Καρκίνος: Αυξάνονται τα περιστατικά σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών

Αν και ο καρκίνος εξακολουθεί να αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να διαμορφώνεται μια διαφορετική εικόνα στις νεότερες γενιές. Ορισμένοι τύποι καρκίνου που στο παρελθόν εμφανίζονταν πιο σπάνια πριν από την ηλικία των 50 ετών παρουσιάζουν πλέον σημαντική αύξηση, προκαλώντας νέο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.

Νεότερη ανάλυση του World Cancer Research Fund (WCRF), η οποία βασίζεται σε δεδομένα από την Αγγλία, τις ΗΠΑ και την Ολλανδία, εντόπισε σημαντική άνοδο των καρκίνων πρώιμης έναρξης σε αρκετές μορφές της νόσου. Στην Αγγλία, επτά τύποι καρκίνου παρουσίασαν σημαντική αύξηση στους κάτω των 50 ετών: του μαστού, του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ήπατος, του παγκρέατος, του προστάτη και του ενδομητρίου.

«Μια ωρολογιακή βόμβα που πρέπει να εξουδετερώσουμε»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιωάννινα: Μαθαίνουμε ΚΑΡΠΑ και χρήση απινιδωτή στην 1η Ημερίδα Αναζωογόνησης

Τα στοιχεία από την Αγγλία αποτυπώνουν το μέγεθος της μεταβολής:

• • Στους άνδρες κάτω των 50 ετών, η επίπτωση του καρκίνου του προστάτη αυξήθηκε από 1 περιστατικό ανά 100.000 άτομα το 2001 σε 3,6 ανά 100.000 το 2023.

• • Ακόμη μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς είναι η μεταβολή στον καρκίνο του παχέος εντέρου: από 3,9 περιστατικά ανά 100.000 άτομα το 2001 έφτασε τα 8,4 το 2023, σημειώνοντας υπερδιπλασιασμό μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες.

• • Παρόμοια αυξητική τάση καταγράφηκε στους καρκίνους του ενδομητρίου και των νεφρών, με τα ποσοστά να ανέρχονται αντίστοιχα στα 3,9 και 3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα.

• • Ο καρκίνος του μαστού παρουσίασε μικρότερη, αλλά σαφή αύξηση, από 42 σε 47,5 περιστατικά ανά 100.000 άτομα.

• • Ανοδική τάση καταγράφηκε επίσης στους καρκίνους του παγκρέατος και του ήπατος.

Ο Mark Lawler, καθηγητής Ψηφιακής Υγείας και Μεταφραστικής Γονιδιωματικής του Καρκίνου στο Queen’s University Belfast, χαρακτήρισε την κατάσταση «ωρολογιακή βόμβα που πρέπει να εξουδετερώσουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα, διαφορετικά οι αριθμοί αναμφίβολα θα συνεχίσουν να αυξάνονται». Όπως επισήμανε, η τάση προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς καταγράφεται σε ένα περιβάλλον όπου παράγοντες του τρόπου ζωής συνδέονται ήδη με χιλιάδες θανάτους.

Παρόμοια εικόνα και εκτός Ηνωμένου Βασιλείου

Στις ΗΠΑ, στους κάτω των 50 ετών, η επίπτωση του καρκίνου των νεφρών υπερδιπλασιάστηκε από το 2000 έως το 2023, από 2,5 σε 5,3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Οι καρκίνοι του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και του παγκρέατος αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50%, ενώ ο καρκίνος του μαστού κατά περίπου 20%.

Στην Ολλανδία, σημαντική αύξηση σημειώθηκε στους καρκίνους του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας. Υπάρχει, ωστόσο, και αντίθετη τάση: ο καρκίνος του πνεύμονα στους κάτω των 50 ετών μειώθηκε και στις τρεις χώρες, εξέλιξη που συνδέεται με τη μακροχρόνια μείωση του καπνίσματος.

Γιατί αυξάνονται οι καρκίνοι στους νεότερους;

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφής απάντηση για την πρώιμη εμφάνιση των συγκεκριμένων τύπων καρκίνου. Οι ερευνητές εξετάζουν έναν συνδυασμό παραγόντων που ενδέχεται να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα.

Παράλληλα, διερευνάται ο πιθανός ρόλος περιβαλλοντικών εκθέσεων, όπως οι ρύποι, διάφορες χημικές ουσίες, τα πλαστικά και η ατμοσφαιρική και υδάτινη ρύπανση, καθώς και πιθανές αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου.

Σύμφωνα με το WCRF, περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου θεωρείται ότι μπορεί να αποδοθεί σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η έκθεση στον ήλιο, το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία και τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας.

Η δρ Vanessa Gordon-Dseagu, Research Translation Manager του WCRF, επισημαίνει ότι το παζλ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί: «Δεν κατανοούμε πλήρως γιατί εμφανίζονται περισσότεροι καρκίνοι σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Είναι πιθανό να παίζουν ρόλο παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον καρκίνο, όπως το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία, η διατροφή, το αλκοόλ και το κάπνισμα».

Ωστόσο, μέρος της αύξησης ενδέχεται να συνδέεται και με το γεγονός ότι σήμερα περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν τα ύποπτα συμπτώματα, απευθύνονται νωρίτερα στον γιατρό και έχουν πρόσβαση σε καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις. «Το κοινό γνωρίζει όλο και περισσότερο τους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο και τα σημεία και συμπτώματα που πρέπει να προσέχει και, επομένως, είναι πιθανότερο να αναζητήσει ιατρική φροντίδα όταν τα εμφανίσει», εξηγεί η δρ Gordon-Dseagu.

Όπως τονίζει, πάντως, η βελτίωση της διάγνωσης δεν εξηγεί συνολικά την εικόνα. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα προκειμένου να γίνει κατανοητό γιατί αυξάνονται οι καρκίνοι πρώιμης έναρξης.

Η δρ Γιώτα Μήτρου, εκτελεστική διευθύντρια Έρευνας και Πολιτικής του WCRF, χαρακτηρίζει την τάση ανησυχητική: «Πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει τον καρκίνο νωρίτερα απ’ ό,τι θα περίμενε ο ίδιος, η οικογένειά του και συχνά ο γιατρός του. Παρότι ο καρκίνος εξακολουθεί να είναι πολύ συχνότερος στους μεγαλύτερους ενήλικες, αυτές οι μεταβαλλόμενες τάσεις στις νεότερες γενιές πρέπει να αντιμετωπιστούν ως σοβαρή προτεραιότητα για την έρευνα και την πρόληψη».

Πηγή: ygeiamou.gr