Για τις περιώνυμες Σχολές των Ιωαννίνων, οι οποίες κάλυψαν περί τους 6 αιώνες παιδείας και οδήγησαν εν τέλει στην πνευματική ανάταση και την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας μίλησε στον Παναγιώτη Τζόκα η κ. Β. Οικονομίδου, Ιστορικός-Αρχαιολογος Ph.D. και Διευθύντρια της Ζωσιμαίας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης Ιωαννίνων, στο πλαίσιο της εκπομπής «Ιχνηλατώντας το 21» που παρουσιάσει κάθε Παρασκευή η ΕΡΤ Ιωαννίνων.

Σύμφωνα με την κ. Οικονομίδου, η σύνδεση της «δαιμόνιας» ελληνικής σκέψης με τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό πραγματοποιήθηκε στις Σχολές των Ιωαννίνων (Σχολή της Αγγελωνύμου γενεάς, Φιλανθρωπηνών, Επιφάνειος, Γκιούμα-Μπαλαναία, Μαρούτσιος-Καπλάνειος, Ζωσιμαία) αναδεικνύοντας την πόλη σε πνευματική πρωτεύουσα του Ελληνισμού.

Οι διδάσκοντες των Σχολών, με σπουδές αρχικώς στην Κωνσταντινούπολη και μετέπειτα σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού μετέφεραν τα παιδευτικά μοντέλα και ρεύματα στους διδασκόμενους, με το δικό τους κριτικό και πολλές φορές νεωτεριστικό τρόπο.

 

Οι Σχολές των Ιωαννίνων ήταν ένα εξελικτικό φαινόμενο το οποίο ξεκίνησε τον 13ο αι. και κορυφώθηκε με τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό. Ήταν ένα σύμπλεγμα παραγόντων, μια αλληλουχία πνευματικών ρευμάτων και συνθηκών πολιτικο-οικονομικο-κοινωνικών, που επί 6 αιώνες διαμόρφωνε καταστάσεις.

Το φαινόμενο των Ιωαννίτικων Σχολών δίνει μια άλλη υπόσταση στο καρτεσιανό αξίωμα «Σκέφτομαι άρα υπάρχω». Σκεπτόμενο πνεύμα συνεπάγεται ανήσυχο πνεύμα ελεύθερο, όπως αυτό των δημιουργών των Σχολών που δύσκολα κρατάται δέσμιο. Είναι η μοίρα του να απελευθερωθεί.

Σύνταξη Π. Τζόκας

Παραγωγή: ΕΡΤ Ιωαννίνων

Κοινοποίηση

Κοινοποιείστε στους φίλους σας!