρηση αποδεικτικών στοιχείων μπορούν να διευκολύνουν την τεκμηρίωση των συναλλαγών.

Πάντως είναι απαραίτητο να αναγράφεται ο πραγματικός σκοπός της πληρωμής για τις καθημερινές μεταφορές, όπως ο διαμοιρασμός ενός λογαριασμού.

Είναι σημαντικό να ελέγχονται οι προβλεπόμενες φορολογικές υποχρεώσεις για μεγαλύτερα ποσά, δωρεές ή γονικές παροχές.