Συνέχεια στο νέο γύρο αντιπαράθεσης που άνοιξε μετά την άρνηση της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του ΠΕΠ Ηπείρου να δώσει την παράταση που της ζήτησαν οι τέσσερις μεγάλοι Δήμοι της Ηπείρου, έδωσε σήμερα η δημοτική αρχή του Δήμου Ιωαννιτών, επανερχόμενη στο θέμα μετά τις αρχικές δηλώσεις του Δημάρχου Θωμά Μπέγκα και τη χθεσινή απάντηση της υπηρεσίας που διαχειρίζεται το ΕΣΠΑ στην Ήπειρο.
Η δημοτική αρχή του Δήμου Ιωαννιτών επιμένει πως δε δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα στην διαχείριση των πόρων του ΕΣΠΑ στην Ήπειρο αν δινόταν η εξάμηνη παράταση που ζήτησαν για τα έργα της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) οι τέσσερις μεγάλοι Δήμοι της Ηπείρου, γεγονός που ουσιαστικά ταύτισε με μεγάλη καθυστέρηση η ΕΥΔ με τη χθεσινή της απάντηση. Στη διάρκεια της συνέντευξης τύπου στο δημαρχείο το πρωί της Τρίτης, για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα του Δήμου Ιωαννιτών, ο Δήμαρχος Θωμάς Μπέγκας και ο αντιδήμαρχος αναπτυξιακού προγραμματισμού Θωμάς Γιωτίτσας απάντησαν με αρκετές αιχμές στην ΕΥΔ, υποστηρίζοντας την ανάγκη να αφεθεί επαρκής χρόνος για την ωρίμανση των έργων της ΣΒΑΑ.
Ο κ. Μπέγκας τόνισε πως υπάρχει μια τεχνική υπηρεσία στο Δήμο Ιωαννιτών που καλείται να καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια με τεράστια προβλήματα όπως η υποστελέχωση κτλ., την ώρα της ταυτόχρονης ενέργειας πολλαπλών προσκλήσεων ένταξης έργων.
«Ζητήσαμε και οι τέσσερις δήμοι μια παράταση 6 μηνών για να υπάρξει μια πληρότητα μελετών. Πήραμε μια απάντηση από την Διαχειριστική Αρχή με μεγάλη καθυστέρηση στην οποία μάλιστα αναφέρεται ότι με το κλείσιμο των προσκλήσεων για την ΒΑΑ αυτές δεν θα ανοίξουν ξανά. Επιφυλασσόμαστε να δούμε βάση ποιου νομικού πλαισίου ισχύει αυτό διότι είναι κάτι που το αντιμετωπίζουμε για πρώτη φορά. Η εμπειρία μας από προηγούμενες προγραμματικές περιόδους λέει ότι οι προσκλήσεις αυτές κλείνουν και ανοίγουν ξανά. Ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω πως 3 μήνες ακόμα παράτασης μέσα στο 2026 θα αναστάτωναν την λειτουργία της Διαχειριστικής Αρχής, με το ΕΣΠΑ να ολοκληρώνεται στα τέλη του 2029;» σημείωσε ο Δήμαρχος.
Σημείωσε πως εφόσον πρόκειται για “κλειδωμένες” χρηματοδοτήσεις υπέρ συγκεκριμένων Δήμων, ως εκ τούτου, και με δεδομένο ότι το ΕΣΠΑ θα τελειώσει με τον κανόνα ν+2 το 2029, δεν υπάρχει λογική στην άρνηση της ΕΥΔ για την τρίμηνη παράταση. Πρόσθεσε δε και το ρητορικό ερώτημα-αιχμή “που θα πάνε τα λεφτά;” αν οι Δήμοι Ιωαννιτών, Αρταίων, Πρέβεζας και Ηγουμενίτσας δεν ωριμάσουν γρήγορα τις μελέτες, υποννοώντας ότι μπορεί να υπάρχει άλλος σχεδιασμός για την αξιοποίηση αυτών των πόρων από πλευράς της Περιφερειακής Αρχής.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση αποδέχτηκε πως στην πολιτική υπάρχουν παιχνίδια ισχύος και πως ο Δήμος Ιωαννιτών στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι ο ισχυρός. Την ευθύνη της παρεξήγησης απέδωσε εμμέσως στον πολιτικό προϊστάμενο που στην προκειμένη περίπτωση είναι ο Περιφερειάρχης Ηπείρου.
Τι είπε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος
Αναφερόμενος στα έργα της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ), του μεγαλύτερου χρηματοδοτικού εργαλείου για τον Δήμο Ιωαννιτών, ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού τόνισε ότι το θέμα έχει λάβει ευρείες διαστάσεις το τελευταίο διάστημα, με αφορμή και το ομόθυμο αίτημα των τεσσάρων δικαιούχων Δήμων της Ηπείρου για ολιγόμηνη παράταση στην προθεσμία υποβολής των προτάσεων προς την ΕΥΔ της Περιφέρειας Ηπείρου. Ο κ. Γιωτίτσας ξεκαθάρισε με κατηγορηματικό τρόπο ότι «μοναδικός αρμόδιος φορέας για την επιλογή και την προτεραιοποίηση των έργων που υλοποιούνται μέσω της ΣΒΑΑ είναι η εκλεγμένη Δημοτική Αρχή». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ρόλος των Διαχειριστικών Αρχών είναι η τεχνική υποστήριξη των Δήμων και ο συνσχεδιασμός και χρονοπρογραμματισμός των προσκλήσεων, σε διαρκή και ουσιαστική συνεργασία μαζί τους.
«Οι δημοκρατικά εκλεγμένες Δημοτικές Αρχές και μόνο αυτές απολογούνται στους πολίτες και φέρουν την ευθύνη υλοποίησης των έργων που σχεδιάζουν», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η ευθύνη απέναντι στην τοπική κοινωνία δεν μπορεί να μετακυλίεται ούτε να αποσυνδέεται από τις πολιτικές αποφάσεις.
Αναφερόμενος στη σημασία της έγκαιρης απορρόφησης των ευρωπαϊκών πόρων, σημείωσε ότι αν οποιαδήποτε Διαχειριστική Αρχή αγωνιά για την αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων, αυτό ισχύει «στο πολλαπλάσιο» για τη Δημοτική Αρχή Ιωαννίνων. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «για εμάς τα έργα δεν είναι μόνο δείκτες και αριθμοί, ούτε μπαίνουν σε τεχνοκρατικά καλούπια», υπογραμμίζοντας ότι η ωρίμανση και η υλοποίηση των μεγάλων έργων συνιστούν μια βαθύτατα πολιτική διαδικασία.
Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία των έργων αποτελεί η επιστημονικά και τεχνικά άρτια εκπόνηση των μελετών, καθώς και η έγκαιρη επίλυση ιδιοκτησιακών, πολεοδομικών, περιβαλλοντικών και λοιπών εκκρεμοτήτων, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα και καθυστερήσεις στην υλοποίηση. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι στο παρελθόν υπήρξαν σημαντικά έργα, ακόμη και με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, τα οποία «δεν κατάφεραν ποτέ να φτάσουν καν στη φάση των μελετών», λόγω προχειρότητας στον αρχικό σχεδιασμό.
«Η Δημοτική μας Αρχή έχει πάρει συνειδητά την απόφαση να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος», τόνισε, προσθέτοντας ότι τα μεγάλα έργα έχουν και μεγάλες απαιτήσεις, όχι μόνο σε επίπεδο μελετών αλλά και στον συνολικό έλεγχο από την αρχή, ώστε να προλαμβάνονται δυσάρεστες εκπλήξεις που οφείλονται σε διαχρονικές ελλείψεις ή ανεπαρκή τεχνικά υπόβαθρα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό των έργων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή της Δημοτικής Αρχής.
Παράλληλα, εξήγησε ότι για τους παραπάνω λόγους κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση σε αρκετά σημεία της αρχικά εγκεκριμένης ΒΑΑ, καθώς και η σωστή ενσωμάτωση των τεσσάρων μεταφερόμενων έργων από την προηγούμενη ΒΑΑ. Υπενθύμισε ότι από τα συνολικά 40 εκατ. ευρώ, περίπου τα μισά είχαν ήδη δεσμευτεί για έργα που έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο, με κυριότερο τον μεγάλο δακτύλιο, γεγονός που περιόρισε ασφυκτικά τις δυνατότητες νέων παρεμβάσεων, ενώ τέλος, θύμισε ότι έπρεπε να διασφαλιστεί και η απαιτούμενη περιβαλλοντική συνεισφορά, ύψους 30% επί του συνολικού προϋπολογισμού.
Αναφερόμενος στη νέα ΒΑΑ, η οποία εγκρίθηκε από την ΕΥΔ Ηπείρου στις 3 Δεκεμβρίου 2024, επισήμανε ότι η ενεργοποίηση της Τεχνικής Βοήθειας δεν μπορούσε να γίνει άμεσα, καθώς πρόκειται για διαδικασία με σύνθετο νομικό πλαίσιο και αυστηρές προϋποθέσεις επιλογής συνεργατών. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε ότι η Τεχνική Βοήθεια δεν αποτελεί το μοναδικό εργαλείο ωρίμανσης μελετών, καθώς «η δουλειά έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και καιρό από τις ίδιες τις υπηρεσίες του Δήμου».
Ως απόδειξη, ανέφερε τις δύο πρόσφατες προτάσεις που υποβλήθηκαν και αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση του σχολικού συγκροτήματος του 3ου Λυκείου και των 1ου και 3ου Γυμνασίων, προϋπολογισμού 2,7 εκατ. ευρώ, καθώς και τη βιοκλιματική ανάπλαση εννέα σχολικών αυλών, ύψους 7,3 εκατ. ευρώ, οι οποίες μελετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις υπηρεσίες του Δήμου με τη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών και του ΤΕΕ Ηπείρου.
Τέλος, αναφερόμενος στα τρία έργα για τα οποία ζητήθηκε εξάμηνη παράταση – την ανάπλαση του Δημοτικού Parking, την Πλατεία Χατζή και τον νέο παραλίμνιο ποδηλατόδρομο – τόνισε ότι βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης. «Το αίτημα αυτό δεν δείχνει ανετοιμότητα, αλλά υπευθυνότητα και σεβασμό απέναντι στους πολίτες και στα χρήματα που διαχειριζόμαστε. Εύχομαι στο τέλος να επικρατήσει η λογική. Γιατί αν δε γίνει αυτό, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τις χαμένες ευκαιρίες και ποιος θα διασφαλίσει ότι υπάρχει σοβαρό και ρεαλιστικό εναλλακτικό σχέδιο ώστε οι πολύτιμοι αυτοί πόροι να μη χαθούν; Εμείς θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για τους Γιαννιώτες. Η δουλειά δεν σταματά», κατέληξε, δηλώνοντας ότι η Δημοτική Αρχή παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της υλοποίησης σωστών, ώριμων και βιώσιμων έργων για την πόλη.