Κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας και τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη κατέθεσε η Νέα Αριστερά, με πρωτοβουλία της Μερόπης Τζούφη και τη συνυπογραφή ολόκληρης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, για τα όσα εξελίσσονται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).
Στο επίκεντρο βρίσκονται τόσο η καθολική απαγόρευση εκδηλώσεων μετά τις 22:00 που επέβαλε η Πρυτανεία, όσο και η ποινική δίωξη 38 φοιτητών και φοιτητριών για «παρεμπόδιση λειτουργίας δημόσιας υπηρεσίας», επειδή συμμετείχαν σε προβολή κινηματογραφικής ταινίας μετά τις 22:00 – σε ώρες όπου δεν διεξάγονται μαθήματα, εξετάσεις ή διοικητικές διαδικασίες.
Υπενθυμίζεται ότι οι απαγορεύσεις ξεκίνησαν με αφορμή εκδήλωση για την οποία είχαν προσαχθεί 318 άτομα, χωρίς τελικά να υπάρξει καμία σύλληψη και χωρίς να διαπιστωθεί καμία φθορά πανεπιστημιακής περιουσίας. Παρ’ όλα αυτά, εγκαθιδρύθηκε ένα καθεστώς γενικευμένων περιορισμών που ποινικοποιεί την πολιτιστική και συλλογική ζωή του πανεπιστημίου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι δημόσιες και επώνυμες καταγγελίες που διατυπώθηκαν σε συνέντευξη Τύπου του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, παρουσία μελών ΔΕΠ, συνηγόρων υπεράσπισης και γονέων συλληφθέντων. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, κατά τη διαδικασία κράτησης στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης επιβλήθηκαν εξευτελιστικές σωματικές έρευνες: φοιτητές υποχρεώθηκαν να αφαιρέσουν τα εσώρουχά τους και να σκύψουν, ενώ φοιτήτριες υποχρεώθηκαν να αφαιρέσουν το παντελόνι τους.
Εφόσον επιβεβαιωθούν, πρόκειται για πρακτικές που προσβάλλουν κατάφωρα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και υπερβαίνουν κάθε όριο αναλογικότητας, ιδίως όταν πρόκειται για νέους ανθρώπους που κατηγορούνται για πλημμέλημα χωρίς πράξεις βίας ή φθοράς.
Η Νέα Αριστερά ζητά άμεση και ανεξάρτητη διερεύνηση των καταγγελιών, απόσυρση των ποινικών κατηγοριών και άρση των οριζόντιων περιορισμών που αλλοιώνουν τη λειτουργία του πανεπιστημίου. Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν είναι χώρος πειθαρχικής επιτήρησης ούτε πεδίο επίδειξης αυστηρότητας. Είναι χώρος ελευθερίας, κριτικής σκέψης και δημοκρατικής συνύπαρξης. Και όποιος ανέχεται την ταπείνωση νέων ανθρώπων στο όνομα της «ασφάλειας» διαβρώνει τον ίδιο τον πυρήνα του κράτους δικαίου.
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:
Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί θεσμικά κατοχυρωμένος χώρος επιστημονικής ελευθερίας, δημοκρατικής συμμετοχής και πολιτιστικής δημιουργίας. Η επιβολή γενικευμένων απαγορεύσεων και η ποινικοποίηση πολιτιστικών δράσεων αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του και δημιουργούν ένα καθεστώς προληπτικής καταστολής που δεν συνάδει με το Σύνταγμα και το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ.
Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) έχει επιβληθεί από την Πρυτανεία καθολική απαγόρευση δράσεων μετά τις 22:00, συμπεριλαμβανομένων πολιτιστικών και καλλιτεχνικών πρωτοβουλιών. Η απαγόρευση αυτή εγκαινιάστηκε με αφορμή την εκδήλωση για την οποία προσήχθησαν 318 άτομα, χωρίς να προκύψει σύλληψη ή διαπιστωμένη φθορά πανεπιστημιακής περιουσίας. Πρόκειται για πρωτοφανές μέτρο προληπτικού χαρακτήρα, το οποίο προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας και στη συνταγματική προστασία της ελευθερίας των συναθροίσεων.
Στο πλαίσιο εφαρμογής αυτής της πολιτικής, 38 φοιτητές και φοιτήτριες συνελήφθησαν και κατηγορούνται για «παρεμπόδιση λειτουργίας δημόσιας υπηρεσίας» λόγω προβολής κινηματογραφικής ταινίας μετά τις 22:00. Ωστόσο, κατά τις συγκεκριμένες ώρες δεν υφίσταται εκπαιδευτική ή διοικητική λειτουργία που να παρεμποδίστηκε.
Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια δημόσιας συνέντευξης Τύπου του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, παρουσία μελών ΔΕΠ και συνηγόρων υπεράσπισης – μεταξύ των οποίων μέλος του ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης – και γονέων συλληφθέντων, διατυπώθηκαν επώνυμες και ευθείες καταγγελίες ότι κατά τη διαδικασία κράτησης στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης επιβλήθηκαν εξευτελιστικές σωματικές έρευνες.
Συγκεκριμένα, καταγγέλθηκε ότι φοιτητές υποχρεώθηκαν να αφαιρέσουν τα εσώρουχά τους, ενώ φοιτήτριες υποχρεώθηκαν να αφαιρέσουν το παντελόνι τους. Οι καταγγελίες αυτές διατυπώθηκαν δημόσια, με ονομαστική αναφορά, και έχουν επαναληφθεί από περισσότερους του ενός συλληφθέντες.
Εφόσον αληθεύουν, πρόκειται για πρακτικές που προσβάλλουν ευθέως την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ενδέχεται να παραβιάζουν τόσο το Σύνταγμα όσο και τις διεθνείς συμβάσεις προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Η κυβέρνηση προσπαθεί εναγωνίως να διαμορφώσει την εικόνα ενός πανεπιστημίου «παραβατικότητας» αν και δεν στοιχειοθετούνται πράξεις βίας ή φθοράς. Την ίδια στιγμή που τα πραγματικά προβλήματα – υποχρηματοδότηση, υποστελέχωση, έλλειψη μόνιμου προσωπικού φύλαξης, ανεπαρκείς υποδομές και φοιτητική μέριμνα – παραμένουν άλυτα.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Με ποια νομική βάση και με ποια τεκμηρίωση επιβλήθηκε η καθολική απαγόρευση δράσεων μετά τις 22:00 στο ΑΠΘ;
2. Ποια περιστατικά στοιχειοθετούν την «παρεμπόδιση λειτουργίας δημόσιας υπηρεσίας» στην περίπτωση των 38 φοιτητών και φοιτητριών;
3. Έχει διαταχθεί άμεσα και ανεξάρτητα η διερεύνηση των καταγγελιών περί εξευτελιστικών σωματικών ερευνών; Εάν όχι, για ποιο λόγο;
4. Ποιες είναι οι ισχύουσες οδηγίες της ΕΛ.ΑΣ. για τη διενέργεια σωματικών ερευνών και σε ποια βάση κρίθηκε αναγκαία η εφαρμογή τέτοιων μέτρων σε φοιτητές που κατηγορούνται για πλημμέλημα;
5. Προτίθεται το Υπουργείο Παιδείας να καλέσει άμεσα τις πρυτανικές αρχές σε διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα για την άρση οριζόντιων και ανεφάρμοστων περιορισμών;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Τζούφη Μερόπη, Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία), Αχτσιόγλου Ευτυχία (Έφη), Δρίτσας Θεόδωρος, Ζεϊμπέκ Χουσεΐν, Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος), Οζγκιούρ Φερχάτ, Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη), Τζανακόπουλος Δημήτριος, Τσακαλώτος Ευκλείδης, Φωτίου Θεανώ , Χαρίτσης Αλέξης.