Σαφές πλαίσιο προϋποθέσεων για την εγκατάσταση data center στα Ιωάννινα ζητά η παράταξη «Κοινό των Ηπειρωτών», θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία του περιβάλλοντος, των φυσικών πόρων και του κοινωνικού συμφέροντος.
Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις για ένταξη μεγάλης επένδυσης στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο, η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης του Περιφερειακού Συμβουλίου επισημαίνει ότι η δημιουργία data centers αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας, καθώς επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση ενέργειας και νερού. Όπως τονίζεται, πρόκειται για ιδιαίτερα ενεργοβόρες εγκαταστάσεις, ενώ η χρήση μεγάλων ποσοτήτων νερού για την ψύξη τους ασκεί πίεση σε έναν ήδη ευαίσθητο φυσικό πόρο.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη διεθνή εμπειρία, σύμφωνα με την οποία η λειτουργία τέτοιων υποδομών μπορεί να επηρεάσει και τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της αυξημένης και σταθερής ζήτησης.
Στην ανακοίνωσή της, η παράταξη «Κοινό των Ηπειρωτών» ξεκαθαρίζει ότι δεν απορρίπτει τις ψηφιακές επενδύσεις, ωστόσο θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την υλοποίησή τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αποκλεισμός εγκατάστασης σε προστατευόμενες ή παραγωγικές περιοχές, η αποφυγή χωροθέτησης κοντά σε κατοικημένες ζώνες, καθώς και η πλήρης αξιολόγηση του ενεργειακού αποτυπώματος πριν από οποιαδήποτε έγκριση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με την πρόταση για σαφή όρια κατανάλωσης και δεσμεύσεις βιώσιμης χρήσης, αλλά και στην ανάγκη ενεργειακής αυτονομίας μέσω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Παράλληλα, προτείνεται η εφαρμογή μοντέλου ανεξάρτητης τροφοδοσίας, ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση του δημόσιου δικτύου.
Η παράταξη «Κοινό των Ηπειρωτών» ζητά επίσης να διασφαλίζεται ότι σε περιόδους ενεργειακής ή υδατικής πίεσης θα προηγούνται οι ανάγκες των πολιτών και της πρωτογενούς παραγωγής, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής της Περιφέρειας και των Δήμων στη διαδικασία αδειοδότησης.
Ως σαφείς προϋποθέσεις ορίζει η περιφερειακή παράταξη τα εξής:
- Ρητό αποκλεισμό εγκατάστασης σε προστατευόμενες περιοχές, βιοτόπους/ υγροτόπους, ζώνες υψηλής τουριστικής ή αγροτικής εκμετάλλευσης και γης υψηλής παραγωγικότητας,
- Απαγόρευση εγκατάστασης κοντά σε κατοικημένες περιοχές, προκειμένου να αποτραπεί η όχληση από θόρυβο και η διατάραξη του τοπικού μικροκλίματος.
- Πλήρης και ανεξάρτητη αξιολόγηση του ενεργειακού αποτυπώματος, πριν από οποιαδήποτε έγκριση σύνδεσης με το δίκτυο, με τεκμηρίωση της επίδρασης στα τιμολόγια και στη σταθερότητα του δικτύου ενέργειας.
- Υποχρεωτική ενσωμάτωση της κατανάλωσης νερού στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με σαφή όρια, ελέγχους και δεσμεύσεις για βιώσιμη χρήση των υδάτινων πόρων.
- Εξασφάλιση ενεργειακής αυτονομίας σε σημαντικό βαθμό, μέσω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης, ώστε να περιορίζεται η επιβάρυνση του δημόσιου δικτύου.
- Εφαρμογή του μοντέλου ανεξάρτητης τροφοδοσίας («behind the meter»), κατά το οποίο τα data centers θα καλύπτουν τις ενεργειακές τους ανάγκες μέσω ιδιωτικών μονάδων παραγωγής, αποσυνδεδεμένων από το δημόσιο δίκτυο, μειώνοντας έτσι την πίεση τόσο στο ενεργειακό σύστημα όσο και στα τιμολόγια των καταναλωτών.
- Προτεραιότητας στις Τοπικές Ανάγκες: Διασφάλιση ότι σε περιόδους λειψυδρίας ή ενεργειακής στενότητας, οι ανάγκες των πολιτών και της πρωτογενούς παραγωγής (γεωργία, κτηνοτροφία) θα προηγούνται των βιομηχανικών καταναλώσεων των data centers.
- Αξιολόγηση της επίδρασης στο δημόσιο συμφέρον.
- Ουσιαστικό ρόλο της Περιφέρειας και των Δήμων στη διαδικασία αδειοδότησης.
Τέλος, καλεί την Περιφερειακή Αρχή να φέρει το θέμα προς συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου, με τη συμμετοχή των τοπικών φορέων και της κοινωνίας, ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία των τοπικών κοινωνιών.