Οι αιτήσεις για τα «Εξοικονομώ» της ενέργειας- Πώς προχωρούν τα προγράμματα, πόσοι θα πάρουν χρήματα

Τη προσπάθεια να καλυφθούν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα εκατοντάδες χιλιάδες αιτήματα νοικοκυριών για ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και αλλαγή εξοπλισμού, που «τρέχουν» με ένα καταιγιστικό ρυθμό άνω των 3.000 την ημέρα, υποδηλώνει η οριζόντια παράταση του ενός περίπου μήνα που ανακοίνωσε προχθές το ΥΠΕΝ για δύο από τα πιο «λαϊκά» προγράμματα εξοικονόμησης.

Το «Εξοικονομώ 2025», για το οποίο η καταληκτική ημερομηνία μετατίθεται για τις 13 Απριλίου, και αυτό για θερμοσίφωνες και αντλίες, που παίρνει παράταση ως τις 30 Απριλίου, μαζί με τα υπόλοιπα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης (ΟΤΑ, τουρισμός, για δημοτικά – νηπιαγωγεία, κ.λπ.), συνολικού προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ, που είχαν προκηρυχθεί στις αρχές του έτους.

Μπροστά στο κίνδυνο λίγες μέρες πριν την εκπνοή της καταληκτικής προθεσμίας να μείνουν εκτός χιλιάδες ενδιαφερόμενοι που έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία, η νέα ηγεσία του ΥΠΕΝ, εισακούγοντας τα αιτήματα των μηχανικών, προχώρησε στη παράταση, έτσι ώστε να μπουν στο σύστημα όσο το δυνατόν περισσότεροι.

Στη περίπτωση των άλλων προγραμμάτων, ακριβώς επειδή το ενδιαφέρον δεν ήταν το αναμενόμενο, η παράταση συνιστά μια δεύτερη ευκαιρία, ώστε να μη μείνουν αδιάθετα κονδύλια, όπως δείχνει και ο σχετικός πίνακας.

Τα ίδια ταχεία αντανακλαστικά υποδηλώνει και η προσπάθεια να αναζητηθούν νέα κεφάλαια για το «Εξοικονομώ» και αυτό για θερμοσίφωνες και αντλίες, είτε από προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ (εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αντληθούν συνολικά 500 εκατ. ευρώ), είτε ενδεχομένως από άλλα ευρωπαϊκά ταμεία, προκειμένου να αυξηθεί το αρχικό μπάτζετ των περίπου 700 εκατ. ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αγροτικό πετρέλαιο: Από 1η Νοεμβρίου χωρίς ΕΦΚ στην αντλία – Μείωση 50,84 λεπτά το λίτρο με QR code

Είναι σαφής ο στόχος να καλυφθούν όσο το δυνατόν περισσότερες αιτήσεις για επενδύσεις εξοικονόμησης, όπου όμως το ενδιαφέρον ξεπερνά κατά πολύ τις δημοσιονομικές αντοχές.

Η αριθμητική δείχνει τα εξής για τα δύο πιο ευρείας απήχησης από τα επτά προγράμματα.

* Στο μεν «Εξοικονομώ 2025», δύο ημέρες πριν τη λήξη της αρχικής προθεσμίας (έληγε σήμερα 20 Μαρτίου), είχαν οριστικοποιηθεί 24.262 αιτήσεις, ωστόσο στο σύστημα βρίσκονταν ακόμη πάνω από 62.000, που για κάποιο λόγο δεν έχουν μέχρι σήμερα ολοκληρωθεί, δηλαδή κατατεθεί οριστικά.

Κρίνοντας από την εμπειρία των παλαιότερων «Εξοικονομώ», περίπου τα 2/3 όσων ξεκινούν να κάνουν αίτηση, τελικά την ολοκληρώνουν. Αυτό σημαίνει ότι δυνητικά θα μπορούσαν να προστεθούν στις ήδη οριστικοποιημένες αιτήσεις, επιπλέον 40.000.

Αλλά με βάση τον αρχικό προϋπολογισμό των 396 εκατ. ευρώ και με δεδομένο ότι η μέση επιδότηση υπολογίζεται στα 20.000 ευρώ, υπολογίζεται ότι μπορούν να καλυφθούν γύρω στις 20.000 αιτήσεις.

Αυτός είναι και ο λόγος που επιχειρείται να εξασφαλιστούν επιπλέον ευρωπαϊκοί πόροι για επέκταση του προγράμματος στο βαθμό φυσικά των δημοσιονομικών περιθωρίων. Ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι που να μπορούν να καλύψουν το σύνολο του ενδιαφέροντος προφανώς και δεν υπάρχουν, όπως είχε κάνει σαφές και ο προκάτοχος του κ. Παπασταύρου, Θόδωρος Σκυλακάκης.

Στις τότε δηλώσεις του είχε επισημάνει ότι οι όποιοι πρόσθετοι πόροι θα στοχεύσουν σε περιοχές και κατηγορίες νοικοκυριών με αυξημένες ανάγκες, όπως τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι πληγείσες από φυσικές καταστροφές περιοχές.

Κάνοντας σημειωτέον το «breakdown» των οριστικών αιτήσεων, το 60% αφορά αυτές ακριβώς τις ειδικές κατηγορίες στις οποίες στοχεύει το πρόγραμμα. Τους πληγέντες των φυσικών καταστροφών στη Θεσσαλία και τους σεισμόπληκτους στο Αρκαλοχώρι Κρήτης (8.372 αιτήσεις), τις οικογένειες με μέλος ή μέλη ΑμεΑ (3.385) και τα ευάλωτα νοικοκυριά (3.002).

* Στη περίπτωση του «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», οι αριθμοί δείχνουν ότι δύο πάντα μέρες πριν την ανακοίνωση της παράτασης (έληγε στις 31 Μαρτίου), είχαν κατατεθεί συνολικά 147.041 αιτήσεις. Από αυτές οι 90.788 αφορούν την αντικατάσταση παλαιού ηλιακού θερμοσίφωνα με καινούργιου και οι 56.253 αγορά αντλίας θερμότητας.

Είναι μια αναλογία 60/40, όταν οι αρχικές εκτιμήσεις μιλούσαν για ένα 90/10. Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι υποβλήθηκαν πολύ περισσότερα αιτήματα επιδότησης των πολύ ακριβότερων αντλιών έναντι εκείνων για τους φθηνότερους ηλιακούς.

Κρίνοντας από το διαθέσιμο προϋπολογισμό των 223 εκατ ευρώ, εκτιμάται ότι μπορεί να καλυφθούν περίπου 70.000 αιτήματα, δηλαδή γύρω στα μισά. Και εδώ καταβάλλεται προσπάθεια να αντληθούν πόροι από άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα ή νέα ευρωπαϊκά ταμεία.

Τα παραπάνω συγκλίνουν για μια ακόμη φορά στο ίδιο συμπέρασμα. Το ενδιαφέρον για αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος της χώρας που υπολογίζεται σε 4,3 εκατομμύρια κατοικίες και την αλλαγή εξοπλισμού θέρμανσης είναι τεράστιο, ωστόσο τα δημοσιονομικά περιθώρια συγκεκριμένα.

Γεγονός που με τη σειρά του σημαίνει ότι ακόμη και αν εξασφαλιστούν περαιτέρω κονδύλια, το «παράθυρο» σταδιακά κλείνει. Και οι όποιοι τυχόν νέοι γύροι προγραμμάτων θα έχουν αντικειμενικά όλο και πιο απαιτητικές και αυστηρές προϋποθέσεις συμμετοχής και ενδεχομένως χαμηλότερα ποσά επιδοτήσεων, από τα σημερινά. Αρκεί κανείς να σκεφτεί ότι σε όλα μαζί τα μέχρι σήμερα «Εξοικονομώ» έχουν ενταχθεί περίπου 130.000 νοικοκυριά, με μια συνολική επιδότηση άνω των 2 δισ. ευρώ.

Η ακτινογραφία και των 7 προγραμμάτων (με στοιχεία 17/3/2025)

1.«Εξοικονομώ 2025»

* Συνολικός αριθμός υποβληθέντων αιτήσεων: 24.262