Κομισιόν: Οδηγίες επιβίωσης για 72 ώρες σε περίπτωση κρίσης – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες

Νέες οδηγίες για την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε φυσικές καταστροφές και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αυτάρκεια των νοικοκυριών κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες κρίσεις, με στόχο οι πολίτες να μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους μέχρι να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας από την Ευρωπαία Επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Hadja Lahbib, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου που περιλαμβάνει την εκπαίδευση των πολιτών, τη βελτίωση της ενημέρωσης και την ενίσχυση των εθνικών μηχανισμών πολιτικής προστασίας.

Αυτάρκεια για 72 ώρες – Οι τέσσερις βασικές κατευθύνσεις

Στο νέο πλαίσιο της Κομισιόν, η προετοιμασία για τις πρώτες τρεις ημέρες μιας έκτακτης ανάγκης αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να βοηθήσει τις εθνικές αρχές να ενημερώνουν και να προετοιμάζουν αποτελεσματικότερα τους πολίτες, μέσα από τέσσερις βασικούς άξονες:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σοβαρή κατολίσθηση στα Άγναντα – Αποκόπηκε τμήμα του δρόμου εντός του οικισμού (βίντεο)

– Αυτάρκεια 72 ωρών: Τα νοικοκυριά ενθαρρύνονται να διαθέτουν βασικά εφόδια και τσάντα έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορούν να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τους κατά το πρώτο τριήμερο μιας κρίσης, μέχρι να φτάσει η οργανωμένη βοήθεια.

– Εκπαίδευση από μικρή ηλικία: Προτείνεται η ένταξη γνώσεων και πρακτικών ετοιμότητας στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με κατάλληλη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Στόχος είναι τα παιδιά να αποκτούν βασικές δεξιότητες αντιμετώπισης κινδύνων χωρίς να προκαλείται φόβος ή ανασφάλεια.

– Προστασία των ατόμων με αναπηρία: Οι σχεδιασμοί έκτακτης ανάγκης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, εξασφαλίζοντας προσβάσιμες πληροφορίες και ουσιαστική συμμετοχή τους στην προετοιμασία.

– Έγκαιρη ενημέρωση για κινδύνους: Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να ενισχύσουν την επικοινωνία με τους πολίτες, παρέχοντας αξιόπιστες και κατανοητές πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια καταστροφή.

Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, αλλά αποτελούν συστάσεις προς τα κράτη μέλη για τη διαμόρφωση μιας κοινής κουλτούρας πρόληψης και ετοιμότητας.

Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ από το 2027

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 23 Οκτωβρίου, με πρώτη διοργάνωση το 2027.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία επιλέχθηκε επειδή συμπίπτει με την επέτειο δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, στις 23 Οκτωβρίου 2001.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και στην ανάδειξη της συμβολής των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, καθώς και των οργανώσεων πολιτικής προστασίας, στην αντιμετώπιση κρίσεων.

Η πρόταση συνδέεται και με τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πολιτών για την Ετοιμότητα, στην οποία συμμετείχαν 150 πολίτες από χώρες της ΕΕ κατά την περίοδο Μαρτίου–Μαΐου 2026.

Μεταξύ των προτάσεών τους περιλαμβανόταν η διοργάνωση ετήσιας Εβδομάδας Ετοιμότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για την προώθηση της νέας πρωτοβουλίας, η Κομισιόν σχεδιάζει συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

Σχέδιο για να συνεχίζουν να λειτουργούν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας

Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος των ευρωπαϊκών παρεμβάσεων αφορά τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας των εθνικών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, ακόμη και όταν μια καταστροφή προκαλεί σοβαρά προβλήματα στις υποδομές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει σχετική σύσταση για την επιχειρησιακή συνέχεια και τη διενέργεια δοκιμών αντοχής.

Στόχος είναι τα εθνικά σημεία επαφής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας να παραμένουν επιχειρησιακά σε 24ωρη βάση, ακόμη και σε συνθήκες εκτεταμένης κρίσης.

Η σύσταση προβλέπει την ανάπτυξη σχεδίων συνέχειας λειτουργίας και την τακτική δοκιμή της αποτελεσματικότητάς τους, αξιοποιώντας την εμπειρία προηγούμενων καταστροφών.

Οι παρεμβάσεις αποτελούν μέρος της Στρατηγικής της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, η οποία εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025 και προβλέπει τη συμμετοχή δημόσιων αρχών, επιχειρήσεων, οργανώσεων και πολιτών στην πρόληψη και αντιμετώπιση κρίσεων.

Η βασική κατεύθυνση της Κομισιόν είναι η ενίσχυση της δυνατότητας κάθε νοικοκυριού να ανταποκρίνεται στις πρώτες κρίσιμες ώρες μιας έκτακτης ανάγκης, παράλληλα με τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των κρατικών μηχανισμών.