Την αντίφαση ανάμεσα στην επιδείνωση των ακραίων καιρικών φαινομένων και την αυξανόμενη πολιτική πίεση για χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων αναδεικνύει άρθρο του Κωνσταντίνου Κεπαπτσόγλου, καθηγητή ΕΜΠ – ΣΑΤΜ/Τομέα Έργων Υποδομής και Αγροτικής Ανάπτυξης.
Αφορμή αποτελεί εκτενής ανασκόπηση της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, η οποία καταγράφει τις συχνά θανατηφόρες πλημμύρες που έπληξαν την Ευρώπη τους τελευταίους μήνες, αλλά και την ενίσχυση των φωνών που αμφισβητούν ή υποβαθμίζουν την κλιματική αλλαγή.
Πλημμύρες, καύσωνες και η «νέα κανονικότητα»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ευρώπη βιώνει πλέον μια νέα «κανονικότητα»: χειμερινές πλημμύρες, παρατεταμένους καύσωνες και εκτεταμένες πυρκαγιές το καλοκαίρι. Τα φαινόμενα αυτά εκδηλώνονται ενώ η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας δεν έχει ακόμη φτάσει το όριο του 1,5°C που θέτει η Συμφωνία των Παρισίων.
Η μετατόπιση του jet stream προς νότο, σε συνδυασμό με υψηλές πιέσεις στη Βόρεια Ευρώπη, έχει ως αποτέλεσμα τη μακρά παραμονή βροχοφόρων συστημάτων πάνω από συγκεκριμένες περιοχές. Παράλληλα, η αύξηση της θερμοκρασίας επιτρέπει στην ατμόσφαιρα να συγκρατεί περισσότερη υγρασία, ενισχύοντας την ένταση των βροχοπτώσεων και τον κίνδυνο πλημμυρών.
Το άρθρο της Guardian συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό από πλημμυρισμένες πόλεις της Νότιας Ευρώπης, με αναφορές σε Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Επιστημονικές προειδοποιήσεις
Επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία ότι οι κυβερνήσεις δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στο μέγεθος της απειλής. Ο κλιματολόγος Christophe Cassou, διευθυντής ερευνών στο γαλλικό CNRS, χαρακτήρισε τις πρόσφατες πλημμύρες στη Γαλλία άνευ προηγουμένου ως προς την έκταση και τον όγκο νερού.
Όπως σημειώνει, τα φαινόμενα που καταγράφονται εντάσσονται ήδη στα σενάρια των κλιματικών προσομοιώσεων, ενώ η έκπληξη των αρχών κάθε φορά που εκδηλώνονται δημιουργεί ερωτήματα για την ετοιμότητα και τον σχεδιασμό.
Πολιτικές οπισθοδρομήσεις και διεθνείς πιέσεις
Την ίδια στιγμή, καταγράφονται πολιτικές κινήσεις που, κατά το άρθρο, οδηγούν σε απορρύθμιση των περιβαλλοντικών κανόνων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προχωρήσει σε αποχώρηση από τη διεθνή συμφωνία για το κλίμα και σε μέτρα χαλάρωσης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright φέρεται να άσκησε πιέσεις στην Ευρώπη για αναθεώρηση ορίων μεθανίου και κανόνων βιωσιμότητας που επηρεάζουν τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Στην Ευρώπη, αν και η πλειονότητα των πολιτών αποδέχεται την κλιματική επιστήμη, αυξάνεται – σύμφωνα με την ανάλυση – η επιρροή πολιτικών δυνάμεων που αμφισβητούν τις πολιτικές για το κλίμα. Αναφορά γίνεται τόσο σε κόμματα της άκρας δεξιάς όσο και σε κεντρώους πολιτικούς που επανεξετάζουν «πράσινους» κανόνες υπό την πίεση οικονομικών συμφερόντων.
Κόστος ενέργειας και «τιμές άνθρακα»
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στις ευρωπαϊκές χημικές βιομηχανίες, οι οποίες ζητούν μείωση των «τιμών άνθρακα» της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι πλήττονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Οι τιμές αυτές αποτελούν βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των εκπομπών, αν και – όπως επισημαίνεται – δεν αποτυπώνουν πλήρως το πραγματικό περιβαλλοντικό κόστος.
Το άρθρο θέτει στο επίκεντρο το ερώτημα κατά πόσο η Ευρώπη θα επιμείνει στην εφαρμογή φιλόδοξων περιβαλλοντικών πολιτικών ή αν οι πολιτικές και οικονομικές πιέσεις θα οδηγήσουν σε χαλάρωση των δεσμεύσεων, σε μια περίοδο όπου τα ακραία φαινόμενα πολλαπλασιάζονται.