Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 25% όλων των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ. Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ παραμένει μία από τις τρεις κύριες αιτίες θανάτου στους ευρωπαϊκούς δρόμους, μαζί με την υπερβολική ταχύτητα και τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας. Υπολογίζεται ότι περίπου 6.500 ζωές θα μπορούσαν να σωθούν κάθε χρόνο εάν όλοι οι οδηγοί τηρούσαν τη νομοθεσία και απέφευγαν την οδήγηση μετά την κατανάλωση αλκοόλ.
Η Ευρώπη πρωταθλήτρια στην κατανάλωση αλκοόλ
Η Ευρώπη κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως στην κατανάλωση αλκοόλ, με μέσο όρο 9,2 λίτρων καθαρού αλκοόλ ανά άτομο ετησίως. Ωστόσο, η κατανάλωση παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC). Χαμηλότερα επίπεδα καταγράφονται στη Μάλτα, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, ενώ αυξημένα ποσοστά εντοπίζονται στην Εσθονία, την Τσεχία και την Ιρλανδία.
Ακόμη και μικρές ποσότητες αλκοόλ επηρεάζουν την οδήγηση
Το αλκοόλ, ακόμη και σε περιορισμένες ποσότητες, επηρεάζει τις αντιδράσεις, την κρίση και τη συγκέντρωση του οδηγού. Οι επιπτώσεις κυμαίνονται από μειωμένη ικανότητα αντίληψης έως απώλεια συντονισμού, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος. Έρευνες δείχνουν ότι με περιεκτικότητα αλκοόλ στο αίμα (BAC) 0,8 g/l, ο κίνδυνος εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα αυξάνεται 2,7 φορές σε σχέση με έναν νηφάλιο οδηγό, ενώ με BAC 1,5 g/l, ο κίνδυνος σοβαρού ή θανατηφόρου ατυχήματος είναι έως και 200 φορές μεγαλύτερος.
Υποχρεωτική συσκευή ανίχνευσης αλκοόλ στην Ιταλία
Η Ιταλία εισάγει αυστηρότερα μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου, καθιστώντας υποχρεωτική την εγκατάσταση συσκευής ανίχνευσης αλκοόλ (alcolock) στα οχήματα οδηγών που έχουν καταδικαστεί για οδήγηση υπό την επήρεια. Η συσκευή εμποδίζει την εκκίνηση του αυτοκινήτου αν ανιχνεύσει αλκοόλ στην αναπνοή του οδηγού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ETSC, όσοι έχουν καταδικαστεί με περιεκτικότητα αλκοόλ άνω των 0,8 g/l οφείλουν να χρησιμοποιούν τη συσκευή για δύο έτη, μετά την ολοκλήρωση της ποινής αφαίρεσης της άδειας κυκλοφορίας. Για περιεκτικότητα άνω του 1,5 g/l, η υποχρέωση επεκτείνεται στα τρία έτη. Η εγκατάσταση γίνεται αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένα συνεργεία, με πιστοποιημένο έλεγχο και ετήσια επανέκδοση βαθμονόμησης. Παραβίαση ή παράκαμψη της συσκευής συνεπάγεται αυστηρές κυρώσεις.
Ευρωπαϊκές χώρες που εφαρμόζουν το μέτρο
Εκτός από την Ιταλία, τη χρήση συσκευών ανίχνευσης αλκοόλ έχουν θεσπίσει η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Δανία, η Σουηδία, η Πολωνία, η Λιθουανία και η Φινλανδία. Οι χώρες αυτές εφαρμόζουν είτε υποχρεωτικά είτε πιλοτικά προγράμματα, με στόχο τη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.