Οδικός τουρισμός με τροχόσπιτα: Ευκαιρία για την Ήπειρο ή χαμένη πρόκληση; (βίντεο)

Ο τουρισμός με τροχόσπιτο, είτε πρόκειται για αυτοκινούμενο όχημα είτε για ρυμουλκούμενο τύπου campervan, γνωρίζει εντυπωσιακή άνοδο σε ολόκληρη την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Το 2024, οι νέες εγγραφές οχημάτων αναψυχής ξεπέρασαν τις 220.000, με τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο να πρωταγωνιστούν. Στην Ελλάδα, αν και η αγορά παραμένει μικρή, η ζήτηση αυξάνεται ραγδαία, κυρίως από τουρίστες που επιλέγουν την ελευθερία και την αυτονομία που προσφέρει το τροχόσπιτο. Η ενοικίαση campervan γνώρισε άνοδο άνω του 400% μέσα σε μία μόνο χρονιά, χωρίς όμως η εγχώρια αγορά να διαθέτει επαρκές απόθεμα οχημάτων ή τις αναγκαίες υποδομές.

Παρά την ανοδική τάση, η Ελλάδα παραμένει ουραγός σε βασικούς τομείς: η νομοθεσία είναι ιδιαίτερα περιοριστική, απαγορεύοντας τη διανυκτέρευση τροχόσπιτων σε δημόσιους χώρους, παραλίες, δάση, ακόμα και σε δημοτικά πάρκινγκ. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, με την εφαρμογή του νόμου 5170/2025, επιτρέπεται η στάθμευση μόνο ενός οχήματος ανά ιδιωτικό ακίνητο, ενώ κάθε μορφή προσωρινής εγκατάστασης εκτός οργανωμένου camping θεωρείται παράνομη. Η αυστηροποίηση του πλαισίου δημιουργεί σύγχυση σε ταξιδιώτες και αποτρέπει την ανάπτυξη του vanlife ως θεσμοθετημένης μορφής τουρισμού.

Την ίδια στιγμή, οι υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς. Σε αντίθεση με την Ευρώπη, όπου σε κάθε χώρα υπάρχουν σημεία στάθμευσης με παροχές νερού, ρεύματος, Wi-Fi και αποχέτευσης, στην Ελλάδα τα σημεία ανεφοδιασμού είναι ελάχιστα, ακόμα και σε τουριστικές περιοχές. Η ηλεκτροδότηση στους περισσότερους χώρους camping δεν ξεπερνά τα 6-8 ampere, κάτι που δεν επαρκεί για τα σύγχρονα οχήματα, ενώ απουσιάζει οποιοδήποτε οργανωμένο δίκτυο stopover για ολιγόωρη στάθμευση.

Πρόσθετο εμπόδιο αποτελεί η φορολογία εισαγωγής τροχόσπιτων, ιδιαίτερα για μεταχειρισμένα από χώρες εκτός Ε.Ε., με υψηλούς δασμούς και ΦΠΑ, αλλά και με πρόσθετους φόρους ταξινόμησης. Έτσι, ενώ σε πολλές χώρες η αγορά μεταχειρισμένου camper αποτελεί προσιτή λύση, στην Ελλάδα παραμένει πολυτέλεια.

Η Ήπειρος, παρά τη φυσική ομορφιά και τα κατάλληλα τοπία για ήπια ανάπτυξη εναλλακτικού τουρισμού, δεν διαθέτει οργανωμένα σημεία στάσης ή ανεφοδιασμού για τροχόσπιτα. Οι επισκέπτες, κυρίως από το εξωτερικό, αναζητούν σημεία στάθμευσης, αλλά συναντούν ελλείψεις, απαγορεύσεις και απουσία ενημέρωσης.

Αν η Περιφέρεια Ηπείρου και οι τοπικοί Δήμοι επιθυμούν να εντάξουν την περιοχή στον χάρτη του σύγχρονου οδικού τουρισμού, χρειάζονται άμεσα συγκεκριμένες παρεμβάσεις: δημιουργία υποδομών ανεφοδιασμού και στάσης, αποσαφήνιση κανονισμών για προσωρινή στάθμευση, προώθηση επενδύσεων σε τοπικά stopovers και καμπάνιες ευαισθητοποίησης για κατοίκους και επαγγελματίες. Μόνο έτσι η Ήπειρος μπορεί να προσελκύσει με ουσιαστικό και βιώσιμο τρόπο τους ταξιδιώτες του μέλλοντος — εκείνους που επιλέγουν να ζουν και να ταξιδεύουν «σε ρόδες», με σεβασμό στον τόπο και τις τοπικές κοινωνίες.