Κομισιόν: Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία και Ισπανία υπό μεταναστευτική πίεση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα την Πρώτη Ευρωπαϊκή Ετήσια Έκθεση για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, που συντάχθηκε στο πλαίσιο του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Η Έκθεση σηματοδοτεί την έναρξη του Ετήσιου Κύκλου Διαχείρισης Μετανάστευσης, ενός μηχανισμού που στοχεύει στην παροχή συνολικής εικόνας της κατάστασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον συντονισμό των πολιτικών ασύλου και μετανάστευσης μεταξύ των κρατών μελών.

Ο στόχος της Έκθεσης και η «Δεξαμενή Αλληλεγγύης»

Η Έκθεση παρουσιάζει τις μεταναστευτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και προτείνει τη σύσταση της πρώτης Ετήσιας Δεξαμενής Αλληλεγγύης, ενός εργαλείου υποστήριξης που θα εγκριθεί από το Συμβούλιο της ΕΕ. Η «Δεξαμενή Αλληλεγγύης» θα τεθεί σε εφαρμογή στα μέσα του 2026, όταν θα ενεργοποιηθεί πλήρως το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ισπανία και η Ιταλία θα είναι τα πρώτα επιλέξιμα κράτη για πρόσβαση στη δεξαμενή, καθώς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερη μεταναστευτική πίεση λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και του υψηλού αριθμού αφίξεων.

Μείωση παράνομων διελεύσεων – Βελτίωση της κατάστασης

Η Κομισιόν διαπιστώνει στη φετινή Έκθεση ότι η μεταναστευτική κατάσταση έχει βελτιωθεί την περίοδο Ιουλίου 2024 – Ιουνίου 2025, με τις παράνομες διελεύσεις των συνόρων να μειώνονται κατά 35%, εξέλιξη που αποδίδεται στη στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες. Παρ’ όλα αυτά, τονίζεται ότι η πίεση παραμένει υψηλή σε ορισμένα κράτη μέλη, κυρίως στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.

Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία και Ισπανία στο επίκεντρο της μεταναστευτικής πίεσης

Η Έκθεση αναφέρει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος συνεχίζουν να δέχονται αυξημένο αριθμό μεταναστών σε σχέση με το μέγεθος και τις υποδομές τους, ενώ η Ιταλία και η Ισπανία αντιμετωπίζουν μεγάλες ροές μεταναστών από θαλάσσιες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Τα τέσσερα αυτά κράτη θα μπορούν να αντλήσουν στήριξη από τη «Δεξαμενή Αλληλεγγύης», είτε μέσω μετεγκατάστασης αιτούντων άσυλο, είτε με οικονομική βοήθεια από άλλα κράτη μέλη, είτε με εναλλακτικά μέτρα στήριξης.

Κίνδυνος μεταναστευτικής πίεσης για άλλα κράτη μέλη

Πέρα από τα κράτη της Μεσογείου, η Έκθεση καταγράφει ότι και άλλες χώρες, όπως το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Κροατία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Φινλανδία, αντιμετωπίζουν ή ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεταναστευτικές πιέσεις το επόμενο διάστημα. Οι πιέσεις αυτές οφείλονται είτε σε υψηλό αριθμό αφίξεων είτε σε αδύναμα συστήματα υποδοχής είτε σε απειλές «εργαλειοποίησης της μετανάστευσης» από τρίτες χώρες.
Η Επιτροπή προτείνει για ορισμένα κράτη, όπως η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Κροατία, η Αυστρία και η Πολωνία, δυνατότητα έκπτωσης από τις συνεισφορές τους στη Δεξαμενή Αλληλεγγύης, προκειμένου να διευκολυνθεί η οικονομική τους συμμετοχή στο σύστημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2026 – Μηχανογραφικό 2026: Προθεσμία έως τις 16 Ιουλίου – Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι

Πώς θα λειτουργεί η Δεξαμενή Αλληλεγγύης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει η «Δεξαμενή Αλληλεγγύης» να λειτουργεί με ευέλικτο μηχανισμό στήριξης, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να επιλέγουν τον τρόπο συμμετοχής τους. Οι συνεισφορές μπορούν να λάβουν μορφή ανθρώπινης αλληλεγγύης (μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο), οικονομικής ενίσχυσης ή εναλλακτικών μέτρων, ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε χώρας.
Το Συμβούλιο της ΕΕ θα πρέπει να καθορίσει το μέγεθος της δεξαμενής και τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάθε κράτους μέλους, διασφαλίζοντας τη δίκαιη κατανομή της ευθύνης.