Ο Αϊ Λιάς του Θεριακησίου: Από το στρατηγείο του Βενιζέλου στην εγκατάλειψη

Σε κίνδυνο εγκατάλειψης βρίσκεται το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στο Άνω Θεριακήσι, ένα σημείο με ξεχωριστή ιστορική σημασία για την Ήπειρο και την Ελλάδα. Το μνημείο, που κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913 χρησιμοποιήθηκε από τον ελληνικό στρατό ως παρατηρητήριο για την παρακολούθηση των οχυρών του Μπιζανίου, σήμερα είναι σχεδόν απροσπέλαστο και ετοιμόρροπο.

Το μικρό εκκλησάκι, χτισμένο σε στρατηγική τοποθεσία πάνω από τη θέση “Ζ”, προσέφερε θέαση των τουρκικών γραμμών άμυνας και είχε καθοριστικό ρόλο στη στρατιωτική δράση της εποχής. Από εκεί πέρασε σύσσωμη η βασιλική οικογένεια, ενώ έχει καταγραφεί και επίσκεψη του τότε πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου. Οι ιστορικές φωτογραφίες που σώζονται τεκμηριώνουν τη σημασία του σημείου και τον ρόλο που διαδραμάτισε στην πορεία της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων.

Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα του μνημείου είναι απογοητευτική. Δεν υπάρχει προσβάσιμος δρόμος προς το εκκλησάκι, ενώ η πρόσβαση απαιτεί πεζοπορία σε δύσβατο και παραμελημένο μονοπάτι. Ο Παναγιώτης Κωσταρέλλης ήταν από τους λίγους που κατάφεραν πρόσφατα να φτάσουν εκεί, καταγράφοντας με κόπο την κατάσταση εγκατάλειψης. Το εκκλησάκι στέκεται όρθιο σχεδόν από τύχη, με τη φθορά του χρόνου να απειλεί τη στατική του επάρκεια.

Η τοπική κοινωνία, οι ιστορικοί και οι κάτοικοι της περιοχής κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, απευθύνοντας έκκληση στην Περιφέρεια Ηπείρου, τον Δήμο Δωδώνης αλλά και τον Δήμο Ιωαννιτών – αφού το σημείο συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία των Ιωαννίνων – να παρέμβουν άμεσα για τη διάσωση του μνημείου. Η ανάγκη προστασίας του δεν είναι μόνο τοπικής σημασίας, αλλά αφορά το σύνολο της ιστορικής μνήμης της χώρας.