Οι αλλαγές στη λειτουργία των Δήμων και ο εκλογικός νόμος που ετοιμάζει το ΥΠΕΣ

Κοινή συνεδρίαση των διοικητικών συμβουλίων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) πραγματοποιήθηκε σήμερα, για πρώτη φορά στην ιστορία των δύο βαθμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εν αναμονή της ολοκλήρωσης του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που σχεδιάζεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή από το Υπουργείο Εσωτερικών, το προσεχές διάστημα.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από την ΕΝΠΕ, κύριο αντικείμενο της κοινής συνεδρίασης των δύο Διοικητικών Συμβουλίων, με τίτλο «Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Διαφάνεια – Ευελιξία – Αποτελεσματικότητα», στάθηκε η ουσιαστική συζήτηση και η διαμόρφωση των τελικών θέσεων των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναφορικά με το σχέδιο του νέου Κώδικα, γι’ αυτό και στη συνεδρίαση έλαβαν μέρος, από την πλευρά των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκτός των Διοικητικών Συμβουλίων της ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ, οι 13 πρόεδροι των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (ΠΕΔ) της χώρας και οι 13 πρόεδροι των περιφερειακών συμβουλίων καθώς και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών και συγκεκριμένα ο υπουργός, Θεόδωρος Λιβάνιος, οι υφυπουργοί του, οι Βασίλης Σπανάκης και Βιβή Χαραλαμπογιάννη και ο Γενικός Γραμματέας Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης, Σάββας Χιονίδης.

Κοινή συνισταμένη των εκπροσώπων των δύο φορέων, όπως εκφράστηκε κατά τις τοποθετήσεις τους, είναι η ανάγκη ενός νέου, λειτουργικού πλαισίου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, στο οποίο το μεν Κράτος σχεδιάζει στρατηγικά, αλλά δεν ασκεί μικροδιοίκηση, και η δε Αυτοδιοίκηση Α’ και Β’ βαθμού συμμετέχει στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών και αναλαμβάνει καθαρά τις ευθύνες που αναλογούν στην καθεμία.

Εκφράστηκε ακόμα η προσδοκία η ολοκλήρωση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης να λειτουργήσει ως δύναμη ανανέωσης και εκσυγχρονισμού στη λειτουργία, όχι μόνο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλά μίας νέας πιο έξυπνης Ελλάδας, εκπληρώνοντας τις ακόλουθες λειτουργίες:

• να αποτελέσει μια σημαντική νίκη έναντι της γραφειοκρατίας και των καθυστερήσεων στην καθημερινή επαφή με τους πολίτες,
• να δώσει χώρο σε καινοτόμες, σύγχρονες διοικητικές δομές,
• να αυξήσει τον βαθμό της ελευθερίας κίνησης της αυτοδιοίκησης τόσο του Α’ όσο και του Β’ βαθμού.

Ο πρόεδρος της ΕΝΠΕ και Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος δήλωσε: «Δεν θέλουμε ο νέος Κώδικας να υπηρετεί εμάς. Εμείς θέλουμε έναν Κώδικα μέσα από τον οποίο, εμείς θα υπηρετούμε την κοινωνία πιο αποτελεσματικά. Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι απλώς η βελτίωση της σχέσης Κράτους – Αυτοδιοίκησης. Είναι κάτι βαθύτερο: η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς τη Δημοκρατία, της κοινωνίας προς τους θεσμούς, του κράτους προς την τοπική του βάση. Ενώ ειδικότερα για τον Β’ βαθμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο υπηρετεί ανέφερε ότι η απορρόφηση πόρων από τις Περιφέρειες είναι σταθερά υψηλότερη και πιο ευέλικτη από εκείνη του Κράτους, τονίζοντας ότι «είναι η ώρα να εμπιστευτούμε αυτό που ήδη λειτουργεί…να δημιουργήσουμε την κοσμογονία του εφικτού που οι πολίτες απαιτούν».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έως 10.000 ευρώ για εγκατάσταση στους Φιλιάτες – Πρώτος δήμος στο νέο πρόγραμμα μετεγκατάστασης

Στην τοποθέτησή του, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου υπογράμμισε τη σημασία της κωδικοποίησης των διασκορπισμένων νομοθετικών ρυθμίσεων σε ένα ενιαίο και λειτουργικό νομοθέτημα. Όπως τόνισε, «η ΚΕΔΕ, μέσα από αποφάσεις και ψηφίσματα τόσο των Συνεδρίων της όσο και του Διοικητικού της Συμβουλίου, είχε ζητήσει να προχωρήσει η κωδικοποίηση σε ενιαίο νόμο των 500 περίπου νομοθετικών ρυθμίσεων (υπό τη μορφή Νόμων, Β.Δ., Ν.Δ., Π.Δ., Υ.Α., ΚΥΑ κλπ) που αφορούν ζητήματα της Αυτοδιοίκησης». Σημείωσε μάλιστα ότι, για τον σκοπό αυτό, «η ΚΕΔΕ ανταποκρίθηκε άμεσα στο κάλεσμα του Υπουργείου Εσωτερικών, ενεργοποιώντας τις επιτροπές της, οι οποίες με τη συνδρομή υπηρεσιακών στελεχών και συμβούλων, απέστειλαν τις προτάσεις και παρατηρήσεις τους επί των σχεδίων άρθρων και διατάξεων του νέου Κώδικα». Παράλληλα, ο κ. Κυρίζογλου επισήμανε ότι, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας κατάρτισης και ψήφισης του νέου Κώδικα, η ΚΕΔΕ θέτει ξεκάθαρα τις νέες της προτεραιότητες, δίνοντας έμφαση στο ξεκαθάρισμα αρμοδιοτήτων, στη στελέχωση των υπηρεσιών, στην αύξηση και σαφή προσδιορισμό των οικονομικών πόρων, στην αναβάθμιση της καταστατικής θέσης των αιρετών της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού, στην επίλυση ζητημάτων μικρών ορεινών και νησιωτικών δήμων, καθώς και στην απλούστευση των διαδικασιών για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας. Ιδιαίτερη μνεία έκανε επίσης στην ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις όπως η Μητροπολιτική Διοίκηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και η επανεξέταση του ρόλου των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Τέλος, σχετικά με το θέμα της αλλαγής του εκλογικού νόμου, ξεκαθάρισε ότι «δεν αποτελεί προτεραιότητα αυτή τη στιγμή» και ότι «θα συζητηθεί πρώτα εντός της Αυτοδιοίκησης, καθώς αυτό που προέχει είναι η προώθηση πολιτικών λύσεων στα θεμελιώδη ζητήματα που έχουμε θέσει».

Τι περιλαμβάνει το σχέδιο

Ουσιαστικά, αναλύθηκε με πίνακες το περιεχόμενου του υπομνήματος του υπουργού, που είχε δημοσιεύσει αποκλειστικά η aftodioikisi.gr.

Εξειδικεύτηκαν με παραδείγματα οι αλλαγές που προτείνονται με τον νέο Ενιαίο Κώδικα Αυτοδιοίκησης με την επισήμανση ότι ο βασικός κανόνας είναι ότι  «οι δήμοι διαχειρίζονται την καθημερινότητα των πολιτών και οι περιφέρειες πτυχές της ευρύτερης χωρικής Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος».

Το αξιοσημείωτο, όπως είχε γράψει η aftodioikisi.gr, είναι ότι εισάγεται το «τεκμήριο της καθημερινότητας» στο πλαίσιο του οποίου «οι δημοτικές και περιφερειακές αρχές δεν ασκούν μόνο τις αρμοδιότητες που ρητά τους έχουν απονεμηθεί (στο πλαίσιο της αρχής της νομιμότητας) αλλά και αρμοδιότητες που εντάσσονται λειτουργικά σε εννέα (9) κατηγορίες αρμοδιοτήτων για τους δήμους και σε τρεις (3) κατηγορίες αρμοδιοτήτων για τις περιφέρειες και οι οποίες δεν έχουν απονεμηθεί ρητώς σε άλλο όργανο διοίκησης».

«Είμαστε στην τελική ευθεία της σύνταξης του Κώδικα Αυτοδιοίκησης για να τον πάμε και στη Βουλή. Για εμάς ήταν μεγάλη ανάγκη να μαζέψουμε όλο αυτό το διάσπαρτο σωρό διατάξεων: 1.000 διατάξεις που ισχύουν ταυτοχρόνως. Άρθρα που έχουν τροποποιηθεί 40 φορές. Άρθρα που έχουν φτιαχτεί 50 χρόνια πριν…  Χαρακτηριστικό είναι ότι για να συγκληθεί απλά ένα δημοτικό συμβούλιο, γίνεται αναφορά σε 5 νόμους!

Ο κώδικας θα διαρθρωθεί σε 4 βιβλία, 15 μέρη, 76 κεφάλαια».

Στόχος είναι πριν τις διακοπές του καλοκαιριού να ψηφιστεί ο νόμος από τη Βουλή.

Δείτε πίνακες με περιεχόμενα, όπως τους παρουσίασε ο Υπουργός:

Ανακοίνωση της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα»

Σφοδρή κριτική άσκησε η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον Δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, στο νέο σχέδιο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που παρουσίασε σήμερα το Υπουργείο Εσωτερικών.

Σε ανακοίνωσή της, η παράταξη χαρακτηρίζει το σχέδιο απογοητευτικό και κατώτερο των προσδοκιών, τονίζοντας ότι αντί να φέρει τον αναγκαίο άνεμο αλλαγής, προωθεί απλώς την αναπαλαίωση ενός ξεπερασμένου μοντέλου διοίκησης. Παρά τις προσδοκίες για ένα νέο κύμα αποκέντρωσης και ενίσχυσης της τοπικής διακυβέρνησης, η κυβέρνηση περιορίστηκε –όπως επισημαίνεται– σε γραφειοκρατικές βελτιώσεις χωρίς να απαντά στα μεγάλα αιτήματα: οικονομική αυτονομία, πραγματική αποκέντρωση, στελέχωση και ουσιαστική ενίσχυση των τοπικών δομών.

Η «Αυτοδιοίκηση Τώρα» σημειώνει ότι, αντί να υπάρξει θεσμική μεταρρύθμιση, η οικονομική αυτοδυναμία των δήμων παραπέμπεται σε αβέβαιο μέλλον, χωρίς πρόβλεψη για την εξασφάλιση επαρκών πόρων και χωρίς εγγύηση ότι οι μεταφερόμενες αρμοδιότητες θα συνοδεύονται από το αναγκαίο προσωπικό και τις αντίστοιχες υποδομές.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για τον εκλογικό νόμο που προωθεί η κυβέρνηση για την ανάδειξη δημάρχων και δημοτικών αρχών, τον οποίο η παράταξη χαρακτηρίζει «εκλογικό νόμο-Φρανκενστάιν», παρά τις αντιδράσεις των αιρετών.

«Η ευκαιρία για μια μεγάλη θεσμική τομή κινδυνεύει να χαθεί για μία ακόμη φορά», αναφέρει η ανακοίνωση, προσθέτοντας ότι το προτεινόμενο σχέδιο απέχει πολύ από τις εξελίξεις στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπου οι δήμοι ισχυροποιούνται και γίνονται οικονομικά αυτοδύναμοι για να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις.

Ο επικεφαλής της παράταξης Χάρης Δούκας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και καλεί σε ετοιμότητα όλους τους αιρετούς της χώρας. Παράλληλα, ζητά από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) τη σύγκληση έκτακτης Γενικής Συνέλευσης προκειμένου να συζητηθούν οι εξελίξεις και να οργανωθεί η αντίδραση του αυτοδιοικητικού κόσμου.